Σχέδια Βελτίωσης: Όλα τα ανώτατα όρια προϋπολογισμού ανά παρέμβαση
Επίσημη πρόσκληση για τα νέα Σχέδια Βελτίωσης του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023–2027, συνολικής δημόσιας δαπάνης 263.539.000 ευρώ, δημοσίευσε η Γενική Γραμματεία Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με τις ηλεκτρονικές υποβολές στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κρατικών Ενισχύσεων (ΟΠΣΚΕ) να ξεκινούν στις 6 Οκτωβρίου 2026 και να ολοκληρώνονται στις 20 Ιανουαρίου 2027 (ώρα 13:00). Το πρόγραμμα ενεργοποιεί τρεις βασικές δράσεις —την Π3-73-2.1 (Ανταγωνιστικότητα), την Π3-73-2.2 (Εξοικονόμηση ύδατος) και την Π3-73-2.6 (Κυκλική οικονομία και ενέργεια)— θέτοντας στο επίκεντρο αυστηρά ανώτατα όρια επιχορηγούμενου προϋπολογισμού, τα οποία διαχωρίζονται ριζικά ανάμεσα σε μεμονωμένες εκμεταλλεύσεις (έως 750.000 ευρώ) και συλλογικά σχήματα (έως 1.250.000 ευρώ).
Τι άλλαξε στα ανώτατα όρια επενδύσεων
Στο νέο πλαίσιο εφαρμόζεται διπλός δημοσιονομικός κόφτης: αφενός πλαφόν ανά επιμέρους παρέμβαση και αφετέρου γενικό σωρευτικό πλαφόν ανά δικαιούχο για το σύνολο των δράσεων. Ο γενικός κανόνας ορίζει ότι ο μέγιστος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός που παρέχεται σωρευτικά από τις Παρεμβάσεις Π3-73-2.1, Π3-73-2.2 και Π3-73-2.6 δεν μπορεί να υπερβαίνει:
– Τα 750.000 ευρώ για φυσικά ή μεμονωμένα νομικά πρόσωπα.
– Το 1.250.000 ευρώ για τα συλλογικά σχήματα (συνεταιρισμοί, ομάδες και οργανώσεις παραγωγών).
Ειδική εξαίρεση από τα γενικά όρια αποτελούν οι στοχευμένες επενδύσεις παραγωγής βιοαερίου από κτηνοτροφικές μονάδες, όπου ο επιλέξιμος προϋπολογισμός μπορεί να φτάσει αυτόνομα έως και τα 2.500.000 ευρώ.
Συγκριτικά, το καθεστώς αυτό παρέχει στα συλλογικά σχήματα 500.000 ευρώ επιπλέον περιθώριο επένδυσης (+66,6%) σε σχέση με τις ατομικές εκμεταλλεύσεις, επιβραβεύοντας τις συνεργατικές υποδομές μεγάλης κλίμακας.
Τα όρια προϋπολογισμού ανά επιμέρους Παρέμβαση
Κάθε επενδυτικός πυλώνας φέρει διακριτό μέγιστο όριο, το οποίο δεν μπορεί να ξεπεραστεί ακόμα κι αν το γενικό σωρευτικό πλαφόν επιτρέπει υψηλότερο ποσό.
1. Παρέμβαση Π3-73-2.1: Ανταγωνιστικότητα & Εκσυγχρονισμός
– Κτηνοτροφικά σχέδια (≥70% ειδικές δαπάνες): Ανώτατο όριο 400.000 ευρώ για φυσικά/νομικά πρόσωπα και 500.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα. Για να ισχύσει το διευρυμένο αυτό όριο, τουλάχιστον το 70% του φακέλου πρέπει να αφορά κατασκευή/εκσυγχρονισμό στάβλων, μελισσοκομικών/σηροτροφικών κτιρίων και εξειδικευμένο σταθερό ή κινητό κτηνοτροφικό εξοπλισμό (π.χ. αμελκτικά συστήματα, ρομποτικά συστήματα τροφοδοσίας, ενσιροδιανομείς, παγολεκάνες).
– Λοιπά σχέδια (φυτική παραγωγή κ.λπ.): Ανώτατο όριο 200.000 ευρώ για φυσικά/νομικά πρόσωπα και 400.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα (διπλάσιο όριο για τις ομάδες παραγωγών).
2. Παρέμβαση Π3-73-2.2: Εξοικονόμηση Ύδατος & Άρδευση
– Φυσικά και νομικά πρόσωπα: Μέγιστος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός 150.000 ευρώ (με ελάχιστο αιτούμενο όριο τα 5.000 ευρώ).
