Συμφωνία ΕΕ για τα βιολογικά: Διπλάσιο όριο εξαίρεσης από την πιστοποίηση – Γιατί δεν αφορά τον παραγωγό

Σε προσωρινή συμφωνία για τον κανονισμό βιολογικών της ΕΕ (Κανονισμός 2018/848) κατέληξαν στις 20 Οκτωβρίου 2026 η ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το νέο πλαίσιο τροποποιεί τους κανόνες παραγωγής, επισήμανσης, πιστοποίησης και εμπορίου, στοχεύοντας στη μείωση του διοικητικού βάρους και στην προστασία της ανταγωνιστικότητας του τομέα.

Πρακτικά, η συμφωνία δεν είναι ακόμη νόμος: πρέπει να εγκριθεί τυπικά από τα δύο θεσμικά όργανα, με στόχο να ολοκληρωθεί η έγκριση πριν από το τέλος του 2026. Για τον Έλληνα αγρότη, το κρισιμότερο σημείο εστιάζει στα όρια εξαίρεσης από την πιστοποίηση: η διάταξη αφορά πρωτίστως τη λιανική πώληση και τα καταστήματα μαναβικής που μεταπωλούν χύμα εμπορεύματα και όχι τους ίδιους τους καλλιεργητές που παράγουν βιολογικά προϊόντα.

Τι προβλέπει η συμφωνία για τα όρια απαλλαγής

Η συμβιβαστική λύση διπλασιάζει τα υφιστάμενα όρια απαλλαγής από την υποχρέωση πιστοποίησης για επιχειρήσεις που διαθέτουν μη συσκευασμένα βιολογικά προϊόντα κατευθείαν στον τελικό καταναλωτή. Όπως είχαμε επισημάνει τον Ιούλιο του 2026, η Επιτροπή Γεωργίας του Ευρωκοινοβουλίου είχε εισηγηθεί όριο τζίρου 25.000 ευρώ, ωστόσο η τελική συμφωνία ανέβασε τον πήχη σημαντικά ψηλότερα.

Παράλληλα, η απαλλαγή καλύπτει πλέον υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και μικρά ηλεκτρονικά καταστήματα που εμπορεύονται προσυσκευασμένα βιολογικά αγαθά.

Γιατί η εξαίρεση δεν αγγίζει τον παραγωγό

Αρκετές ερμηνείες καλλιεργούν την εντύπωση ότι ο μικρός βιοκαλλιεργητής απαλλάσσεται από τον έλεγχο. Η πραγματικότητα που θέτει ο ισχύων Κανονισμός 2018/848 (Άρθρο 35 παρ. 8) είναι σαφής: η εξαίρεση συνιστά ευχέρεια των κρατών-μελών και ισχύει αποκλειστικά εφόσον οι επιχειρήσεις «δεν παράγουν, δεν παρασκευάζουν, δεν αποθηκεύουν παρά μόνον σε σχέση με το σημείο πώλησης» ούτε εισάγουν τα προϊόντα από τρίτη χώρα.

Καθώς οι ανακοινώσεις δεν αναφέρουν τροποποίηση του συγκεκριμένου όρου («δεν παράγουν»), ο αγρότης που παράγει και πουλάει τη δική του σοδειά εξακολουθεί να χρειάζεται πιστοποίηση από εγκεκριμένο φορέα. Επιπλέον, το κατά πόσο και με ποια ακριβή όρια θα εφαρμοστεί η παρέκκλιση στην ελληνική επικράτεια επαφίεται σε μελλοντικές αποφάσεις του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ).

Τρίτες χώρες, σήμα και κτηνοτροφία

Στο σκέλος των εισαγωγών, η αντίστροφη μέτρηση για τις συμφωνίες με τρίτες χώρες έλαβε παράταση. Η αναγνώριση ισοδυναμίας για 11 χώρες εκτός ΕΕ (ανάμεσά τους οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Νέα Ζηλανδία και η Αργεντινή) επεκτείνεται κατά μία δεκαετία, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2036, αποτρέποντας εμπορικές αρρυθμίες.

Ωστόσο, το ευρωπαϊκό λογότυπο θα αποδίδεται στα εισαγόμενα προϊόντα μόνο εφόσον πληρούνται πρόσθετοι ευρωπαϊκοί όροι παραγωγής (όπως η διαχείριση ζωντανού εδάφους και η ευζωία των ζώων). Ταυτόχρονα, απορρίφθηκε η εισήγηση της Κομισιόν που επέτρεπε το ευρωπαϊκό σήμα σε σκευάσματα με ποσοστό έως 5% συστατικών από τρίτες χώρες χωρίς αυστηρή συμμόρφωση.

Ο Ιρλανδός Υπουργός Γεωργίας, Τροφίμων και Θάλασσας, Martin Heydon, μίλησε για «ισχυρό αποτέλεσμα για τους αγρότες, τους καταναλωτές και τον αγροδιατροφικό τομέα». Από την πλευρά του, ο Επίτροπος Γεωργίας Christophe Hansen τόνισε: «Οι παραγωγοί χρειάζονται προβλέψιμους κανόνες και ισότιμους όρους ανταγωνισμού».

Τέλος, προβλέπεται σταδιακά καταργούμενη ευελιξία στη χρήση μη βιολογικών πρωτεϊνούχων ζωοτροφών για πουλερικά και χοίρους, καθώς και για το ιχθυογόνο υλικό υδατοκαλλιέργειας. Η Κομισιόν αναφέρει αλλαγές και στην περίοδο μετατροπής, στις κτηνιατρικές θεραπείες, στη γονιμότητα του εδάφους στα θερμοκήπια και στην ομαδική πιστοποίηση των ομάδων παραγωγών· οι λεπτομέρειες δεν έχουν ανακοινωθεί και θα φανούν στο τελικό κείμενο. Τα προϊόντα με την υφιστάμενη επισήμανση θα πωλούνται μέχρι να εξαντληθούν τα αποθέματα.

Τι να κρατήσετε

– Παραγωγός βιολογικών: η πιστοποίηση από φορέα ελέγχου μένει. Τα νέα όρια αφορούν όσους μεταπωλούν χύμα. – Πουλερικά και χοίροι: προσωρινή ευελιξία για μη βιολογικές πρωτεϊνούχες ζωοτροφές, που θα καταργηθεί σταδιακά. – Ομάδα παραγωγών με ομαδική πιστοποίηση: αλλάζουν οι όροι για τις ομάδες και τα μέλη τους — περιμένουμε το τελικό κείμενο. – Εξαγωγές σε ΗΠΑ, Καναδά και τις άλλες χώρες με ισοδυναμία: η αναγνώριση συνεχίζεται ως τις 31/12/2036. – Ετικέτες που έχετε ήδη τυπώσει: τα προϊόντα πωλούνται μέχρι να τελειώσουν.

Μετά την τυπική έγκριση, ο νέος κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ την επόμενη μέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.

Πηγή: Συμβούλιο της ΕΕ και Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 20/10/2026· Κανονισμός (ΕΕ) 2018/848, άρθρο 35 παρ. 8