Ηλιόσπορος: Βουλγαρία στα 483 ευρώ, Ρουμανία στα 462 — πού πάει η Ελλάδα ;

Η συγκομιδή του ηλίανθου βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη στη Μακεδονία και τη Θράκη, αλλά η επίσημη ελληνική τιμή δεν δίνει καμία απάντηση για το τι πιάνει ο σπόρος αυτές τις μέρες. Το βάρος πέφτει στους γείτονες: η Ουγγαρία εκτινάχθηκε 10,1% μέσα σε μία εβδομάδα, η Βουλγαρία κινείται ανοδικά και η Ρουμανία παραμένει σχεδόν σταθερή. Αυτές οι τρεις αγορές, μαζί με τη ζήτηση για ηλιέλαιο, είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα διαμορφωθεί η τιμή που θα ακούσει ο Έλληνας παραγωγός στο χωράφι.

Η ελληνική τιμή δεν κινείται — και αυτό είναι το πρόβλημα

Το νούμερο των 400 ευρώ τον τόνο που δηλώνει η Ελλάδα στην Κομισιόν είναι το ίδιο σε όλες τις 27 εβδομάδες που έχουν δημοσιευτεί. Δεν πρόκειται για τιμή αγοράς που ανεβοκατεβαίνει, αλλά για ονομαστική δήλωση που δεν αποτυπώνει καμία πραγματική κίνηση της αγοράς. Πρακτικά, ο Έλληνας παραγωγός δεν έχει επίσημο ελληνικό σημείο αναφοράς αυτή την περίοδο — πρέπει να κοιτάξει τι συμβαίνει στη γειτονιά. Περισσότερες λεπτομέρειες για το πώς διαμορφώνεται αυτό το ονομαστικό νούμερο σε σχέση με τις γειτονικές αγορές θα βρείτε στο άρθρο Ηλίανθος: Ελλάδα στα 40 λεπτά, Βουλγαρία «έριξε» στα 47,7.

Ουγγαρία +10,1%: η μεγαλύτερη κίνηση της εβδομάδας

Η Ουγγαρία ξεχωρίζει με άνοδο 10,1% σε μία μόνο εβδομάδα, φτάνοντας τα 554,43 ευρώ τον τόνο — η ακριβότερη τιμή της λίστας μαζί με τη Γαλλία. Παρόλα αυτά, σε μηνιαία βάση η τιμή εκεί υποχωρεί ελαφρά (-1,4%), κάτι που δείχνει ότι η εβδομαδιαία άνοδος είναι πρόσφατη αντίδραση της αγοράς και όχι πάγια τάση. Η Βουλγαρία και η Ρουμανία, που είναι οι πιο άμεσοι συγκριτικοί δείκτες για την ελληνική αγορά λόγω γειτνίασης, κινήθηκαν πολύ πιο ήπια — +1,3% και +0,3% αντίστοιχα.

Βουλγαρία και Ρουμανία: οι δύο γείτονες που μετρούν

Η Βουλγαρία, με τιμή «στο χωράφι» (καθαρή τσέπη παραγωγού) στα 483 ευρώ τον τόνο, είναι η πλησιέστερη σύγκριση για τον Έλληνα παραγωγό. Η Ρουμανία, με τιμή «παραδοτέο σε σιλό» στα 462,18 ευρώ — δηλαδή περιλαμβάνει και το κόστος μεταφοράς — βρίσκεται λίγο χαμηλότερα. Σε μηνιαία βάση και οι δύο έχουν υποχωρήσει (-7,1% η Βουλγαρία, -2,7% η Ρουμανία), αλλά σε ετήσια βάση παραμένουν σε πλεονεκτική θέση σε σχέση με πριν από έναν χρόνο (+7,2% και +10,8%). Αυτές οι δύο αγορές είναι που πρακτικά καθορίζουν τι θα προσφέρουν τα ελληνικά ελαιουργεία στον παραγωγό, καθώς ο ηλιόσπορος διακινείται ελεύθερα στην περιοχή και η Μαύρη Θάλασσα λειτουργεί ως μεγάλη δεξαμενή προσφοράς.

Ηλιέλαιο και πίτα: πού πάει το χρήμα μετά τη σύνθλιψη

Το ακατέργαστο ηλιέλαιο στην Ισπανία στέκεται στα 1.544,40 ευρώ τον τόνο, με ελαφρά πτώση την εβδομάδα (-0,2%) και τον μήνα (-0,5%). Η λογική είναι απλή: όσο ανεβαίνει η τιμή του λαδιού, τόσο περισσότερο μπορούν να αντέξουν να πληρώσουν τα ελαιουργεία για τον σπόρο· όσο πέφτει, σφίγγουν τις τιμές αγοράς. Αντίθετα, η πίτα ηλίανθου — το υποπροϊόν που καταλήγει σε ζωοτροφές — ανέβηκε 5,9% μέσα στην εβδομάδα και 9,0% τον μήνα, στα 208,26 ευρώ τον τόνο, κάτι που ενδιαφέρει άμεσα τους κτηνοτρόφους που αγοράζουν ζωοτροφή.

Τι σημαίνει για τον παραγωγό

– Δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή ελληνική τιμή αγοράς για τον ηλιόσπορο — το 400 ευρώ/τόνο είναι διοικητικό νούμερο, όχι αυτό που θα ακούσει κανείς στο χωράφι. – Η πιο ρεαλιστική εικόνα για το τι μπορεί να προσφερθεί στην Ελλάδα βρίσκεται στη Βουλγαρία (483 €/τόνο «στο χωράφι») και τη Ρουμανία (462,18 €/τόνο σε σιλό), λόγω γειτνίασης και ελεύθερης διακίνησης. – Η άνοδος 10,1% στην Ουγγαρία είναι μεμονωμένη κίνηση εβδομάδας, όχι σταθερή τάση — η μηνιαία της εικόνα είναι μικρή πτώση. – Η πτώση του ηλιελαίου (-0,5% τον μήνα) δείχνει ότι τα ελαιουργεία δεν έχουν λόγο να πιέσουν προς τα πάνω την τιμή αγοράς σπόρου αυτή τη στιγμή. – Οι κτηνοτρόφοι θα δουν ακριβότερη πίτα ηλίανθου, με άνοδο 9% τον μήνα στην ισπανική αγορά.

Για το ευρύτερο πλαίσιο της παραγωγής ελαιούχων σπόρων στην ΕΕ φέτος, δείτε και το άρθρο Copa-Cogeca για την πτώση στα σιτηρά και το άλμα στους ελαιούχους σπόρους.

*Πηγή: επίσημα στοιχεία τιμών ελαιούχων σπόρων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG AGRI). Οι τιμές αφορούν την εβδομάδα αναφοράς και δεν αποτελούν επενδυτική συμβουλή.*