Κτηνοτρόφοι και νέα ΚΑΠ: Συνδεδεμένες, βοσκή, ζώα στις επενδύσεις και «τίτλοι» κρέατος

Μετά από δύο δύσκολα χρόνια με ευλογιά και πανώλη, οι Έλληνες κτηνοτρόφοι ψάχνουν τι τους επιφυλάσσει η νέα ΚΑΠ. Συγκεντρώσαμε σε ένα άρθρο όλες τις διατάξεις της πρότασης που τους αφορούν.

1. Συνδεδεμένες ανά ζώο

Μένουν για βοοειδή κρέατος, γάλα, αιγοπρόβειο κρέας, μελισσοκομία και μεταξοσκώληκες. Τα αιγοπρόβατα μετράνε 0,15 ισοδύναμο ζώου το καθένα, τα βοοειδή άνω των δύο ετών 1,0. Στις ζώνες νιτρορύπανσης η χώρα πρέπει να βάλει κριτήρια μέγιστης πυκνότητας.

2. Εκτατική κτηνοτροφία: υποχρεωτική στήριξη

Κάθε χώρα πρέπει να στηρίζει τα συστήματα εκτατικής κτηνοτροφίας μέσα από τις γεωργοπεριβαλλοντικές δράσεις (Άρθρο 10 παρ. 2). Επιπλέον, όπου υπάρχουν περιοχές με νιτρορύπανση, η χώρα παρέχει στήριξη για εκτατικοποίηση ή διαφοροποίηση της εκμετάλλευσης (Άρθρο 4).

3. Αγορά ζώων στις επενδύσεις

Η αγορά ζώων κατά κανόνα δεν επιδοτείται (Άρθρο 13 παρ. 4). Υπάρχουν όμως σημαντικές εξαιρέσεις:

• Ανασύσταση ζωικού κεφαλαίου μετά από φυσικές καταστροφές, ακραία καιρικά φαινόμενα ή καταστροφικά συμβάντα — στο προοίμιο αναφέρονται ρητά και οι ασθένειες.
• Προστασία από μεγάλους θηρευτές (π.χ. σκυλιά φύλαξης κοπαδιών).
• Απειλούμενες φυλές, στο πλαίσιο γεωργοπεριβαλλοντικών δεσμεύσεων.
• Καθαρόαιμα βοοειδή, πρόβατα και γίδια υψηλής γενετικής αξίας για βελτίωση του κοπαδιού ή διατήρηση σπάνιων και ντόπιων φυλών.

Για την αποκατάσταση μετά από καταστροφή, η πρόταση ζητά να έχει χαθεί τουλάχιστον το 30% του γεωργικού παραγωγικού δυναμικού (Άρθρο 13 παρ. 3).

4. Καλή μεταχείριση των ζώων

Στην υπεύθυνη διαχείριση μένουν οι κανόνες για τα εκτρεφόμενα ζώα, τους μόσχους και τους χοίρους, καθώς και η απαγόρευση ορμονών. Η υγεία και καλή διαβίωση των ζώων είναι ένας από τους έξι υποχρεωτικούς περιβαλλοντικούς τομείς, με ειδική μνεία στην καταπολέμηση της μικροβιακής αντοχής.

5. Βοσκότοποι

Στις προστατευτικές πρακτικές περιλαμβάνεται η προστασία των περιβαλλοντικά ευαίσθητων μόνιμων λειμώνων σε Natura. Η χώρα μπορεί να δώσει εξαιρέσεις όταν οι λειμώνες έχουν ζημιές από άγρια ζώα ή χωροκατακτητικά είδη. Ως επιλέξιμο εκτάριο μετρά μόνο έκταση υπό τον πραγματικό έλεγχο του κτηνοτρόφου.

