Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) άσκησε έφεση στις 6 Ιουλίου 2026 κατά της αθωωτικής απόφασης του Α’ Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών για μία εκ των 58 κατηγορουμένων στη λεγόμενη «δίκη των 58 του ΟΠΕΚΕΠΕ» — υπόθεση που αφορά παράνομες επιδοτήσεις από το Εθνικό Απόθεμα της ΚΑΠ. Το δικαστήριο είχε κηρύξει ένοχους τους 57 από τους 58, αθωώνοντας κατά πλειοψηφία μία παραγωγό από την Κρήτη, επειδή είχε επιστρέψει εντόκως τα ~32.320 ευρώ που εισέπραξε.
Για τους αγρότες και τους παρακολουθητές των υποθέσεων ΟΠΕΚΕΠΕ, το μήνυμα της EPPO είναι σαφές: η επιστροφή του αθέμιτου κέρδους δεν «σβήνει» την αξιόποινη πράξη. Η Εισαγγελία κρίνει ότι «η επιστροφή δεν εξαλείφει τη ζημία που προκλήθηκε στο Εθνικό Απόθεμα, οι πόροι του οποίου εξαντλούνται αμετάκλητα μόλις κατανεμηθούν παράνομα», σύμφωνα με την ανακοίνωσή της.
Τι αποκάλυψε η έρευνα
Η υπόθεση αφορά 57 (καταδικαστέους) και μία αθωωθείσα κατηγορούμενη, όλοι κάτοικοι Κρήτης, οι οποίοι μεταξύ 2019 και 2022 δήλωσαν ψευδώς ότι κατείχαν ή μίσθωναν γεωργική γη στην περιοχή της Καστοριάς — χίλια χιλιόμετρα από τον τόπο κατοικίας τους. Οι δηλώσεις έκαναν λόγο για βοσκοτόπους σε καλή γεωργική κατάσταση και εκτάσεις με αγριελιές.
Η έρευνα κατέρριψε τους ισχυρισμούς ένα προς ένα: δεν υπάρχουν ιδιωτικά αγροτεμάχια με βοσκοτόπους στις συγκεκριμένες περιοχές της Καστοριάς, ενώ αγριελιές δεν επιβιώνουν εκεί λόγω υψομέτρου και χαμηλών θερμοκρασιών. Επιπλέον, τα οικόπεδα που δηλώθηκαν δεν ανήκαν στους κατηγορούμενους — και στις περισσότερες περιπτώσεις δεν ανήκαν ούτε στα πρόσωπα που παρουσιάζονταν ως ιδιοκτήτες. Χαρακτηριστικό: οι φερόμενοι ιδιοκτήτες τα δήλωσαν στα κτηματολόγιά τους μόνο μετά την υποβολή των αιτήσεων επιδότησης, για να τα αφαιρέσουν αμέσως μετά.
Το αποτέλεσμα: αθέμιτη είσπραξη έως 1.736.989,23 ευρώ από το Εθνικό Απόθεμα, με άλλα 165.949,68 ευρώ να έχουν απορριφθεί προτού εκταμιευτούν.
Οι ποινές και το ερώτημα για τους υπαλλήλους
Το δικαστήριο καταδίκασε και τους 57 σε ποινές φυλάκισης ενός έως τριών ετών με τριετή αναστολή. Σε 28 από αυτούς επιβλήθηκαν και χρηματικά πρόστιμα 500–8.000 ευρώ. Δύο από τους φερόμενους ως εκμισθωτές γης καταδικάστηκαν για συνέργεια. Το δικαστήριο απέρριψε όλα τα αιτήματα για ελαφρυντικά.
Η EPPO, ωστόσο, δεν σταματά στις καταδίκες. Εξετάζει την πιθανή ποινική ευθύνη τριών υπαλλήλων του ΟΠΕΚΕΠΕ που διενήργησαν επιτόπιους ελέγχους, καθώς και επιπλέον υπαλλήλων που ενέκριναν πληρωμές επιδοτήσεων το 2020 χωρίς να επαληθεύσουν τη νομιμότητα των δηλώσεων ιδιοκτησίας. Πρόκειται για εξέλιξη που επεκτείνει την έρευνα από τους αιτούντες στον ίδιο τον μηχανισμό ελέγχου — μια σαφής ένδειξη ότι η EPPO αναζητά και θεσμικές ευθύνες, όχι μόνο ατομικές.
Η φράση που στέλνει μήνυμα στα ελληνικά δικαστήρια
Η υπόθεση δεν είναι απλώς μία ακόμα αγροτική απάτη. Είναι το σημείο όπου η EPPO επιχειρεί να αλλάξει νομολογία. Τέτοιες αθωωτικές αποφάσεις — βάσει επιστροφής ποσών — δεν ήταν σπάνιες στα ελληνικά δικαστήρια. Η Ευρωπαία Εισαγγελέας Λάουρα Κοβέσι είχε ήδη θέσει το ζήτημα δημόσια στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών: «Αν κάποιος διαπράξει απάτη στην Ελλάδα, επιστρέφει τα χρήματα και μένει ελεύθερος. Πώς είναι δυνατόν αυτό;»
Η έφεση της 6ης Ιουλίου 2026 είναι, ουσιαστικά, η επίσημη απάντηση της EPPO στο ίδιο της το ερώτημα. Αν ευδοκιμήσει στο Εφετείο, θα δημιουργήσει προηγούμενο που αφορά άμεσα κάθε εκκρεμή υπόθεση αγροτικής απάτης στην Ελλάδα.
Η εξέλιξη έρχεται σε συνέχεια μιας σειράς ερευνών της EPPO για τον ΟΠΕΚΕΠΕ — από το σκάνδαλο με τα εισαγόμενα βοοειδή έως τη δίκη Μελά–Ρέππα, όπου καταδικάστηκαν πρώην στελέχη του οργανισμού. Όπως είχαμε αναλύσει και στο ρεπορτάζ μας για τις 57 καταδίκες, η υπόθεση του Εθνικού Αποθέματος αποτελεί τον πυρήνα των ερευνών για συστηματική κατάχρηση ΚΑΠ-πόρων.
