Ισπανία : Ελαιόλαδο στα 3 ευρώ, ενώ το κόστος παραγωγής φτάνει τα 5

Η Ένωση Μικρών Αγροτών (UPA) της Καστίλλης-Λα Μάντσα κατήγγειλε «τιμές ρημαγμού» στο ελαιόλαδο μετά το κλείσιμο της τελευταίας ελαιοκομικής περιόδου, με τις τιμές στην παραγωγή να κινούνται γύρω στα 3 ευρώ το κιλό, όταν το κόστος παραγωγής υπολογίζεται στα 5 ευρώ. Η οργάνωση απηύθυνε τις προτάσεις της στο ισπανικό υπουργείο Γεωργίας, ζητώντας μέτρα ρύθμισης της αγοράς και τερματισμό των «κερδοσκοπικών κινήσεων» μεγάλων τυποποιητών.

Για τον Ισπανό ελαιοπαραγωγό, η διαφορά ανάμεσα στο κόστος και την τιμή πώλησης σημαίνει καθαρή ζημιά ανά κιλό λαδιού που παράγει, ακόμα κι όταν η σοδειά είναι επαρκής. Στην πράξη, όσο μεγαλύτερη η καθυστέρηση στην αναπροσαρμογή των τιμών, τόσο πιο δύσκολη γίνεται η βιωσιμότητα μικρών και μεσαίων εκμεταλλεύσεων, ειδικά όταν —όπως τονίζει η UPA— η περιοχή έχει ήδη πληγεί από ξηρασία και καύσωνα.

Η συνέχεια της υπόθεσης

Το θέμα των χαμηλών τιμών στο ισπανικό ελαιόλαδο δεν είναι καινούργιο: όπως είχαμε καταγράψει, η COAG Χαέν είχε ήδη καταγγείλει τεχνητή συμπίεση τιμών παρά την εξάντληση αποθεμάτων, ενώ τον Ιούλιο η OliveA Tradición y Progreso μιλούσε για «συμφεροντολογικές εμπορικές στρατηγικές» μεγάλων ομίλων. Παράλληλα, οι εισαγωγές ελαιολάδου από τρίτες χώρες εκτοξεύθηκαν κατά 84% το πρώτο πεντάμηνο του 2026, ενισχύοντας την πίεση στις εγχώριες τιμές. Η καταγγελία της UPA επιβεβαιώνει αυτό το μοτίβο, προσθέτοντας όμως ένα νέο στοιχείο: συγκεκριμένα νούμερα από την Καστίλλη-Λα Μάντσα και συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής προς το υπουργείο.

Τα νέα στοιχεία: τιμές και κόστος

Σύμφωνα με την UPA, αυτή την εβδομάδα οι τιμές στην περιοχή κυμαίνονταν ως εξής:

Η απόσταση ανάμεσα στην τιμή αγοράς και το κόστος παραγωγής είναι το κεντρικό επιχείρημα της οργάνωσης: ακόμα κι αν η φετινή εμπορία —τόσο εγχώρια όσο και εξαγωγική— χαρακτηρίζεται «τεράστια», οι «ελαφρές ανακάμψεις» στις τιμές δεν αγγίζουν το όριο βιωσιμότητας.

Καστίλλη-Λα Μάντσα: πρώτη καλλιέργεια της περιοχής

Η UPA επισημαίνει ότι η ελιά έχει πλέον αναδειχθεί σε πρώτη καλλιέργεια της Καστίλλης-Λα Μάντσα, μια εξέλιξη που συμπίπτει με όσα είχαμε αναλύσει για τη μετατροπή της περιοχής στη δεύτερη μεγαλύτερη σε έκταση ελαιοπαραγωγό περιφέρεια παγκοσμίως. Η οργάνωση συνδέει την επέκταση της καλλιέργειας με ανάγκη για ποιοτική —όχι μόνο ποσοτική— στρατηγική, προειδοποιώντας ότι η λογική του όγκου ευνοεί αποκλειστικά τους μεγάλους τυποποιητές.

Χαρακτηριστική είναι η καταγγελία της UPA για «τεράστια εκστρατεία παραπληροφόρησης» από εταιρείες τυποποίησης και εξαγωγών γύρω από μια υποτιθέμενη «ιστορική σοδειά». Η οργάνωση αντιτείνει ότι «η πραγματικότητα στην Καστίλλη-Λα Μάντσα είναι ότι οι ελιές υπέστησαν, για ακόμα μία χρονιά, ένα εξαιρετικά ξηρό και καυτό τέλος άνοιξης και καλοκαίρι». Το επιχείρημα αυτό αντηχεί όσα είχαμε καταγράψει τον Ιανουάριο για τη χαμηλή απόδοση που ανέτρεψε τις αρχικές προβλέψεις παραγωγής στην Ισπανία, αλλά και τη συνολική μείωση 9% που επιβεβαιώθηκε στο κλείσιμο της σεζόν.

Οι προτάσεις της UPA προς την κυβέρνηση

Η οργάνωση κατέθεσε στο υπουργείο Γεωργίας ένα πακέτο συγκεκριμένων μέτρων:

– Ρύθμιση της απόδοσης εξαγωγής λαδιού από την ελιά – Καθορισμός ανώτατου ορίου παραγωγής ελιάς ανά εκτάριο – Προγραμματισμός παραγωγής μέσω πρώιμης συγκομιδής – Αυστηρότερος έλεγχος τυποποιητών άνω συγκεκριμένου μεγέθους, βάσει μελέτης κινδύνου – Μηχανισμοί που να αποθαρρύνουν την επιλογή κατηγοριών χαμηλότερης ποιότητας

«Είναι απαραίτητο να αναζητηθούν μηχανισμοί που να τιμωρούν την επιλογή κατηγοριών χαμηλότερης ποιότητας, γιατί ένας τόνος AOVE δεν μπορεί να αξίζει το ίδιο με έναν τόνο λαμπάντε, και πάντα θεωρούσαμε ότι οι οικογενειακές εκμεταλλεύσεις πρέπει να διαφοροποιούνται μέσω της ποιότητας», ανέφερε η UPA στην ανακοίνωσή της.

Η οργάνωση ζητά επίσης να μην «πέσει η Διοίκηση στον πειρασμό να ακούσει εκείνους που ακριβώς ευθύνονται για την ανώμαλη λειτουργία της αγοράς», τους οποίους κατηγορεί ότι επιδιώκουν «έναν κλάδο όγκου, όχι ποιότητας και αξίας».

Τι σημαίνει αυτό για την ελληνική αγορά

Η επιμονή της ισπανικής πλευράς σε τιμές γύρω στα 3 ευρώ, παρά τις κακές καιρικές συνθήκες και τη μειωμένη παραγωγή, δείχνει ότι η πίεση δεν προέρχεται τόσο από την προσφορά όσο από τη διαπραγματευτική δύναμη των μεγάλων τυποποιητών —όπως είχαμε επισημάνει και στην ανάλυση για το «αντίστροφο 2022-2024» στην ελληνική αγορά. Αν η Ισπανία, με μερίδιο που καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τη διεθνή τιμή αναφοράς, συνεχίσει να διαμορφώνει χαμηλές τιμές παρά τη μειωμένη σοδειά, οι Έλληνες παραγωγοί δύσκολα θα δουν ανάκαμψη το επόμενο διάστημα, ιδίως όσο συνεχίζεται η στροφή προς εισαγωγές από τρίτες χώρες.

Πηγή: eldiario.es