Συναγερμός για έλλειμμα 5 εκατ. τόνων σε ζωοτροφές στην ΕΕ – Τι έρχεται

Αντιμέτωπη με οξύ κίνδυνο σοβαρών ελλείψεων σε ζωοτροφές βρίσκεται η ευρωπαϊκή κτηνοτροφία για την περίοδο 2026/27, εξαιτίας των διαταραχών στις παραδόσεις καλαμποκιού και αλεύρων ελαιούχων σπόρων από την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας. Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Παρασκευαστών Σύνθετων Ζωοτροφών (FEFAC) με επίσημο διάβημά της καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη να ενεργοποιήσουν σχέδιο έκτακτης ανάγκης πριν από το τέλος του 2026.

Για τους Έλληνες κτηνοτρόφους, το καμπανάκι αυτό μεταφράζεται άμεσα σε διατήρηση ή και νέα άνοδο του κόστους ανά κιλό παραγόμενου γάλακτος και κρέατος. Καθώς η σοβαρή θερινή ξηρασία περιόρισε δραστικά τα ευρωπαϊκά αποθέματα σιτηρών, η εξάρτηση από εισαγόμενες πρωτεΐνες παραμένει δομική. Αν το έλλειμμα περάσει στις τιμές των μειγμάτων, τα περιθώρια κέρδους στη γαλακτοπαραγωγή, τη χοιροτροφία και την πτηνοτροφία κινδυνεύουν να εξαϋλωθούν μέσα στους επόμενους μήνες.

Η «τρύπα» του 20% στο σογιάλευρο

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της FEFAC, το πιθανό έλλειμμα στην προσφορά σογιάλευρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση εκτιμάται σε τουλάχιστον 5 εκατομμύρια τόνους. Ο όγκος αυτός αντιπροσωπεύει περίπου το 20% της ετήσιας κατανάλωσης της ευρωπαϊκής κτηνοτροφίας — δηλαδή 1 στους 5 τόνους σόγιας που χρειάζονται οι στάβλοι κινδυνεύει να λείψει από το σιτηρέσιο.

Η ομοσπονδία ξεκαθαρίζει πως οι δυνατότητες άμεσης υποκατάστασης ενός τέτοιου όγκου με εναλλακτικές φυτικές πρωτεΐνες παραμένουν εξαιρετικά περιορισμένες. Τα περιθώρια χρήσης ηλιόπιτας, κραμβάλευρου ή εγχώριων ψυχανθών δεν επαρκούν αριθμητικά για να καλύψουν το κενό χωρίς να επηρεαστεί η απόδοση των ζώων.

Πώς φτάσαμε στο αδιέξοδο: Η συνέχεια της κρίσης

Η τρέχουσα εξέλιξη δεν προέκυψε σε κενό αέρος, αλλά επιβεβαιώνει με τον χειρότερο τρόπο τις τάσεις που καταγράφονται από τους θερινούς μήνες. Όπως είχαμε αναλύσει με τα στοιχεία της Copa-Cogeca για το καλαμπόκι, η ευρωπαϊκή παραγωγή σιτηρών κατέγραψε πτώση 6,6%, στερώντας 19 εκατομμύρια τόνους από την αγορά λόγω παρατεταμένης ξηρασίας.

Παράλληλα, οι πιέσεις είχαν ήδη φανεί στην αγορά: το ρεπορτάζ μας για τις τιμές κτηνοτροφίας και ζωοτροφών ανέδειξε το πώς το κόστος βάσης παραμένει άκαμπτο, την ώρα που οι τιμές παραγωγού στο γάλα μένουν καθηλωμένες. Το νέο στοιχείο που προσθέτει τώρα η FEFAC είναι ότι η κρίση παύει να είναι απλώς ζήτημα ακρίβειας και μετατρέπεται σε ζήτημα καθαρής φυσικής διαθεσιμότητας πρώτων υλών.

Το «αγκάθι» του EUDR και τα αιτήματα της αγοράς

Πέρα από τα προβλήματα στις ροές φορτίων από τη Μαύρη Θάλασσα, η βιομηχανία ζωοτροφών εντοπίζει ένα ακόμα σοβαρό εμπόδιο: την επικείμενη εφαρμογή του ευρωπαϊκού κανονισμού για την αποψίλωση των δασών (EUDR). Η αυστηροποίηση των απαιτήσεων ιχνηλασιμότητας απειλεί να αποκλείσει φορτία σόγιας από τρίτες χώρες, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τις πηγές προμήθειας.

Αν και οι Βρυξέλλες σχεδιάζουν μακροπρόθεσμα μέτρα —όπως είχαμε αποκαλύψει για τη νέα στρατηγική της ΕΕ για τις πρωτεΐνες—, η αγορά χρειάζεται άμεσες παρεμβάσεις για τους επόμενους 12 μήνες. Το σχέδιο έκτακτης ανάγκης που αξιώνει η FEFAC εστιάζει σε τρεις άξονες: – Αντιστάθμιση της χαμηλής ευρωπαϊκής σοδειάς σιτηρών με διευκολύνσεις εισαγωγών. – Εξασφάλιση εναλλακτικών διαδρομών για το καλαμπόκι και τα άλευρα ελαιούχων σπόρων από την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας. – Ευελιξία στην εφαρμογή των απαιτήσεων του EUDR, ώστε να μην διακοπεί η τροφοδοσία των μονάδων με βασικές πρωτεϊνούχες ύλες.

Τι διακυβεύεται για την εγχώρια κτηνοτροφία

Η ελληνική κτηνοτροφία, όντας κατ’ εξοχήν εισαγωγέας πρωτεϊνούχων πρώτων υλών και δημητριακών ζωοτροφών, είναι από τις πρώτες που εισπράττουν τα κύματα ακρίβειας. Εάν η ευρωπαϊκή προσφορά συμπιεστεί κατά 20%, ο ανταγωνισμός για τα διαθέσιμα φορτία θα εκτινάξει τα ναύλα και τα τιμολόγια.

Η FEFAC προειδοποιεί ότι η αδράνεια των Βρυξελλών θα οδηγήσει σε νέα επιβάρυνση των τιμών τροφίμων στα ράφια, αλλά και σε βαθύτερη εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγωγές κρέατος και γαλακτοκομικών από τρίτες χώρες. Με την προθεσμία για σχέδιο δράσης να τίθεται έως τα τέλη του 2026, οι επόμενοι μήνες κρίνουν αν οι ευρωπαϊκές αρχές θα προλάβουν να αποτρέψουν μια γενικευμένη κρίση επιβίωσης στους στάβλους.

Πηγή: agrocapital.gr