ΟΣΔΕ: Κίνδυνος οριστικής απώλειας δικαιωμάτων για τον κωδικό 54350
Άμεσο κίνδυνο οριστικής απώλειας των δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης αντιμετωπίζουν εκατοντάδες παραγωγοί, καθώς η μη λειτουργία της πλατφόρμας του ΟΣΔΕ και τα ανεπίλυτα σφάλματα του κωδικού 54350 απειλούν να αφήσουν ανενεργά τα δικαιώματά τους για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.
Με νέο υπόμνημα-επανειλημμένη επιστολή προς την ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ), τη ΓΔΕΛΕΠ και τους βουλευτές Λάρισας, ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Καλαμακίου του Δήμου Κιλελέρ καταγγέλλει πλήρη αδράνεια των αρμόδιων υπηρεσιών και μη εφαρμογή της ψηφισμένης νομοθεσίας.
Η πρακτική συνέπεια για τους αγρότες είναι ορατή και άμεση: εάν τα δικαιώματα δεν ενεργοποιηθούν ούτε στον κύκλο των δηλώσεων του 2026, χάνονται οριστικά και επιστρέφουν στο Εθνικό Απόθεμα, χωρίς καμία υπαιτιότητα των ίδιων. Παράλληλα, η προθεσμία για τις διορθώσεις σφαλμάτων στις δηλώσεις του 2025 εκπνέει στις 7 Σεπτεμβρίου, όμως τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ) αδυνατούν να προχωρήσουν σε αποσφαλματώσεις, καθώς το σύστημα παραμένει εκτός λειτουργίας.
Το ιστορικό και το νέο αδιέξοδο
Όπως είχαμε αναφέρει στο ρεπορτάζ μας για τον κωδικό 54350, το ζήτημα είχε αναδειχθεί από τις αρχές Ιουλίου, όταν οι εκκαθαρίσεις άφησαν εκτός πληρωμών αγροτεμάχια που εμφάνιζαν επικάλυψη με δημόσιες εκτάσεις στο Κτηματολόγιο («Έκταση ψηφιοποιημένου αγροτεμαχίου εντός λειτουργούντος κτηματολογίου με κύριο φορέα το Ελληνικό Δημόσιο»).
Αν και το πρόβλημα φαινόταν να λύνεται νομοθετικά, όπως αναλύσαμε με την ψήφιση της σχετικής ρύθμισης, η εφαρμογή του νόμου δεν προχώρησε στην πράξη. Σήμερα, η κατάσταση επιδεινώνεται δραματικά λόγω του ταυτόχρονου «παγώματος» των ψηφιακών συστημάτων, επιβεβαιώνοντας τις εκτιμήσεις για σοβαρές καθυστερήσεις τόσο στο ΟΣΔΕ 2026 όσο και στις διορθώσεις του 2025.
Τι ορίζει ο ν. 5302/2026 και πού κολλάει η πληρωμή
Σύμφωνα με το άρθρο 100 του ν. 5302 (ΦΕΚ 20/05/2026) για τη «Διευθέτηση ζητημάτων επί αγροτεμαχίων», προβλέπεται ρητά ότι εκτάσεις οι οποίες πληρούν σωρευτικά δύο κριτήρια:
- Είναι καταχωρημένες στο ΟΣΔΕ τα τρία (3) τελευταία έτη πριν από το έτος ενίσχυσης, και
- Παρουσιάζουν αποδεδειγμένα ενεργή γεωργική δραστηριότητα,
λογίζονται νομίμως ως ευρισκόμενες στη διάθεση του παραγωγού που υπέβαλε την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης. Η διάταξη καταλαμβάνει ρητά τις εκκρεμείς αιτήσεις, τους διοικητικούς ελέγχους και τις πληρωμές του έτους 2025.
Ωστόσο, στην πράξη καταγράφεται ανισότιμη μεταχείριση: όμορα αγροτεμάχια με την ίδια ακριβώς κτηματολογική κατηγορία και τεκμηριωμένη καλλιέργεια αντιμετωπίστηκαν διαφορετικά από το σύστημα διασταυρώσεων, με το ένα να πληρώνεται κανονικά και το διπλανό να παραμένει μπλοκαρισμένο.
Τα κρίσιμα ερωτήματα και τα αιτήματα των παραγωγών
Ο Συνεταιρισμός Καλαμακίου θέτει τρία άμεσα ερωτήματα προς την πολιτική ηγεσία:
1. Πότε θα τεθεί σε πλήρη και απρόσκοπτη λειτουργία το πρόγραμμα υποβολής αιτήσεων;
2. Πώς και με ποιον συγκεκριμένο τρόπο θα δηλωθούν τα εν λόγω αγροτεμάχια στο ΟΣΔΕ 2026, ώστε να αποφευχθεί η δεύτερη συνεχόμενη χρονιά μη ενεργοποίησης και η οριστική απώλεια των δικαιωμάτων;
3. Αναμένει η Πολιτεία από τους παραγωγούς να εγκαταλείψουν τις καλλιέργειές τους ως ασύμφορες, στερούμενοι αυθαίρετα τη βασική και συνδεδεμένη ενίσχυση που δικαιούνται βάσει νόμου;
Παράλληλα, οι αγρότες ζητούν την άμεση μετατροπή του κωδικού 54350 από «Διασταυρωτικό» (που επιφέρει αυτόματο αποκλεισμό) σε «Ενημερωτικό» στο σύστημα ελέγχων, την άμεση αποκατάσταση της λειτουργίας της πλατφόρμας υποβολής και την εκκαθάριση των οφειλόμενων πληρωμών του 2025.
Η γραμμή ερμηνείας
Η αδυναμία του διοικητικού μηχανισμού να ενσωματώσει τις ψηφισμένες ρυθμίσεις στο πληροφοριακό σύστημα μετατρέπει ένα τεχνικό σφάλμα σε μείζον ζήτημα επιβίωσης, καθώς η απώλεια δικαιωμάτων δύο ετών δεν ανακτάται και στερεί από τους παραγωγούς πολύτιμη ρευστότητα σε βασική και συνδεδεμένη ενίσχυση.