– Συλλογικά σχήματα: Μέγιστο όριο 250.000 ευρώ (+66,7% σε σχέση με τους μεμονωμένους παραγωγούς).
3. Παρέμβαση Π3-73-2.6: Κυκλική Οικονομία & Ενέργεια (ΑΠΕ)
– Φυσικά και νομικά πρόσωπα: Μέγιστο όριο 200.000 ευρώ.
– Συλλογικά σχήματα: Μέγιστο όριο 500.000 ευρώ (+150% υψηλότερο πλαφόν).
– Ειδική εξαίρεση: Έως 2.500.000 ευρώ για μονάδες βιοαερίου από κτηνοτροφικά απόβλητα.
| Παρέμβαση / Κατηγορία Επένδυσης | Φυσικά & Νομικά Πρόσωπα | Συλλογικά Σχήματα | Διαφορά Υπέρ Συλλογικών |
|---|---|---|---|
| Π3-73-2.1: Κτηνοτροφία (≥70% ειδικές δαπάνες) | 400.000 € | 500.000 € | +100.000 € (+25%) |
| Π3-73-2.1: Λοιπές επενδύσεις (Φυτική κ.ά.) | 200.000 € | 400.000 € | +200.000 € (+100%) |
| Π3-73-2.2: Εξοικονόμηση ύδατος / Άρδευση | 150.000 € | 250.000 € | +100.000 € (+66,7%) |
| Π3-73-2.6: ΑΠΕ & Κυκλική Οικονομία | 200.000 € | 500.000 € | +300.000 € (+150%) |
| Π3-73-2.6: Ειδική δαπάνη Βιοαερίου | 2.500.000 € | 2.500.000 € | 0 € |
| ΓΕΝΙΚΟ ΣΩΡΕΥΤΙΚΟ ΠΛΑΦΟΝ (Άθροισμα) | 750.000 € | 1.250.000 € | +500.000 € (+66,6%) |
Τι σημαίνει στην πράξη ανά κατηγορία δικαιούχου
Μεγάλοι παραγωγοί φυτικής παραγωγής
Ένας ανεξάρτητος παραγωγός που υποβάλλει επενδυτικό σχέδιο για μηχανολογικό εξοπλισμό, τρακτέρ και παρελκόμενα υπόκειται στο πλαφόν των 200.000 ευρώ της Π3-73-2.1. Αν επιθυμεί να εξαντλήσει το ανώτατο σωρευτικό όριο των 750.000 ευρώ, θα πρέπει υποχρεωτικά να συνδυάσει επενδύσεις άρδευσης (έως 150.000 ευρώ στην Π3-73-2.2) και φωτοβολταϊκά net-billing ή συστήματα κυκλικής οικονομίας (έως 200.000 ευρώ στην Π3-73-2.6). Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, το άθροισμα φτάνει τις 550.000 ευρώ, εκτός εάν πρόκειται για μεικτή εκμετάλλευση με κτηνοτροφικές κτιριακές υποδομές.
Κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις
Ένας κτηνοτρόφος φυσικό ή νομικό πρόσωπο μπορεί να φτάσει τις 400.000 ευρώ για στάβλους, αμελκτήρια και ρομποτικό εξοπλισμό μέσω της Π3-73-2.1. Προσθέτοντας 150.000 ευρώ για άρδευση ζωοτροφών (Π3-73-2.2) και 200.000 ευρώ για ΑΠΕ/διαχείριση αποβλήτων (Π3-73-2.6), αγγίζει ακριβώς το γενικό πλαφόν των 750.000 ευρώ. Αν επενδύσει σε βιοαέριο, ενεργοποιείται το αυτόνομο καθεστώς των 2,5 εκατ. ευρώ.
Συλλογικά σχήματα και συνεταιρισμοί
Για τους συνεταιρισμούς και τις ομάδες παραγωγών, η δυνατότητα απορρόφησης είναι σαφώς ανώτερη:
– Μπορούν να αιτηθούν 400.000 ευρώ για κοινό εξοπλισμό φυτικής παραγωγής (ή 500.000 ευρώ για κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις).
– Δικαιούνται 250.000 ευρώ για συλλογικά συστήματα άρδευσης.
– Δικαιούνται 500.000 ευρώ για ενεργειακές κοινότητες και ΑΠΕ.
Συνδυαστικά, μπορούν να εξαντλήσουν πλήρως το ανώτατο όριο του 1,25 εκατ. ευρώ, επιτυγχάνοντας οικονομίες κλίμακας για τα μέλη τους.
