Δασμοί ΗΠΑ στο ελαιόλαδο: Τέλος 200.000$ σε πλοία προτείνει η FMC
Την επιβολή ειδικού τέλους ύψους 200.000 δολαρίων ανά ταξίδι σε πλοία υπό ισπανική σημαία και αυστηρούς περιορισμούς στις εισαγωγές ισπανικού ελαιολάδου εισηγείται η Ομοσπονδιακή Ναυτιλιακή Επιτροπή των ΗΠΑ (FMC). Η κίνηση αυτή έρχεται ως άμεση απάντηση της Ουάσιγκτον στον αποκλεισμό αμερικανικών σκαφών από το λιμάνι του Αλγεθίρας το 2024, ανοίγοντας νέο μέτωπο στις εμπορικές σχέσεις των δύο χωρών.
Για τους παραγωγούς και τους εξαγωγείς, η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε άμεσο κίνδυνο ακύρωσης συμβολαίων, κατακόρυφη αύξηση του ναυτιλιακού κόστους και νέα πίεση στις τιμές παραγωγού ενόψει της συγκομιδής. Καθώς η αμερικανική αγορά απορροφά σημαντικό όγκο τόσο τυποποιημένου όσο και χύμα προϊόντος, ένα νέο εμπορικό εμπόδιο απειλεί να εγκλωβίσει ποσότητες εντός της Ιβηρικής, πιέζοντας περαιτέρω τη μεσογειακή αγορά.
Τι προβλέπει το σχέδιο της αμερικανικής FMC
Η πρωτοβουλία δεν εκκινεί από τις παραδοσιακές εμπορικές αρχές αλλά από τη ρυθμιστική αρχή ναυτιλίας των ΗΠΑ, γεγονός που διαφοροποιεί ριζικά τον τρόπο επιβολής των μέτρων. Το σχέδιο περιλαμβάνει δύο βασικούς άξονες πίεσης:
1. Χαράτσι ελλιμενισμού: Επιβολή τέλους 200.000 δολαρίων για κάθε προσέγγιση σε αμερικανικό λιμάνι εμπορικού πλοίου που φέρει ισπανική σημαία. 2. Εισαγωγικοί φραγμοί: Περιορισμοί στην είσοδο συγκεκριμένων ισπανικών αγαθών, με το ελαιόλαδο να βρίσκεται στην κορυφή της σχετικής λίστας.
Εκτός από το ελαιόλαδο, η πρόταση περιλαμβάνει επίσης κεραμικά είδη, καλλυντικά και προϊόντα ζαχαροπλαστικής. Ωστόσο, το ελαιόλαδο αποτελεί το πλέον κρίσιμο προϊόν λόγω της άμεσης εξάρτησης της υπαίθρου από αυτό.
Οι περιοχές που μπαίνουν στο στόχαστρο
Το μέτρο βρίσκεται επί του παρόντος σε στάδιο πρότασης και διαβούλευσης χωρίς να έχει τεθεί σε εφαρμογή, ωστόσο η αβεβαιότητα επηρεάζει ήδη τον προγραμματισμό των επιχειρήσεων. Το μεγαλύτερο πλήγμα αναμένεται να δεχθούν οι παραγωγικές ζώνες στις περιφέρειες Ανδαλουσίας, Καστίλης-Λα Μάντσα και Εξτρεμαδούρας.
Συγκεκριμένα, συνεταιρισμοί και ελαιοτριβεία στις περιοχές Χαέν (Jaén), Κόρδοβα (Córdoba), Σιουδάδ Ρεάλ (Ciudad Real) και Μπαδαχόθ (Badajoz) βλέπουν μια βασική διέξοδο εξαγωγών να κινδυνεύει με μερική αναστολή. Οι μικροί παραγωγοί, μη διαθέτοντας τα περιθώρια ελιγμών των μεγάλων πολυεθνικών ομίλων, κινδυνεύουν να υποστούν άμεση μείωση παραγγελιών.
Συσσώρευση πιέσεων για το ευρωπαϊκό ελαιόλαδο
Η νέα αυτή απειλή έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη βαρύ κλίμα. Όπως είχαμε αναφέρει, οι ευρωπαϊκές εξαγωγές ελαιολάδου βρίσκονται αντιμέτωπες με τη «θηλιά» νέων δασμών από τις ΗΠΑ, την ώρα που η Κομισιόν πιέζει τις ΗΠΑ για άρση του δασμού 15% σε κρασί και ελαιόλαδο.
Την ίδια στιγμή, οι Ισπανοί παραγωγοί χάνουν μερίδια στην αμερικανική ήπειρο, καθώς ισπανικοί φορείς στρέφονται κατά της Τυνησίας για τις εξαγωγές ελαιολάδου, η οποία εκμεταλλεύεται το καθεστώς μηδενικών επιβαρύνσεων.
Η γεωπολιτική διάσταση της υπόθεσης (αντίποινα για το λιμάνι του Αλγεθίρας) επιβεβαιώνει ότι ο αγροτικός τομέας μετατρέπεται εκ νέου σε εύκολο «όμηρο» ευρύτερων διπλωματικών συγκρούσεων, με τον κίνδυνο οι πιέσεις να συμπαρασύρουν το σύνολο της μεσογειακής αγοράς ελαιολάδου αν οι ισπανικές ποσότητες καταλήξουν να πιέσουν τα ράφια της ΕΕ.
Οι ελαιοπαραγωγοί και οι εξαγωγικοί φορείς οφείλουν να παρακολουθούν στενά την πορεία της διαβούλευσης της FMC, επαναξιολογώντας άμεσα τον σχεδιασμό των φορτώσεων και τα υπό εκτέλεση συμβόλαια με την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ώστε να προλάβουν τυχόν αιφνίδιες αναταράξεις στη διακίνηση και στις τιμές του προϊόντος.
Πηγή: moncloa.com