6. Κρέας και τυρί στην αγορά

Η παράλληλη πρόταση για την Κοινή Οργάνωση των Αγορών (COM(2025) 553) προβλέπει προστασία των ονομασιών κρέατος, ώστε ο καταναλωτής να ξέρει τι αγοράζει, και δυνατότητα για πρότυπα εμπορίας στο βόειο, χοίρειο και αιγοπρόβειο κρέας, καθώς και στο τυρί. Στη θέση του Συμβουλίου (19/10/2026) η δυνατότητα για πρότυπα εμπορίας με ενημέρωση για την προέλευση αφορά βόειο, χοίρειο, πρόβειο και γίδινο κρέας, μαζί με ρύζι και πρωτεϊνούχα.

7. Αντικαταστάτης στη στάνη

Οι υπηρεσίες αρωγής (Άρθρο 17) μπορούν να πληρώνουν μισθό σε εργαζόμενο που αντικαθιστά τον κτηνοτρόφο όταν είναι άρρωστος, σε άδεια ή σε κατάρτιση — για τη στάνη που δεν κλείνει ποτέ, ίσως η πιο πρακτική αλλαγή της πρότασης.

Διαβάστε επίσης: Νέα ΚΑΠ 2028-2034: Ο πλήρης οδηγός της πρότασης για τον Έλληνα αγρότη

Πού βρίσκεται η νέα ΚΑΠ και τι ακολουθεί

• Είναι ακόμη πρόταση, όχι νόμος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την κατέθεσε στις 16 Ιουλίου 2025. Για να ισχύσει πρέπει να συμφωνήσουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο — ποσά και λεπτομέρειες μπορεί να αλλάξουν.
• Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας (28-29 Σεπτεμβρίου 2026): οι υπουργοί καλωσόρισαν την πρόοδο, αλλά ζήτησαν απλούστερους κανόνες, μεγαλύτερη ευελιξία στη φθίνουσα ενίσχυση και στο πλαφόν και βελτίωση των ορισμών «γεωργού» και «ενεργού γεωργού». Στο επόμενο Συμβούλιο, στις 26 Οκτωβρίου 2026, συμφώνησαν μερική κοινή θέση: υποχρεωτικός ορισμός του ενεργού γεωργού σε κάθε χώρα και μεγαλύτερη στήριξη στους νέους· φθίνουσα, πλαφόν και ποσά μένουν ανοιχτά και θα κριθούν μαζί με τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
• Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: κατατέθηκαν 3.500 τροπολογίες. Ο εισηγητής προτείνει να καταργηθεί η φθίνουσα μείωση, το πλαφόν των 100.000 € να γίνει προαιρετικό για τα κράτη, να μπει υποχρεωτικό πλαφόν 500.000 € και υποχρεωτική αναδιανεμητική ενίσχυση 15%. Ψηφοφορία στην επιτροπή Γεωργίας τον Δεκέμβριο 2026, στην Ολομέλεια τον Ιανουάριο 2027.
• Χρήματα: τα τελικά ποσά κρίνονται μαζί με τον προϋπολογισμό της ΕΕ 2028-2034, που ήταν στην ατζέντα της Συνόδου Κορυφής 15-16 Οκτωβρίου 2026.
• Ως το τέλος του 2027 δεν αλλάζει τίποτα: ισχύει το Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ 2023-2027. Οι νέοι κανόνες προτείνεται να εφαρμοστούν από την 1η Ιανουαρίου 2028.

Πηγή: Πρόταση Κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τον καθορισμό των όρων εφαρμογής της ενωσιακής στήριξης στην κοινή γεωργική πολιτική για την περίοδο 2028-2034, COM(2025) 560 final – 2025/0241 (COD), 16.7.2025. Κατάσταση διαπραγματεύσεων: σημείωμα της Προεδρίας του Συμβουλίου 12978/26 (10.9.2026), ανακοίνωση του Συμβουλίου Γεωργίας 28-29.9.2026 και σχέδιο έκθεσης της επιτροπής Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.