Η ΑΑΔΕ εξέδωσε αναλυτικό οδηγό με 23 ερωτήσεις-απαντήσεις για τις μεταβιβάσεις δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης, λίγες ημέρες μετά το άνοιγμα της πλατφόρμας dikaiomata.aade.gr. Το κείμενο απευθύνεται σε παραγωγούς που σχεδιάζουν πώληση, ενοικίαση ή μεταβίβαση δικαιωμάτων λόγω κληρονομιάς, και καλύπτει τεχνικές λεπτομέρειες που μέχρι τώρα προκαλούσαν σύγχυση.
Το πιο πρακτικό σημείο για τον αγρότη: όσες αιτήσεις δεν οριστικοποιηθούν έως τις 15 Σεπτεμβρίου και ώρα 23:59, δεν εξετάζονται ως περίπτωση ανωτέρας βίας. Ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να υποβάλει εκ νέου αίτηση το επόμενο έτος ενίσχυσης — χάνοντας ουσιαστικά έναν ολόκληρο χρόνο μεταβίβασης.
Όπως είχαμε αναφέρει, η πλατφόρμα άνοιξε πριν από περίπου μία εβδομάδα, με βάση την απόφαση Α.1165/2026 του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, ενώ σε συνέχεια του ρεπορτάζ μας είχαμε παρουσιάσει και τα εννέα υποδείγματα αιτήσεων. Ο νέος οδηγός δεν αλλάζει την προθεσμία ούτε τις κατηγορίες — τις επιβεβαιώνει, αλλά προσθέτει διευκρινίσεις που δεν ήταν έως τώρα ξεκάθαρες, κυρίως γύρω από την παρακράτηση, τα δικαιώματα εθνικού αποθέματος και τους λόγους για τους οποίους μια αίτηση μπορεί να «δεν βλέπει» δικαιώματα.
Τι είναι νέο στον οδηγό
Το πιο σημαντικό νέο στοιχείο αφορά τα δικαιώματα ενίσχυσης που χορηγήθηκαν από περιφερειακά και εθνικό απόθεμα. Η ΑΑΔΕ διαχωρίζει ρητά:
– Δικαιώματα από περιφερειακά αποθέματα (2023 και μετά): μεταβιβάζονται μόνο μετά την παρέλευση 5 ετών από το έτος χορήγησης. – Δικαιώματα από εθνικό απόθεμα (2022 και προγενέστερα): μπορούν να μεταβιβαστούν κανονικά μέσα στο τρέχον έτος.
Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι ένας παραγωγός που έλαβε δικαιώματα από το εθνικό απόθεμα το 2023 δεν μπορεί να τα πωλήσει ή να τα ενοικιάσει πριν από το 2028 — κάτι που δεν είχε ξεκαθαριστεί σε προηγούμενες ανακοινώσεις.
Δεύτερο νέο στοιχείο είναι η ρητή αναφορά στους πολίτες τρίτων χωρών: μπορούν να είναι αποδέκτες μεταβίβασης μόνο εφόσον κατέχουν άδεια διαμονής επί μακρόν διαμένοντος με πλήρη πρόσβαση στην αγορά εργασίας ή σε επιχειρηματική δραστηριότητα. Άδειες που επιτρέπουν μόνο μισθωτή εργασία δεν γίνονται δεκτές.
Η παρακράτηση 25% και οι εξαιρέσεις
Ο οδηγός επιβεβαιώνει την παρακράτηση 25% επί του αριθμού των δικαιωμάτων στην οριστική μεταβίβαση χωρίς επιλέξιμη γη — όπως είχαμε αναλύσει και στο προηγούμενο ρεπορτάζ μας για τη διαδικασία μεταβίβασης. Εξαιρούνται:
– Περιπτώσεις κληρονομιάς – Μεταβιβάσεις μεταξύ συγγενών α’ βαθμού – Μεταβιβάσεις μεταξύ συζύγων
Αντίθετα, στη μίσθωση δικαιωμάτων —είτε με γη είτε χωρίς— δεν εφαρμόζεται καμία παρακράτηση, καθώς τα δικαιώματα επιστρέφουν αυτόματα στον εκμισθωτή με τη λήξη της σύμβασης.
Ειδική περίπτωση: ανήλικοι κληρονόμοι
Ο οδηγός διευκρινίζει ότι σε περίπτωση κληρονομιάς (Υπόδειγμα 5) ο αποδέκτης μπορεί να είναι και ανήλικος, κάτι που δεν καλυπτόταν στον αναλυτικό οδηγό δικαιολογητικών που είχαμε παρουσιάσει. Ο ανήλικος, όμως, δεν μπορεί να μεταβιβάσει στη συνέχεια τα κληρονομούμενα δικαιώματα σε τρίτο, παρά μόνο κατόπιν δικαστικής απόφασης που το επιτρέπει ρητά.
Σημαντική διευκρίνιση δίνεται και για τον θάνατο ενός εκ των συμβαλλομένων σε μίσθωση: η σύμβαση δεν λύεται αυτοδικαίως. Οι κληρονόμοι πρέπει να υποβάλουν το Υπόδειγμα 8 (λύση μίσθωσης) και προαιρετικά, ταυτόχρονα, τα Υποδείγματα 5, 11 ή 12, ανάλογα με το αν θέλουν να διατηρήσουν ή να μεταβιβάσουν περαιτέρω τα δικαιώματα.
Τι να προσέξουν οι παραγωγοί
Η αίτηση ολοκληρώνεται μόνο όταν ο μεταβιβάζων την υποβάλει ηλεκτρονικά με τους κωδικούς TAXISnet και ο αποδέκτης προχωρήσει σε αποδοχή μέσω των δικών του κωδικών. Η ΑΑΔΕ ελέγχει αποκλειστικά αιτήσεις που έχουν οριστικοποιηθεί και από τις δύο πλευρές εντός της προθεσμίας — μια εκκρεμής αποδοχή, έστω και την τελευταία ημέρα, ακυρώνει ουσιαστικά τη διαδικασία.
Ο αποδέκτης πρέπει επίσης να αποδεικνύει ιδιότητα ενεργού γεωργού για το 2026, με βάση εκκαθαρισμένη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του προηγούμενου έτους — έλεγχος που πραγματοποιεί η ΑΑΔΕ διασταυρώνοντας εισοδήματα και ύψος ενισχύσεων
