Μελισσοκόμοι: Νέο ψηφιακό σύστημα ελέγχου φέρνει πρόστιμα έως 10.000 ευρώ
Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εισάγει την πλατφόρμα «Ισοζύγιο μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων» ή «e-honey», ένα νέο ψηφιακό εργαλείο για την παρακολούθηση ολόκληρης της αλυσίδας παραγωγής και διακίνησης μελιού. Η εφαρμογή προβλέπεται στο υπό διαβούλευση πολυνομοσχέδιο του ΥΠΑΑΤ και στοχεύει στην ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας του ελληνικού μελιού.
Για τον μελισσοκόμο και τον έμπορο μελισσοκομικών προϊόντων, η αλλαγή δεν είναι διαδικαστική λεπτομέρεια: η μη έγκαιρη ή ανακριβής καταχώριση στοιχείων στην πλατφόρμα θα επισύρει πρόστιμα από 200 έως 10.000 ευρώ, ενώ η υποτροπή εντός διετίας διπλασιάζει την ποινή και αποκλείει τον παραβάτη από εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα στήριξης, καθώς και από δικαιώματα ασφάλισης και αποζημίωσης μέσω ΕΛΓΑ.
Τι είναι νέο σε σχέση με όσα ίσχυαν
Το ΥΠΑΑΤ έχει ήδη προχωρήσει σε αλλαγές γύρω από τη μελισσοκομία μέσα στο 2026: τον Ιανουάριο ενημέρωνε τους μελισσοκόμους για την υποχρεωτική χρήση του Εθνικού Ηλεκτρονικού Μελισσοκομικού Μητρώου, τον Απρίλιο άνοιξε η πλατφόρμα των ετήσιων ενισχύσεων, και τον Ιούλιο τροποποιήθηκε το πλαίσιο προστίμων για εκπρόθεσμες αιτήσεις στη νομαδική μελισσοκομία. Το e-honey είναι κάτι διαφορετικό από όλα αυτά: δεν αφορά επιδοτήσεις ή αιτήσεις ενίσχυσης, αλλά την εμπορική διαδρομή του προϊόντος — από την κυψέλη έως το ράφι. Συνδέεται με το ΕΜΜ, αλλά προσθέτει ένα καινούργιο επίπεδο εποπτείας που ως τώρα δεν υπήρχε: την καταγραφή ποσοτήτων που παράγονται, διακινούνται και πωλούνται, ανεξαρτήτως αν το μέλι είναι ελληνικό, ενωσιακό ή εισαγόμενο από τρίτες χώρες.
Ποιοι έχουν υποχρέωση καταχώρισης
Η υποχρέωση δεν περιορίζεται στους παραγωγούς. Αφορά:
– Ενεργούς μελισσοκόμους με μελίσσια σε παραγωγή – Επιχειρήσεις που παραλαμβάνουν μέλι από παραγωγούς – Εμπόρους και διακινητές μελισσοκομικών προϊόντων – Εισαγωγείς προϊόντων από άλλα κράτη-μέλη ή τρίτες χώρες
Το ύψος του προστίμου δεν είναι σταθερό — καθορίζεται βάσει του αριθμού κυψελών που διαθέτει ο παραβάτης, της ιδιότητάς του ως επαγγελματία ή μη επαγγελματία αγρότη, και του αν η παράβαση κρίνεται ότι έγινε εν γνώσει του. Σε περίπτωση που κάποιος έχει διπλή ιδιότητα —παραγωγός και έμπορος ταυτόχρονα— οι κυρώσεις μπορούν να επιβληθούν σωρευτικά, δηλαδή και για τα δύο σκέλη της παράβασης.
Ποιος θα εποπτεύει το σύστημα
Η διαχείριση του e-honey ανατίθεται στη Διεύθυνση Συστημάτων Εκτροφής Ζώων του ΥΠΑΑΤ, μέσω του Τμήματος Μελισσοκομίας, Σηροτροφίας και Λοιπών Ζωικών Οργανισμών, που θα έχει και την ευθύνη ενημέρωσης των μελισσοκόμων. Την τεχνική ανάπτυξη και τη διασύνδεση με άλλα ψηφιακά συστήματα αναλαμβάνει η Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, ενώ η υποχρεωτική δήλωση ποσοτήτων στην αγορά περνάει από τη Διεύθυνση Εμπορικής Επιχειρηματικότητας του υπουργείου Ανάπτυξης. Στο κομμάτι των ελέγχων μπαίνει και η ΑΑΔΕ, η οποία θα παρέχει στοιχεία από ηλεκτρονικά τιμολόγια και ψηφιακά παραστατικά, ενισχύοντας τη διασταύρωση των εμπορικών ροών με τα δηλωθέντα στοιχεία παραγωγής.
Η ενσωμάτωση της ΑΑΔΕ στο σύστημα ελέγχου σημαίνει στην πράξη ότι η απόκλιση ανάμεσα σε όσα δηλώνει κανείς στο e-honey και σε όσα προκύπτουν από τα φορολογικά παραστατικά θα εντοπίζεται αυτόματα — κάτι που μέχρι σήμερα απαιτούσε χειροκίνητο διασταυρωτικό έλεγχο.
Η ρύθμιση εντάσσεται στο ευρύτερο πολυνομοσχέδιο του ΥΠΑΑΤ, το οποίο φέρνει αλλαγές και σε άλλους τομείς της αγροτικής νομοθεσίας, όπως είχαμε αναλύσει σχετικά με τις τροποποιήσεις σε ΟΣΔΕ, ΜΑΑΕ και ζωονόσους. Η λογική της αυστηροποίησης ελέγχων δεν είναι άλλωστε πρωτόγνωρη για τον κλάδο: όπως είχαμε αναφέρει τον Ιούλιο, το ΥΠΑΑΤ είχε ήδη τροποποιήσει το καθεστώς προστίμων για εκπρόθεσμες αιτήσεις στη νομαδική μελισσοκομία, σε μια συνεχή προσπάθεια εξορθολογισμού του πλαισίου.
