Επιστημονική μελέτη-ορόσημο από το Ευρωμεσογειακό Κέντρο για την Κλιματική Αλλαγή (CMCC) και το Πολυτεχνείο του Μιλάνου αποκαλύπτει ότι η παρατεταμένη ξηρασία παύει να αποτελεί ένα αμιγώς αγροτικό πρόβλημα και μετατρέπεται σε συστημική απειλή για τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Σύμφωνα με τη μοντελοποίηση των ερευνητών, ένα παρατεταμένο φαινόμενο λειψυδρίας σε σενάριο αύξησης της θερμοκρασίας κατά 2°C θα μπορούσε να στοιχίσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως και 760 δισεκατομμύρια ευρώ (μείωση ΑΕΠ κατά 5,21%) και να θέσει σε κίνδυνο 10,8 εκατομμύρια θέσεις εργασίας.
Για τους παραγωγούς και τις τοπικές οικονομίες του ευρωπαϊκού Νότου, τα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι η κλιματική κρίση απειλεί πλέον τη συνολική ραχοκοκαλιά της ανάπτυξης. Όπως είχαμε αναφέρει στο ρεπορτάζ μας για τις ευρωπαϊκές σοδειές, η εδαφική υγρασία βρίσκεται ήδη σε οριακά επίπεδα σε όλη την ήπειρο. Ωστόσο, η νέα μελέτη αποδεικνύει ότι ενώ ο αγροτικός τομέας απορροφά το πρώτο και πιο βίαιο κύμα των ζημιών, οι μακροπρόθεσμες παρενέργειες μεταφέρονται στη βιομηχανία, τις κατασκευές και τις επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, διατηρώντας τις απώλειες ακόμα και όταν επιστρέψουν οι βροχές.
Το βαρύ τίμημα για την Ιταλία και τον Ευρωπαϊκό Νότο
Η μελέτη χρησιμοποιεί τη μεθοδολογία storyline προβάλλοντας την τριετή ξηρασία της περιόδου 2015-2018 σε ένα θερμότερο περιβάλλον. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι χώρες του Νότου (Ισπανία, Ελλάδα, Πορτογαλία, Ιταλία) κινδυνεύουν με ζημιές έως και τριπλάσιες σε σύγκριση με το πρόσφατο παρελθόν.
Ειδικότερα για την Ιταλία, η σύγκριση των δεδομένων αποτυπώνει την τρομακτική κλιμάκωση του κινδύνου:
| Μεγέθη & Επιπτώσεις | Κρίση 2015–2018 (Ιστορικά) | Προβολή στο μέλλον (+2°C) |
|---|---|---|
| Συνολική οικονομική ζημιά | 24,3 δισ. ευρώ | 74,0 δισ. ευρώ |
| Απώλεια ΑΕΠ (%) | – | -3,99% |
| Θέσεις εργασίας σε κίνδυνο | 330.000 | 960.000 |
| Άμεση απώλεια παραγόμενου πλούτου | – | 15,3 δισ. ευρώ (-5,69%) |
| Μείωση επενδύσεων (Πάγιο κεφάλαιο) | – | 47,2 δισ. ευρώ (-15,59%) |
Η τεράστια υποχώρηση των επενδύσεων κατά 15,59% αποτελεί το πλέον ανησυχητικό εύρημα, καθώς υπονομεύει τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της χώρας.
Η εικόνα στο πεδίο: Πτώση 20% στο γάλα και καμένες εκτάσεις
Ενώ η επιστημονική μελέτη εστιάζει στη μακροοικονομία, τα τρέχοντα στοιχεία της Coldiretti που βασίζονται στο σύστημα Copernicus δείχνουν ότι το 60% της ιταλικής επικράτειας βρίσκεται αυτή τη στιγμή υπό συνθήκες ξηρασίας.
Οι επιπτώσεις στην παραγωγή είναι ήδη απτές: – Ζωοτροφές & Καλλιέργειες: Σοβαρά πλήγματα σε καλαμπόκι, ρύζι, σόγια, βοσκοτόπια, οπωροκηπευτικά, αμπέλια και ελιές. – Κτηνοτροφία: Μείωση της παραγωγής γάλακτος κατά 20% λόγω θερμικού στρες και έλλειψης βοσκής. – Πυρκαγιές: Σύμφωνα με το σύστημα EFFIS, σχεδόν 75.000 εκτάρια (750.000 στρέμματα) δασικών και αγροτικών εκτάσεων έχουν γίνει στάχτη από την αρχή του έτους. – Συσσωρευμένες ζημιές: Τα ακραία καιρικά φαινόμενα έχουν κοστίσει στον ιταλικό πρωτογενή τομέα 20 δισεκατομμύρια ευρώ τα τελευταία τέσσερα χρόνια.
Η ανάγκη για έργα υποδομής και διαχείριση νερού
Η μελέτη αναδεικνύει ότι τα προσαρμοστικά μέτρα των επιχειρήσεων χάνουν την αποτελεσματικότητά τους όταν η λειψυδρία γίνει πολυετής. Όπως παρατηρείται ήδη σε ευρωπαϊκό επίπεδο —όπου καταγράφονται αιτήματα όπως η χαλάρωση των κανόνων της ΚΑΠ στη Γαλλία λόγω ξηρασίας— οι ευκαιριακές αποζημιώσεις δεν αρκούν.
Παράλληλα, στην Ελλάδα πληθαίνουν οι φωνές για την αντιμετώπιση του προβλήματος, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις κινητοποιήσεις στη Νάουσα για τη διαχείριση των υδατικών πόρων, ενώ το θέμα έφτασε μέχρι τη Βουλή με ερώτηση βουλευτών για τη συρρίκνωση του αγροτικού εισοδήματος.
Στην Ιταλία, η Coldiretti ζητά την άμεση εφαρμογή ενός εθνικού σχεδίου για τη δημιουργία ταμιευτήρων νερού με συστήματα αντλησιοταμίευσης. Σήμερα, η χώρα συγκρατεί μόλις το 11% των ετήσιων βροχοπτώσεων. Το αίτημα των φορέων εστιάζει στον εκσυγχρονισμό των δικτύων διανομής για τη μείωση των διαρροών, στη συντήρηση των ποταμών και στην αποθήκευση του νερού τις περιόδους αιχμής, ώστε να μην μετατραπεί η κλιματική κρίση σε μόνιμη οικονομική κατάθλιψη.
Πηγή: euroborsa.it
