Τη διαδικασία και τα ειδικά δικαιολογητικά για τη μεταβίβαση δικαιωμάτων βασικής εισοδηματικής στήριξης λόγω κληρονομιάς για την περίοδο 2026-2027 καθορίζει η Γενική Διεύθυνση Ελέγχων Ενισχύσεων και Πληρωμών (Γ.Δ.ΕΛ.Ε.Π.) της ΑΑΔΕ. Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα dikaiomata.aade.gr αποκλειστικά από τον κληρονόμο-αποδέκτη, καλύπτοντας περιπτώσεις θανάτου δικαιούχου που συνέβη μετά την εμπρόθεσμη υποβολή της ΕΑΕ 2024 και έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2026.
Η ρύθμιση αφορά άμεσα τους κληρονόμους αγροτών, καθώς τα δικαιώματα ενίσχυσης αποτελούν κινητή περιουσία του αποβιώσαντος. Όπως αναλύσαμε στο ρεπορτάζ μας για την έναρξη των αιτήσεων, η διαδικασία απαιτεί προσοχή στη συγκέντρωση των εγγράφων, καθώς η αποδοχή ή αποποίηση διέπεται από τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα. Παράλληλα, εξαιρούνται από την παρακράτηση 25% υπέρ των περιφερειακών αποθεμάτων οι οριστικές μεταβιβάσεις λόγω κληρονομιάς.
Δικαιολογητικά ανά κατηγορία κληρονομικής διαδοχής
Για την ολοκλήρωση της αίτησης (Υπόδειγμα 5), ο κληρονόμος υποβάλλει υποχρεωτικά τη ληξιαρχική πράξη θανάτου του δικαιούχου. Στη συνέχεια, τα επιπλέον έγγραφα διαφοροποιούνται ανάλογα με το είδος της διαδοχής:
1. Κληρονομιά βάσει διαθήκης: – Αντίγραφο της διαθήκης με το πρακτικό δημοσίευσής της. – Πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης άλλης διαθήκης από το αρμόδιο Πρωτοδικείο (έκδοση τελευταίου τριμήνου). – Πιστοποιητικό περί μη αγωγής για ακύρωση ή προσβολή της διαθήκης από το Πρωτοδικείο (έκδοση τελευταίου τριμήνου). – Υπεύθυνη δήλωση κατανομής δικαιωμάτων (με θεώρηση γνησίου υπογραφής ή μέσω gov.gr από κάθε κληρονόμο), εφόσον η διαθήκη δεν ορίζει έναν μοναδικό κληρονόμο για την κινητή περιουσία.
2. Εξ αδιαθέτου διαδοχή (χωρίς διαθήκη): – Πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης διαθήκης από το αρμόδιο Πρωτοδικείο (τελευταίου τριμήνου). – Πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών. – Υπεύθυνη δήλωση κατανομής των δικαιωμάτων, υπογεγραμμένη από όλους τους νόμιμους κληρονόμους. – Βεβαίωση ταυτοπροσωπίας ή φωτοτυπία αστυνομικής ταυτότητας, σε περίπτωση που τα στοιχεία κάποιου συγγενή διαφέρουν (π.χ. αλλαγή επωνύμου λόγω γάμου).
3. Μικτή κληρονομιά: Όταν από τη διαθήκη δεν προκύπτει η διάθεση των δικαιωμάτων ενίσχυσης, εφαρμόζονται οι διατάξεις της εξ αδιαθέτου διαδοχής. Στην περίπτωση αυτή απαιτούνται τα πιστοποιητικά της διαθήκης μαζί με το πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών και την υπεύθυνη δήλωση κατανομής.
Διαφωνία συγκληρονόμων, ανήλικοι και ταυτόχρονες μεταβιβάσεις
Στην εξ αδιαθέτου διαδοχή, αν οι πλησιέστεροι συγγενείς δεν συμφωνούν στην από κοινού κατανομή, ο κάθε συγκληρονόμος έχει τη δυνατότητα να λάβει αυτόνομα το ποσοστό που του αναλογεί ανά είδος και μοναδιαία αξία δικαιώματος, σύμφωνα με τον Αστικό Κώδικα.
Επιπλέον, οι ανήλικοι κληρονόμοι μπορούν να αιτηθούν τη μεταβίβαση και να ενεργοποιήσουν τα δικαιώματα. Αν όμως επιθυμούν να τα μεταβιβάσουν ή να τα παραχωρήσουν σε τρίτο, απαιτείται δικαστική απόφαση (διαδικασία εκουσίας δικαιοδοσίας), που να αποδεικνύει ότι η ενέργεια επιβάλλεται από το συμφέρον του ανηλίκου.
Τέλος, παρέχεται η δυνατότητα ταυτόχρονης μεταβίβασης το ίδιο έτος (Υπόδειγμα 11). Ο κληρονόμος μπορεί ταυτόχρονα να λάβει τα δικαιώματα και να τα μεταβιβάσει οριστικά (με ή χωρίς γη) ή να τα εκμισθώσει σε άλλον γεωργό, υποβάλλοντας τη σχετική διπλή αίτηση.
