Στην αξιοποίηση των αγροβολταϊκών συστημάτων πάνω από δενδρώδεις καλλιέργειες ως μέτρο προστασίας από τις ακραίες θερμοκρασίες και την ξηρασία προχωρούν παραγωγοί στην Ολλανδία. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας κατασκευής υποστηρικτικών δομών Trellex, η εγκατάσταση ημι-διαφανών φωτοβολταϊκών πάνελ πάνω από οπωρώνες αχλαδιάς στο Schoonrewoerd λειτούργησε ως αποτελεσματική αδιαπέραστη «ασπίδα» κατά τη διάρκεια των θερμότερων ωρών της ημέρας, εξασφαλίζοντας παράλληλα προστασία από το χαλάζι και τη βροχή.
Για τον Έλληνα και Ευρωπαίο δενδροκαλλιεργητή, η τεχνολογία αυτή προσφέρει μια διπλή προοπτική: τη διατήρηση της ποιότητας των καρπών υπό συνθήκες κλιματικής καταπόνησης και την παραγωγή πράσινης ενέργειας. Ωστόσο, η ευρεία υιοθέτηση της μεθόδου συναντά ισχυρά οικονομικά και γραφειοκρατικά εμπόδια, καθώς το αρχικό κόστος επένδυσης φτάνει έως και τα 800.000 ευρώ ανά εκτάριο, την ώρα που τα προβλήματα σύνδεσης στο ηλεκτρικό δίκτυο καθυστερούν σημαντικά την αδειοδότηση.
Ημι-διαφανή πάνελ και η πρόκληση του φωτός
Η εφαρμογή των φωτοβολταϊκών πάνω από καλλιέργειες απαιτεί λεπτούς χειρισμούς, καθώς η σκίαση επηρεάζει διαφορετικά κάθε είδος οπωροφόρου. Στην περίπτωση της αχλαδιάς, η χρήση ημι-διαφανών πάνελ αποδείχθηκε επιτυχής, σε αντίθεση με άλλες καλλιέργειες όπως η φράουλα που παρουσιάζουν ευαισθησία στη μείωση της ηλιοφάνειας.
«Για τα αχλάδια, τα πάνελ λειτουργούν πλέον ως πραγματική ασπίδα θερμότητας κατά το θερμότερο μέρος της ημέρας», αναφέρει ο Jan-Willem van Giessen από την εταιρεία Trellex. Ο ίδιος επισημαίνει τη δυσκολία διαχείρισης του φωτός κατά τις κρίσιμες περιόδους ανάπτυξης: «Η διαφοροποίηση των οφθαλμών είναι πάντα μια περίοδος που προκαλεί άγχος, καθώς τα δέντρα χρειάζονται επαρκές φως τότε. Αυτό αποτελεί μια πρόκληση υπό τα ηλιακά πάνελ αργότερα στη σεζόν».
«Αυτός ο παραγωγός είναι απόλυτα ικανοποιημένος», δήλωσε ο Van Giessen, εξηγώντας ότι πέρα από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, η οροφή λειτουργεί εξαιρετικά ως προστασία από τη ζέστη, την ξηρασία, τη βροχή και το χαλάζι.
Σύγκριση κόστους και τεχνικά δεδομένα
Παρά τα ξεκάθαρα αγρονομικά οφέλη, η αγορά των αγροβολταϊκών παραμένει περιορισμένη σε σύγκριση με τα παραδοσιακά αντιχαλαζικά δίχτυα. Η διαφορά στο κεφάλαιο που απαιτείται είναι χαώδης, καθιστώντας την απόσβεση εξαρτώμενη αποκλειστικά από την τιμή πώλησης ή την ιδιοκατανάλωση του ρεύματος.
Η πίεση του κόστους παραγωγής και των υποδομών αποτελεί κεντρικό πρόβλημα στον πρωτογενή τομέα, όπως καταγράφεται και σε ρεπορτάζ μας για την εγκατάλειψη καλλιεργειών στην Αργολίδα, όπου το υψηλό κόστος εισροών οδηγεί σε αδιέξοδο τους παραγωγούς δενδρωδών.
Τα οικονομικά και λειτουργικά στοιχεία της εφαρμογής αποτυπώνονται στον ακόλουθο πίνακα:
| Παράμετρος | Παραδοσιακό Αντιχαλαζικό Δίχτυ | Αγροβολταϊκό Σύστημα (Πάνελ) |
|---|---|---|
| Κόστος εγκατάστασης / εκτάριο | 17.000 € – 25.000 € | 700.000 € – 800.000 € |
| Ετήσια κάλυψη Trellex (έκταση) | 400 – 500 εκτάρια | 3 εκτάρια συνολικά |
| Προστασία από καύσωνα/ξηρασία | Περιορισμένη | Υψηλή (θερμική ασπίδα) |
| Παραγωγή ενέργειας | Καμία | Ναι (διπλή χρήση γης) |
| Κύρια εμπόδια υλοποίησης | Χαμηλό κόστος / εύκολη τοποθέτηση | Δίκτυο, άδειες, τεράστιο κεφάλαιο |
Μεταλλικοί στύλοι και υποδομές στήριξης
Παράλληλα με τα πάνελ, εξέλιξη καταγράφεται και στα υλικά στήριξης των οπωρώνων. Η έλλειψη και το αυξημένο κόστος του ποιοτικού ξύλου, σε συνδυασμό με το μεγάλο βάρος και το κόστος απόρριψης του σκυροδέματος (τσιμέντο), στρέφει την αγορά προς τους χαλύβδινους (μεταλλικούς) στύλους.
Όπως εξηγεί η κατασκευάστρια εταιρεία, ο χάλυβας προσφέρει μεγαλύτερη ευκαμψία στα πλευρικά φορτία σε σχέση με το τσιμέντο, ενώ διατηρεί υψηλή υπολειμματική αξία (scrap value) μετά το τέλος της χρήσης του, αντισταθμίζοντας το υψηλότερο αρχικό κόστος αγοράς.
Η ακτινογραφία της αγοράς και το μέλλον
Η ευρεία εξάπλωση των αγροβολταϊκών στις δενδροκαλλιέργειες δεν εμποδίζεται από την αποτελεσματικότητα της τεχνολογίας, αλλά από τις εξωτερικές υποδομές. Η πλειονότητα των εκδηλώσεων ενδιαφέροντος από αγρότες δεν προχωρά τελικά σε υλοποίηση, κυρίως λόγω της αδυναμίας σύνδεσης με τα τοπικά ηλεκτρικά δίκτυα και των καθυστερήσεων στις πολεοδομικές άδειες.
Όσο η κλιματική αλλαγή εντείνει τους καύσωνες κατά τη θερινή περίοδο, η προστασία των καρπών καθίσταται αναγκαία. Ωστόσο, χωρίς στοχευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία και απλοποίηση των συνδέσεων στο δίκτυο, τα αγροβολταϊκά θα παραμείνουν μια λύση προσβάσιμη μόνο σε επενδυτικά σχήματα με ισχυρή κεφαλαιακή βάση.
Πηγή: freshplaza.com