Ο «κόφτης» συμμετοχής σε πολλαπλά σχήματα
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη διάταξη της παραγράφου 2.2 του άρθρου 13: όταν ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο είναι ταυτόχρονα μέτοχος ή μέλος συλλογικού σχήματος, ο προϋπολογισμός που του αναλογεί βάσει του ποσοστού συμμετοχής του συνυπολογίζεται στο προσωπικό του πλαφόν των 750.000 ευρώ. Σε περίπτωση υπέρβασης, η περικοπή γίνεται πρώτα στην αίτηση του φυσικού προσώπου. Εξαιρούνται από τον περιορισμό αυτόν αποκλειστικά τα συλλογικά σχήματα που αριθμούν τουλάχιστον 15 μέλη.
Επιμέρους πλαφόν σε μηχανήματα και εξοπλισμό
Πέρα από τα συνολικά ποσά ανά παρέμβαση, η πρόσκληση θέτει αυστηρά πλαφόν ανά κατηγορία παγίων (Παράρτημα 6):
– Γεωργικός ελκυστήρας (τρακτέρ): Μέγιστη επιλέξιμη δαπάνη 145.000 ευρώ.
– Παρελκόμενα κατεργασίας εδάφους: Έως 55.000 ευρώ αθροιστικά.
– Πολυμηχανήματα μειωμένης κατεργασίας: Έως 70.000 ευρώ αθροιστικά.
– Αγορά γης: Περιορίζεται στο 10% των συνολικών επιλέξιμων δαπανών του επενδυτικού σχεδίου.
– Περίφραξη φυτειών: Έως 6.000 ευρώ.
– Διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου & περίφραξη κτιρίων: Έως 8.000 ευρώ (έως 10.000 ευρώ σε νησιά κάτω των 3.100 κατοίκων).
Χρονοδιάγραμμα και βασικές υποχρεώσεις
Η υλοποίηση των εγκεκριμένων σχεδίων ακολουθεί συγκεκριμένους σταθμούς: 1. Υποβολή αιτήσεων: Από 6 Οκτωβρίου 2026 έως 20 Ιανουαρίου 2027 (13:00) στο ΟΠΣΚΕ. 2. Πρώτο αίτημα πληρωμής: Υποχρεωτικά εντός εννέα (9) μηνών από την απόφαση ένταξης, καλύπτοντας τουλάχιστον το 20% του εγκεκριμένου προϋπολογισμού. 3. Ολοκλήρωση επένδυσης: Καταληκτική ημερομηνία υποβολής τελικού αιτήματος πληρωμής είναι η 15η Ιουνίου 2029. 4. Μακροχρόνιες δεσμεύσεις: Τήρηση των όρων για πέντε (5) έτη μετά την ολοκλήρωση, με υποχρέωση διατήρησης τουλάχιστον του 80% των μελών στα συλλογικά σχήματα και μη μείωση της δηλωθείσας τυπικής απόδοσης.
Τι δεν απαντά η πρόσκληση
Παρά την πλήρη ανάλυση των ορίων, το έγγραφο της πρόσκλησης αφήνει ανοιχτά δύο πρακτικά σημεία:
– Τραπεζικός δανεισμός και χρηματοδοτικά εργαλεία: Δεν έχει ακόμη καθοριστεί η ακριβής διαδικασία ενεργοποίησης των τραπεζικών δανείων με επιδότηση επιτοκίου ή εγγυοδοσία, καθώς αναμένεται σχετική εφαρμοστική εγκύκλιος της Γενικής Γραμματείας Ενωσιακών Πόρων.
– Ειδικότερες τιμές εύλογου κόστους εξοπλισμού: Ενώ έχουν ανακοινωθεί αναλυτικοί πίνακες για τα κτιριακά (€/τ.μ.) και τις πολυετείς φυτείες, το εύλογο κόστος των εξειδικευμένων μηχανημάτων τεχνολογίας αιχμής επαφίεται στη σύγκριση των τριών προσφορών και την κρίση των γνωμοδοτικών επιτροπών.
Ενόψει του ανοίγματος της πλατφόρμας στις 6 Οκτωβρίου 2026, οι ενδιαφερόμενοι παραγωγοί, κτηνοτρόφοι και συλλογικά σχήματα καλούνται να εξετάσουν άμεσα τα διαθέσιμα όρια ανά παρέμβαση, να διασταυρώσουν τα ποσοστά συμμετοχής τους και να προετοιμάσουν έγκαιρα τον φάκελό τους σε συνεργασία με τους τεχνικούς συμβούλους τους.
