Ελιά: Οδηγίες ΠΚΠΦ Βόλου για βούλα, κερκόσπορα και καρκίνωση

Τεχνικό δελτίο γεωργικών προειδοποιήσεων για την προστασία των ελαιώνων από μυκητολογικές και βακτηριολογικές ασθένειες εξέδωσε το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Βόλου την 1η Οκτωβρίου 2026. Η ενημέρωση αφορά τους παραγωγούς της Κεντρικής Ελλάδας, όπου η απότομη αλλαγή του καιρού ευνοεί πλέον τη διάδοση παθογόνων.

Το δελτίο δεν ορίζει αυστηρό χρονικό παράθυρο με συγκεκριμένες ημερομηνίες, αλλά συνδέει τις παρεμβάσεις με την εξέλιξη των βροχοπτώσεων, την πτώση της θερμοκρασίας και τις επερχόμενες καλλιεργητικές εργασίες συγκομιδής και κλαδέματος. Για τις μυκητολογικές προσβολές οι προληπτικές εφαρμογές συνδυάζονται με τα μέτρα για το κυκλοκόνιο, ενώ για τις βακτηριώσεις οι ψεκασμοί τοποθετούνται αμέσως μετά από χαλαζοπτώσεις, παγετούς ή έντονες βροχοπτώσεις με άνεμο.

Οι διαπιστώσεις της υπηρεσίας για τις ασθένειες

Σύμφωνα με το ΠΚΠΦ Βόλου, η παρατεταμένη ανομβρία και οι υψηλές θερμοκρασίες έδωσαν τη θέση τους σε άστατο, βροχερό, υγρό και δροσερό καιρό. Οι συνθήκες αυτές ενεργοποιούν παθογόνους μύκητες και βακτήρια:

* Βούλα (ξεροβούλα – σαπιοβούλα): Προσβάλλει άγουρους καρπούς το καλοκαίρι/αρχές φθινοπώρου και ώριμους καρπούς αργότερα. Η υπηρεσία επισημαίνει ότι ο μύκητας εισέρχεται κυρίως από τα νύγματα του δάκου, συνεπώς η καταπολέμηση του εντόμου είναι καθοριστική. Παράλληλα, το σωστό κλάδεμα μειώνει την υγρασία και την ένταση της προσβολής.
* Κερκόσπορα: Προσβάλλει καρπούς και φύλλα κατά το φθινόπωρο. Το δελτίο αναφέρει ότι οι προληπτικοί ψεκασμοί που γίνονται για το κυκλοκόνιο καλύπτουν και την κερκόσπορα, ενώ βοηθά επίσης ο καλός αερισμός της κόμης.
* Καρκίνωση (φυματίωση): Το βακτήριο διεισδύει από πληγές ραβδισμού, κλαδέματος, χαλαζόπτωσης, παγετού και ουλές πτώσης φύλλων, προκαλώντας όγκους και ξηράνσεις.

Σημειώνεται ότι αντίστοιχες καιρικές μεταβολές καταγράφονται και σε άλλες περιοχές της χώρας, όπως περιγράφουν οι οδηγίες για κυκλοκόνιο και ασθένειες στην Κρήτη, καθώς και οι οδηγίες για μυκητιάσεις ελιάς από το ΠΚΠΦ Ιωαννίνων.

Καλλιεργητικά μέτρα και οδηγίες εφαρμογής

Για τον περιορισμό της καρκίνωσης, το ΠΚΠΦ Βόλου συστήνει την επιμελή αφαίρεση και καύση των προσβεβλημένων κλάδων κατά το κλάδεμα μόνο με ξηρό καιρό, την απολύμανση των εργαλείων κλαδέματος και την αποφυγή ραβδισμού ή κλαδέματος σε υγρές και βροχερές συνθήκες. Όταν οι όγκοι βρίσκονται σε κορμούς, υποδεικνύεται αφαίρεση με κοφτερό μαχαίρι και κάλυψη με κατάλληλη προστατευτική πάστα σε δύο στρώσεις. Επιπλέον, τονίζεται η ανάγκη χρήσης υγιών δενδρυλλίων στις νέες φυτεύσεις.

Η επιλογή των σκευασμάτων πρέπει να γίνεται αποκλειστικά από τον κατάλογο των εγκεκριμένων φυτοπροστατευτικών προϊόντων για την καλλιέργεια της ελιάς, σε συνεννόηση με υπεύθυνο τοπικό γεωπόνο. Οι παραγωγοί καλούνται να τηρούν αυστηρά τις οδηγίες χρήσης, τις περιόδους αναμονής πριν τη συγκομιδή και τα μέτρα προστασίας των μελισσών.

Πηγή: Γεωργικές Προειδοποιήσεις ΥΠΑΑΤ — ΠΚΠΦ Βόλου