Προανθικό 2025: Χωρίς ΚΥΑ ακόμα, πότε πάνε οι πληρωμές 200-800€/στρέμμα

Μετά τα μέσα Οκτωβρίου μεταφέρεται πλέον η πληρωμή των αποζημιώσεων για τις ζημιές του προανθικού σταδίου του 2025, καθώς μέχρι σήμερα δεν έχει εκδοθεί η απαιτούμενη Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) ούτε το σχετικό ΦΕΚ. Η εξέλιξη αυτή ανατρέπει το χρονοδιάγραμμα που περίμεναν χιλιάδες παραγωγοί δενδροκαλλιεργειών σε Πέλλα, Ημαθία και άλλες περιοχές, οι οποίοι επλήγησαν από τους παγετούς της άνοιξης του 2025.

Για τους πληγέντες αγρότες, η νέα αυτή εμπλοκή σημαίνει ότι η ημερομηνία της 30ής Σεπτεμβρίου χάνεται οριστικά, ενώ καθίσταται αδύνατος οποιοσδήποτε ασφαλής υπολογισμός για την ημέρα πίστωσης. Το πακέτο των ενισχύσεων προβλέπει κλιμάκωση από 200 έως 800 ευρώ ανά στρέμμα, ωστόσο η διαδικασία παραμένει στον αέρα καθώς εκκρεμούν οι διασταυρώσεις της ΑΑΔΕ, αλλά και η ολοκλήρωση των δηλώσεων ΟΣΔΕ 2026, ώστε να έχει εισπράξει προηγουμένως ο ΕΛΓΑ τα οφειλόμενα ασφάλιστρα.

Το ιστορικό και η ανατροπή των εξαγγελιών

Η νέα καθυστέρηση έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις πρόσφατες δεσμεύσεις. Σε συνέχεια του ρεπορτάζ μας για τις πληρωμές του προανθικού, η ηγεσία του ΥΠΑΑΤ είχε προσδιορίσει την πίστωση για τις 30 Σεπτεμβρίου. Παράλληλα, ήδη από τις αρχές του καλοκαιριού υπήρχε η εκτίμηση ότι το ΦΕΚ για το προανθικό 2025 θα εκδιδόταν άμεσα.

Αντ’ αυτού, δεκαοκτώ ολόκληρους μήνες μετά το καταστροφικό φαινόμενο, το θεσμικό πλαίσιο δεν έχει ολοκληρωθεί. Η καθυστέρηση αυτή παρατείνει την αγωνία για χιλιάδες δηλώσεις ζημιάς σε κεράσια και μήλα που τέθηκαν εξαρχής εκτός κανονισμού του ΕΛΓΑ.

Το «ψαλίδι» των 40 εκατ. ευρώ και ο ρόλος της ΑΑΔΕ

Στο επίκεντρο των αντιδράσεων βρίσκεται και ο συνολικός προϋπολογισμός της ενίσχυσης. Ο ΕΛΓΑ είχε αρχικά προσδιορίσει το κόστος των ζημιών, με βάση τα πορίσματα που είχε συγκεντρώσει, στα 120 εκατομμύρια ευρώ. Τελικά, το κονδύλι που διατίθεται διαμορφώνεται στα 80 εκατομμύρια ευρώ. Πρόκειται για μια οριζόντια μείωση κατά 40 εκατομμύρια ευρώ (περικοπή 33,3%), γεγονός που αυτομάτως περιορίζει το τελικό διαθέσιμο ποσό ανά παραγωγό.

Επιπλέον, ο έλεγχος των παραστατικών και των φορολογικών δηλώσεων των ετών 2023, 2024 και 2025 από την ΑΑΔΕ δημιουργεί νέες περιπλοκές. Ενώ οι φάκελοι σχηματίστηκαν ανά τοπωνύμιο και οι καλλιεργητές επιβαρύνθηκαν με 10 ευρώ ανά στρέμμα για την υποβολή της δήλωσης ζημιάς, τα πορίσματα αυτά φαίνεται πως παρακάμπτονται. Η διασταύρωση των τιμολογίων ενδέχεται να θέσει εκτός πληρωμής παραγωγούς με αποδεδειγμένη ζημιά άνω του 50%, αν κατά τα προηγούμενα ή επόμενα έτη εμφάνισαν αυξημένη παραγωγή.

Εξαιρέσεις και ανοιχτά μέτωπα στα μήλα

Στη ζώνη του Λεκανοπεδίου Βεγορίτιδας – Καϊμακτσαλάν επικρατεί έντονη ασάφεια. Οι συγκεκριμένοι αγρότες υπέστησαν διαδοχικά πλήγματα από παγετό και χαλάζι ήδη από το 2023, γεγονός που συμπίεσε τα εισοδήματά τους. Για την περίπτωσή τους, έχει διατυπωθεί η πρόθεση να εξαιρεθούν από τον αυστηρό έλεγχο των τιμολογίων της ΑΑΔΕ ώστε να μην αποκλειστούν.

Αντίστοιχα σοβαρό ζήτημα εντοπίζεται στη μηλοκαλλιέργεια. Δεδομένου ότι η συγκομιδή στις περισσότερες ποικιλίες μήλων βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη ή δεν έχει ξεκινήσει, δεν υπάρχουν τα οριστικά παραστατικά του 2025. Το γεγονός αυτό καθιστά ανέφικτη τη διασταύρωση των στοιχείων στο αμέσως επόμενο διάστημα, μεταθέτοντας την εκκαθάριση για ακόμη αργότερα.

Σε κάθε περίπτωση, ο πραγματικός ορίζοντας πληρωμής συνδέεται άμεσα με το κλείσιμο του ΟΣΔΕ 2026. Η πολιτεία επιδιώκει να διασφαλίσει προηγουμένως την είσπραξη της ειδικής ασφαλιστικής εισφοράς του ΕΛΓΑ, καθιστώντας σαφές ότι οποιαδήποτε πίστωση πριν από τα μέσα Οκτωβρίου έχει πλέον αποκλειστεί.

Πηγή: ellinasagrotis.gr