Νέο τεχνικό δελτίο γεωργικών προειδοποιήσεων για το αμπέλι εξέδωσε στις 10 Αυγούστου το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Βόλου (ΥΠΑΑΤ), που καλύπτει την περιοχή της Κεντρικής Ελλάδας. Οι αμπελώνες βρίσκονται στο στάδιο της ωρίμασης του σταφυλιού και του μαλακώματος των ραγών, και το δελτίο αρ. 15 εστιάζει σε τέσσερα μέτωπα: ευδεμίδα, ψευδόκοκκοι, βοτρύτης και όξινη σήψη.
Η πρακτική συνέπεια για τον παραγωγό είναι κυρίως ζήτημα ημερολογίου. Ο τρύγος των πρώιμων ποικιλιών ξεκινά προς το τέλος του μήνα, οπότε κάθε επέμβαση από εδώ και πέρα πρέπει να σταθμίζεται με βάση το διάστημα ανάμεσα στην τελευταία εφαρμογή και τη συγκομιδή. Η υπηρεσία θέτει ρητά τον κίνδυνο τοξικών υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στα σταφύλια και στο τελικό προϊόν — δηλαδή και στο κρασί.
Ευδεμίδα: χαμηλές συλλήψεις, αλλά η τρίτη γενιά είναι το πρόβλημα
Στους αμπελώνες του Τυρνάβου οι συλλήψεις ακμαίων της δεύτερης γενιάς κινούνται σταθερά σε χαμηλά έως μέτρια επίπεδα, ανάλογα με την περιοχή. Το κρίσιμο σημείο είναι η τρίτη γενιά, της οποίας οι προνύμφες αποβαίνουν συχνά καταστροφικές για την παραγωγή. Το κέντρο συστήνει στους παραγωγούς της ευρύτερης περιοχής, και ιδίως του Δαμασίου, «να επικοινωνούν με τους γεωπόνους του Αγρ. Συνεταιρισμού Τυρνάβου» για το αν χρειάζεται συνέχιση της προστασίας.
Όπου δεν λειτουργούν οργανωμένα φερομονικά δίκτυα, οι καλλιεργητές πρέπει να ελέγχουν τις παγίδες τους τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα και να επεμβαίνουν μόλις διαπιστώσουν αυξητική τάση συλλήψεων. Η καταπολέμηση, ανεξάρτητα από τον τρόπο δράσης του εντομοκτόνου, πρέπει να είναι προληπτική και να στοχεύει τα ωά και τις προνύμφες αμέσως μετά την εκκόλαψη — πριν προλάβουν να μπουν στις ράγες. Από τα σκευάσματα προτιμώνται εκείνα του βακίλου Bacillus thuringiensis, ως πλήρως ατοξικά για την ωφέλιμη πανίδα, και ακολουθούν οι ρυθμιστές ανάπτυξης και τα εντομοκτόνα φυσικής προέλευσης. Απαραίτητη προϋπόθεση παραμένει η κάλυψη των σταφυλιών μέχρις απορροής, την οποία διευκολύνει το σωστό ξεφύλλισμα.
Ψευδόκοκκοι: μία επέμβαση, δύο εχθροί
Όπου διαπιστώνεται προσβολή σταφυλιών από ψευδόκοκκους, συστήνεται άμεση επέμβαση με εγκεκριμένο εντομοκτόνο, σε συνδυασμό με την καταπολέμηση της ευδεμίδας — η ίδια εφαρμογή καλύπτει και τους δύο στόχους, κάτι που μεταφράζεται σε ένα λιγότερο πέρασμα στο κτήμα. Το κέντρο συνιστά μαρκάρισμα των προσβεβλημένων πρέμνων, ώστε να μη μεταφέρονται τα έντομα στα γειτονικά με τα ρούχα και τα εργαλεία, και ψεκασμό και στον κορμό, στις κεφαλές και στους βραχίονες, με ιδιαίτερη προσοχή στα σκιερά μέρη. Το ίδιο κέντρο είχε επισημάνει τη σημασία των χειμερινών επεμβάσεων για τον ψευδόκοκκο, όπως είχαμε αναφέρει τον Φεβρουάριο.
Βοτρύτης και όξινη σήψη: το κλειδί είναι η άθικτη ράγα
Η σοβαρότερη μορφή προσβολής από βοτρύτη είναι η σήψη των ώριμων σταφυλιών, με τη δράση του να συνεπικουρείται συχνά από τον Aspergillus niger. Ο κίνδυνος είναι μεγάλος σε υγρές και δροσερές περιοχές, ιδίως όπου υπάρχουν ράγες τραυματισμένες από ωίδιο, ευδεμίδα, ακανόνιστα ποτίσματα ή πουλιά. Εδώ φαίνεται η αξία της προστασίας από το ωίδιο στα προηγούμενα στάδια, θέμα που είχε απασχολήσει τα δελτία της άνοιξης.
Η όξινη σήψη εμφανίζεται όταν τα σάκχαρα φτάσουν περίπου το 10% και η ευαισθησία αυξάνει όσο πλησιάζει ο τρύγος. Οφείλεται σε σύμπλοκο βακτηρίων και σακχαρομυκήτων, η μόλυνση γίνεται πάντα μέσω πληγών και ο κύριος φορέας είναι η δροσόφιλα (Drosophila melanogaster) — η παρουσία της στον αμπελώνα αποτελεί ένδειξη ότι η ασθένεια υπάρχει ήδη. Η χημική καταπολέμησή της προτείνεται ως έσχατη επιλογή, ακριβώς επειδή τοποθετείται χρονικά πολύ κοντά στον τρύγο.
| Στόχος | Σύσταση δελτίου | Χρονισμός |
|---|---|---|
| Ευδεμίδα (3η γενιά) | Bacillus thuringiensis κατά προτεραιότητα, κάλυψη μέχρις απορροής | Προληπτικά, σε ωά και νεαρές προνύμφες |
| Ψευδόκοκκοι | Εγκεκριμένο εντομοκτόνο μαζί με την ευδεμίδα, μαρκάρισμα πρέμνων | Άμεσα, όπου διαπιστώνεται προσβολή |
| Βοτρύτης | Εγκεκριμένο μυκητοκτόνο σε υγρές/δροσερές περιοχές με ιστορικό | Έναρξη ωρίμανσης και 3–4 εβδομάδες πριν τον τρύγο |
| Όξινη σήψη | Χαλκούχα για σκλήρυνση επιδερμίδας, αποφυγή πληγών | Από ~10% σάκχαρα και έπειτα |
Το κέντρο υπενθυμίζει, τέλος, την τήρηση των οδηγιών χρήσης για αναλογία, συνδυαστικότητα, φυτοτοξικότητα και το διάστημα μεταξύ τελευταίας επέμβασης και συγκομιδής.
Το δελτίο δεν περιγράφει έξαρση — οι συλλήψεις παραμένουν χαμηλές έως μέτριες. Περιγράφει ένα χρονικό στένεμα: από εδώ και πέρα η επιλογή σκευάσματος κρίνεται πρώτα από το ημερολόγιο του τρύγου και μετά από την αποτελεσματικότητά της, και για τους αμπελώνες που έχουν ήδη πληγωμένες ράγες οι επιλογές στενεύουν κι άλλο.
Πηγή: Τεχνικό Δελτίο ΑΜΠΕΛΙ αρ. 15/10.08.2026, ΠΚΠΦΠ & ΦΕ Βόλου
