Η φάρμα των 193 ετών που μείωσε στο μισό το ρεύμα του αρμέγματος
Στο μισό μείωσε την κατανάλωση ρεύματος για την ψύξη του γάλακτος και το ζεστό νερό του αρμεκτηρίου η Barber’s Farmhouse Cheesemakers, η παλαιότερη επιχείρηση παραγωγής τσένταρ στον κόσμο, στο Σόμερσετ της νοτιοδυτικής Αγγλίας. Το έκανε με αντλίες θερμότητας που παίρνουν ενέργεια από το ίδιο το φρέσκο γάλα, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Canary Media που αναδημοσίευσε ο Guardian και μετέφερε στην Ελλάδα ο Οικονομικός Ταχυδρόμος.
Κάθε αρμεκτήριο τρέχει δύο ενεργειακές δουλειές ταυτόχρονα: ψύχει το γάλα στη δεξαμενή και ζεσταίνει νερό για το πλύσιμο των μαστών, της αρμεκτικής και των δεξαμενών. Συνήθως τις κάνουν δύο ξεχωριστά μηχανήματα, ένα ψυκτικό και μια ηλεκτρική αντίσταση. Το σύστημα της βρετανικής Arkaya Energy τις ενώνει: η θερμότητα που αφαιρείται από το γάλα δεν πετιέται στον αέρα, αλλά μεταφέρεται στο νερό. Για την οικογένεια Barber, που εγκατέστησε τις πρώτες μονάδες το 2024, τα αποτελέσματα μέχρι σήμερα είναι τα εξής:
| Στοιχείο | Barber’s (Σόμερσετ) |
|---|---|
| Αρμεκτήρια με το σύστημα | 3 από 7 |
| Μείωση ρεύματος στις εργασίες που αντικαταστάθηκαν | ~50% |
| Ετήσια εξοικονόμηση | ~70.000 λίρες |
| Μείωση εκπομπών CO₂ | ~66 τόνοι/έτος |
| Απόσβεση επένδυσης | κάτω από 2 χρόνια |
| Στόχος πλήρους μετάβασης | 2028 |
Ο Alfie Barber, έβδομη γενιά της οικογένειας και διαχειριστής της φάρμας, χαρακτήρισε τη μείωση του κόστους πολύ μεγάλη για έναν κλάδο όπου κάθε δαπάνη μετράει στο τελικό αποτέλεσμα.
Τι κάνει διαφορετικό αυτό το σύστημα
Οι αντλίες θερμότητας παίρνουν συνήθως ενέργεια από τον αέρα, το έδαφος ή το νερό. Εδώ πηγή είναι το γάλα, που βγαίνει από το ζώο σχεδόν στη θερμοκρασία του σώματός του και πρέπει να ψυχθεί γρήγορα για να μη χαλάσει. Σύμφωνα με την Arkaya, το σύστημα κατεβάζει το γάλα έως τους 1,6 βαθμούς Κελσίου και ανεβάζει το νερό έως τους 92, κοντά στο σημείο βρασμού.
Η ανάκτηση θερμότητας από το γάλα δεν είναι καινούργια ιδέα. Υπάρχουν εδώ και χρόνια συστήματα προψύξης και ανάκτησης, που όμως δίνουν χλιαρό νερό. Στη δική της μελέτη περίπτωσης, η Arkaya αναφέρει ότι το προηγούμενο σύστημα της Barber’s έβγαζε νερό στους 45–50 βαθμούς. Για το πλύσιμο χρειαζόταν επιπλέον ζέσταμα με αντίσταση. Η διαφορά του νέου μηχανήματος είναι ότι φτάνει μόνο του σε θερμοκρασίες πλύσης.
Τι σημαίνει για τον Έλληνα κτηνοτρόφο
Για την ώρα, τίποτα άμεσο. Η Arkaya ξεκίνησε πωλήσεις το 2024, μετρά 27 εγκαταστάσεις και προβλέπει άλλες 34 ως το τέλος του 2026. Επικεντρώνεται στη Βρετανία, με επόμενο βήμα την Ιρλανδία και έπειτα την υπόλοιπη Ευρώπη. Στην ελληνική αγορά δεν υπάρχει.
Τα νούμερα της Barber’s προέρχονται από μεγάλες αγελαδοτροφικές μονάδες με καθημερινό άρμεγμα όλο τον χρόνο. Αυτό το προφίλ ταιριάζει περισσότερο στις ελληνικές βουστάσια της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας. Στην αιγοπροβατοτροφία, με μικρότερους όγκους και εποχική γαλακτοπαραγωγή, το μηχάνημα θα δούλευε λιγότερους μήνες και η απόσβεση θα άργούσε. Το «κάτω από δύο χρόνια» δεν μεταφέρεται αυτούσιο σε κάθε μονάδα.
Το ενεργειακό κόστος πάντως παραμένει από τα βαριά κονδύλια της μονάδας, ακόμη και με ειδικά τιμολόγια όπως το «ΓΑΙΑ» για το αγροτικό ρεύμα. Όποιος σχεδιάζει να αλλάξει ψυκτική δεξαμενή ή θερμοσίφωνα στο αρμεκτήριο έχει εργαλείο στα χέρια του. Όπως έχουμε αναφέρει, στις επιλέξιμες δαπάνες των Σχεδίων Βελτίωσης περιλαμβάνεται ξεχωριστή κατηγορία για εξοπλισμό εξοικονόμησης ενέργειας. Η ένταση ενίσχυσης για τους κτηνοτρόφους φτάνει το 60% και για τους νέους αγρότες το 70%. Αν ένα συγκεκριμένο σύστημα ανάκτησης θερμότητας είναι επιλέξιμο θα κριθεί από τους όρους της προκήρυξης και τη μελέτη της επένδυσης.
Η τεχνολογία δεν θα φτάσει αύριο στα ελληνικά αρμεκτήρια. Δείχνει όμως ότι στην κτηνοτροφία η επόμενη εξοικονόμηση μπορεί να κρύβεται σε θερμότητα που σήμερα απλώς χάνεται.
Πηγή: ot.gr
