OLAF: Προς ανάκτηση 4,3 δισ. ευρώ – Στο στόχαστρο αγροτικές ενισχύσεις
Σοβαρές δυσλειτουργίες στον μηχανισμό ανάκτησης παράνομων ενισχύσεων καταγράφει η νέα αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF). Σύμφωνα με την επίσημη έκθεση των Βρυξελλών, οι ευρωπαϊκές έρευνες καταλήγουν συχνά σε συστάσεις επιστροφής εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, όμως η πραγματική είσπραξή τους «σκοντάφτει» στους αργούς ρυθμούς των εθνικών αρχών, με τις αγροτικές επιδοτήσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) να βρίσκονται στον πυρήνα των ελέγχων.
Για τους Έλληνες παραγωγούς, η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί δύο κρίσιμες πραγματικότητες. Πρώτον, οι μηχανισμοί επιτήρησης αλλάζουν οριστικά επίπεδο, καθώς οι έλεγχοι δεν περιορίζονται πλέον στο χωράφι ή στην αίτηση του ΟΣΔΕ, αλλά επεκτείνονται σε τραπεζικούς λογαριασμούς και εταιρικά δίκτυα. Δεύτερον, στο καθεστώς επιμερισμένης διαχείρισης της ΚΑΠ, όταν διαπιστώνεται παρατυπία, το ποσό παρακρατείται ή επιστρέφεται απευθείας από τον κρατικό προϋπολογισμό προς την ΕΕ. Έτσι, το βάρος μεταφέρεται αρχικά στο κράτος και στους φορολογούμενους, μέχρι οι εθνικοί μηχανισμοί να καταφέρουν να ανακτήσουν τα ποσά από τους πραγματικούς παραβάτες.
Οι αριθμοί της OLAF: Συστάσεις 4,3 δισ. ευρώ σε μια τριετία
Η OLAF έχει τη δυνατότητα να εντοπίζει τις διαδρομές των κονδυλίων και να εισηγείται επιστροφές, ωστόσο δεν διαθέτει εκτελεστική εξουσία για να εισπράξει άμεσα τα χρήματα. Οι συστάσεις της διαβιβάζονται στις εθνικές διοικήσεις, οι οποίες συχνά κινούνται με γραφειοκρατικές καθυστερήσεις, παραγραφές ή αδυναμίες είσπραξης.
Τα επίσημα στοιχεία της Επιτροπής αποτυπώνουν το μέγεθος των υποθέσεων:
| Δείκτης Δραστηριότητας OLAF | Έτος 2024 | Τριετία 2022–2024 |
|---|---|---|
| Νέες έρευνες που ξεκίνησαν | 230 | — |
| Έρευνες που ολοκληρώθηκαν | 246 | — |
| Συστάσεις δημοσιονομικού χαρακτήρα | 188 (επί συνόλου 301) | — |
| Ποσά που προτάθηκαν προς ανάκτηση | 871,5 εκατ. ευρώ | ~4,3 δισ. ευρώ |
| Αποτροπή αδικαιολόγητων δαπανών | 43,45 εκατ. ευρώ | — |
| Έρευνες σε ΕΓΤΕ και Ταμεία Αγροτικής Ανάπτυξης | 14 νέες υποθέσεις | — |
Στο επίκεντρο τα κονδύλια της ΚΑΠ και τα οργανωμένα σχήματα
Μόνο το 2024, 14 νέες έρευνες της OLAF επικεντρώθηκαν ευθέως στο Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και στα Ταμεία Αγροτικής Ανάπτυξης. Όπως υπογραμμίζει η Κομισιόν, οι υποθέσεις αυτές δεν αφορούν τυπικά λάθη μεμονωμένων αγροτών στις δηλώσεις τους, αλλά οργανωμένα σχήματα, επενδυτικά προγράμματα, ομάδες δικαιούχων και ενδιάμεσους φορείς που εκμεταλλεύονται τα κενά του συστήματος πληρωμών.
Σε συνέχεια του ρεπορτάζ μας για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ με τις συλλήψεις μέσω ΚΥΔ, καθίσταται σαφές ότι τα ευρωπαϊκά ελεγκτικά όργανα παρακολουθούν στενά τις διαδρομές των επιδοτήσεων. Η OLAF επισημαίνει ότι η συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) ενισχύεται, παρά το γεγονός ότι μεταφέρθηκαν 47 θέσεις προσωπικού προς την Εισαγγελία. Εντούτοις, τα πληροφοριακά συστήματα των δύο υπηρεσιών δεν διαλειτουργούν ακόμη πλήρως, δημιουργώντας «παράθυρα» καθυστερήσεων.
Η επόμενη ημέρα για τους ελέγχους στην Ελλάδα
Το νέο τοπίο δεν επιβάλλει αλλαγές στους βασικούς κανόνες υποβολής του ΟΣΔΕ, εντείνει όμως τους ελέγχους πολλαπλής συμμόρφωσης. Ήδη, όπως είχαμε καταγράψει σχετικά με τις επιστροφές επιδοτήσεων μέσω ΑΑΔΕ, οι εθνικές φορολογικές αρχές αναλαμβάνουν πιο ενεργό ρόλο στην ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.
Παράλληλα, οι εξελίξεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο έντονης πίεσης για τη διαφάνεια των κοινοτικών πόρων, όπως φάνηκε και από την αποστολή κλιμακίου της επιτροπής CONT στην Αθήνα. Η ουσία για τον παραγωγικό τομέα είναι ξεκάθαρη: όσο τα κράτη-μέλη καθυστερούν να ανακτήσουν τα ποσά από όσους καταχράστηκαν ενισχύσεις, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος οριζόντιων δημοσιονομικών διορθώσεων, οι οποίες στερούν ρευστότητα από τους πραγματικούς παραγωγούς.
Πηγή: agrocapital.gr
