Σχέδια Βελτίωσης: Πώς ελέγχεται το «εύλογο κόστος» – Οι 3 προσφορές και τα ανώτατα όρια που κόβουν τον προϋπολογισμό
Στα Σχέδια Βελτίωσης δεν αρκεί να αγοράσετε κάτι επιλέξιμο. Πρέπει και η τιμή του να κριθεί «εύλογη». Αν οι αξιολογητές θεωρήσουν ότι μια προσφορά είναι πάνω από την αγορά, η δαπάνη περικόπτεται — και ό,τι περισσεύει το πληρώνετε εσείς, χωρίς επιδότηση.
Η πρόσκληση ορίζει πώς γίνεται ο έλεγχος και δίνει ανώτατες τιμές για πολλές κατηγορίες επενδύσεων. Δείτε τι μετράει.
Ο βασικός κανόνας: τρεις προσφορές για κάθε δαπάνη
Σύμφωνα με το Άρθρο 16, το εύλογο κόστος ελέγχεται από τους αξιολογητές και τις γνωμοδοτικές επιτροπές με σύγκριση τριών προσφορών που έχουν υποβληθεί για κάθε δαπάνη. Οι επιτροπές μπορούν να χρησιμοποιήσουν και κάθε άλλο πρόσφορο μέσο τεκμηρίωσης.
- Για δαπάνες άνω των 20.000 ευρώ προσκομίζεται επιπλέον τεχνικό φυλλάδιο (prospectus) και κάθε τεχνική πληροφορία που βοηθά στην αξιολόγηση.
- Οι προσφορές πρέπει να είναι συγκρίσιμες: ίδιο είδος, αντίστοιχη ισχύς/δυναμικότητα, ίδια διαμόρφωση.
- Κατά τον διοικητικό έλεγχο δεν επιτρέπεται να αυξηθεί το ποσό μιας δαπάνης ή του συνόλου της αίτησης. Ό,τι γράψετε αρχικά είναι το ανώτατο.
- Δαπάνες με προϋπολογισμό πέραν των εύλογων τιμών της αγοράς είναι ρητά μη επιλέξιμες.
Οι ανώτατες τιμές της πρόσκλησης
Για τις δαπάνες των Παραρτημάτων 5 και 6 οι τιμές λειτουργούν ως ανώτατο ποσό, σε συνδυασμό με τις προσφορές και τη γνωμοδότηση της επιτροπής. Ενδεικτικά:
| Επένδυση | Ανώτατη επιλέξιμη δαπάνη |
| Αποθήκη (συμβατική κατασκευή) | 418 €/τ.μ. |
| Αμελκτήριο (συμβατική κατασκευή) | 713 €/τ.μ. |
| Αιγοπροβατοστάσιο χωρίς / με πλαγιοκάλυψη | 250 / 311 €/τ.μ. |
| Χώρος εξαγωγής μελισσοκομικών προϊόντων | 653 €/τ.μ. |
| Προκατασκευασμένος οικίσκος εργατών (έως 60 τ.μ.) | 350 €/τ.μ. |
| Πλήρης κυψέλη | 35 € ανά κυψέλη |
| Ελιά σε γραμμικό σύστημα (150-200 δέντρα/στρ.) | 1.000 €/στρ. |
| Εσπεριδοειδή (35-55 δέντρα/στρ.) | 835 έως 935 €/στρ. |
| Διαμόρφωση χώρου – ισοπέδωση *(με ανακατανομή εδάφους)* | 352 €/στρ. |
| Ισοπέδωση *(απλή επιφανειακή εξομάλυνση)* | 62 €/στρ. |
| Ηλεκτροπαραγωγό ζεύγος 20-24 kVA | 6.300 € |
| Ελκυστήρας | 145.000 € |
Οι τιμές κτιρίων περιλαμβάνουν ηλεκτρικά, υδραυλικά, παράθυρα, μονώσεις και σχάρες, αλλά όχι την οικοδομική άδεια. Οι τιμές φυτειών δεν περιλαμβάνουν την εγκατάσταση άρδευσης. Μόνο για σταβλικές εγκαταστάσεις οι τιμές προσαυξάνονται με προμετρήσεις μηχανικού: έως 10% σε ορεινές περιοχές, έως 20% όπου ισχύουν ειδικοί αρχιτεκτονικοί όροι και έως 30% σε νησιά (πλην Κρήτης και Εύβοιας). Ξεχωριστά, στους ειδικούς αποθηκευτικούς χώρους (π.χ. ψυγεία) το ανώτατο μπορεί να ξεπεραστεί με τεκμηρίωση της αναγκαιότητας.
