Εντός της εβδομάδας αναμένεται να εκδοθεί το ΦΕΚ για το προανθικό του 2025 και τους καλλιεργητές που βρέθηκαν εκτός κανονισμού ΕΛΓΑ — 14 μήνες μετά τον καταστροφικό παγετό του Μαρτίου 2025. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του «Έλληνα Αγρότη», η έκδοση του ΦΕΚ δεν σημαίνει αυτόματα πληρωμή, και το ιστορικό προηγούμενο δικαιολογεί τον σκεπτικισμό των παραγωγών.
Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Βεγορίτιδας-Καϊμακτσαλάν, Νίκος Τζήγκας, περιγράφει την οικονομική πίεση που βιώνουν οι καλλιεργητές αυτή τη σεζόν: το κόστος παραγωγής έχει ανέλθει στο 1€/κιλό, ενώ ο παραγωγός πουλά στα 2€ — με το 50% της τιμής να «εξαφανίζεται» σε καύσιμα, λιπάσματα και εργατικό κόστος πριν καν υπολογιστεί η αποζημίωση του παγετού.
Νέα μεθοδολογία: εξατομικευμένος υπολογισμός βάσει εκκαθαριστικού
Σημαντική αλλαγή στη μέθοδο υπολογισμού: οι αποζημιώσεις θα υπολογιστούν με βάση τα εκκαθαριστικά των τριών τελευταίων ετών (2023, 2024, 2025) — η διαφορά που θα προκύψει θα καθορίσει το τελικό ποσό. Πέρυσι, όταν έγιναν οι δηλώσεις ζημίας, ο ΕΛΓΑ ζήτησε προσωπικό για εξατομικευμένες εκτιμήσεις αλλά δεν το έλαβε, οπότε προχώρησε με εκτιμήσεις κατά τοπωνύμιο/περιοχή. Φέτος, αντίθετα, ΑΑΔΕ και ΥΠΑΑΤ θα εξετάσουν ατομικά κάθε πληγέντα παραγωγό βάσει εκκαθαριστικού.
Το σκεπτικό των αξιωματούχων: υπάρχουν διαφορές ανά περιοχή (Θεσσαλία, Κεντρική Μακεδονία, Δυτική Μακεδονία, Πελοπόννησος) και ανά καλλιέργεια — οπότε θεωρείται πιο δίκαιο να εξεταστεί η οικονομική κατάσταση του καθενός μέσω εφορίας, παρά να εφαρμοστεί ένας γενικός κατά περιοχή υπολογισμός. Πρακτικά αυτό σημαίνει: μικρή αποζημίωση ανά στρέμμα, εξατομικευμένη ανά παραγωγό.
«Άλλο ΦΕΚ και άλλο πληρωμή»
Η φράση που επαναλαμβάνεται στο ρεπορτάζ συνοψίζει την εμπειρία των παραγωγών: η έκδοση ΦΕΚ δεν οδηγεί αυτόματα σε πληρωμή. Παράδειγμα-προειδοποίηση: για τις ζημιές του 2021, το ΦΕΚ εκδόθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 — και πλέον η διαδικασία πρέπει να ξεκινήσει από την αρχή, καθώς τα 2,5 εκατομμύρια ευρώ δεν έφτασαν στους παραγωγούς εντός 2-3 μηνών όπως προβλέπουν οι κανονισμοί.
Αυτό το προηγούμενο τροφοδοτεί ευλόγως την απορία που εκφράζουν πολλοί παραγωγοί: αφού δεν πληρώθηκαν ακόμη τα 2,5 εκατ. ευρώ για τις ζημιές του 2021 — παρότι υπήρχε ήδη απόφαση — γιατί να αναμένεται ότι θα πληρωθεί το πολλαπλάσιο ποσό για το 2025;
Το ποσό και το χρονοδιάγραμμα
Ο ΕΛΓΑ έχει υπολογίσει το συνολικό ύψος αποζημίωσης σε 120 εκατομμύρια ευρώ βάσει των πορισμάτων που διαθέτει — ποσό που, με τη νέα μεθοδολογία εξατομικευμένου υπολογισμού, φαίνεται να μην προσεγγίζεται, καθώς η τελική πληρωμή αναμένεται αρκετά μικρότερη.
Η διαδικασία προβλέπεται ως εξής: έκδοση ΦΕΚ αυτή την εβδομάδα → κατάρτιση ad hoc προγράμματος αποζημιώσεων → πληρωμές προς το τέλος του καλοκαιριού. Κρίσιμη λεπτομέρεια: το ΦΕΚ θα πρέπει να ορίζει τελική ημερομηνία πληρωμής — διαφορετικά, όπως δείχνει το παράδειγμα του 2021, η διαδικασία κινδυνεύει να «κολλήσει» ξανά.
Αυτή η καθυστέρηση εντάσσεται σε ευρύτερο μοτίβο εκκρεμών πληρωμών ΟΠΕΚΕΠΕ που έχει οδηγήσει ήδη σε προγραμματισμένες κινητοποιήσεις 23-25 Ιουνίου — η αργοπορία στις αποζημιώσεις φυσικών καταστροφών είναι ένα ακόμη σημείο τριβής ανάμεσα σε αγρότες και διοίκηση.
Τι σημαίνει για τους πληγέντες παραγωγούς
Όσοι περιμένουν αποζημίωση για το προανθικό 2025 θα πρέπει να παρακολουθήσουν προσεκτικά το περιεχόμενο του ΦΕΚ μόλις εκδοθεί — συγκεκριμένα αν ορίζεται σαφής προθεσμία πληρωμής. Δεδομένου του ιστορικού 2021, η έκδοση ΦΕΚ από μόνη της δεν αποτελεί εγγύηση χρηματικής αποζημίωσης εντός εύλογου χρονικού διαστήματος.