Παράδειγμα
Αγρότης θέλει αποθήκη 80 τ.μ. και οι τρεις προσφορές κυμαίνονται στα 40.000 ευρώ. Το ανώτατο της πρόσκλησης είναι 80 × 418 = 33.440 ευρώ. Αν δεν υπάρχει λόγος προσαύξησης, η επιλέξιμη δαπάνη θα περιοριστεί εκεί, και τα υπόλοιπα 6.560 ευρώ θα βαρύνουν τον αγρότη χωρίς επιδότηση.
Η ποινή στην πληρωμή
Ο έλεγχος δεν τελειώνει στην έγκριση. Στο αίτημα πληρωμής ελέγχεται ξανά το εύλογο κόστος. Αν το ποσό που ζητάτε (Υ) είναι μεγαλύτερο από αυτό που πιστοποιεί η υπηρεσία (Χ) και η διαφορά (Υ−Χ)/Χ φτάνει ή ξεπερνά το 10%, επιβάλλεται ποινή ίση με τη διαφορά Υ−Χ — εκτός αν αποδείξετε ότι δεν ευθύνεστε.
Στην πράξη: αν ζητήσετε 55.000 ευρώ και πιστοποιηθούν 50.000, η διαφορά είναι 10%. Εκτός από τα 5.000 που δεν εγκρίθηκαν, αφαιρούνται άλλα 5.000 από την πληρωμή. Ζητάτε μόνο ό,τι μπορείτε να τεκμηριώσετε.
Συμβουλές για τις προσφορές
- Ζητήστε προσφορές από ανεξάρτητους προμηθευτές — συγγενικές ή συνδεδεμένες επιχειρήσεις απορρίπτονται.
- Φροντίστε να αναγράφουν μοντέλο, προδιαγραφές και τιμή χωρίς ΦΠΑ.
- Για εξοπλισμό με αυξημένο ποσοστό (τεχνολογία αιχμής, μείωση λίπανσης), η προσφορά να περιγράφει ακριβώς τη διαμόρφωση που καλύπτει τις προδιαγραφές.
- Ελέγξτε τις τιμές ανά τ.μ. ή ανά στρέμμα πριν υπογράψετε με εργολάβο ή φυτωριούχο.
Χρονοδιάγραμμα και βασικοί κανόνες της πρόσκλησης
- Υποβολή αιτήσεων: από τις 6 Οκτωβρίου 2026 έως τις 20 Ιανουαρίου 2027, ώρα 13:00, ηλεκτρονικά μέσω του ΟΠΣΚΕ (opske.gr).
- Μία αίτηση ανά ΑΦΜ. Η συνολική δημόσια δαπάνη της πρόσκλησης είναι 263.539.000 ευρώ.
- Σωρευτικό όριο: ο μέγιστος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός και από τις τρεις παρεμβάσεις μαζί δεν μπορεί να ξεπεράσει τα 750.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα (1.250.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα).
- Ο ΦΠΑ δεν επιδοτείται και τα μεταχειρισμένα αγαθά δεν είναι επιλέξιμα.
Πηγή: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος των Παρεμβάσεων Π3-73-2.1, Π3-73-2.2 και Π3-73-2.6 του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027 («Σχέδια Βελτίωσης»)
