Τη μετατροπή των άμεσων ενισχύσεων από απλό μηχανισμό διατήρησης του εισοδήματος σε εργαλείο παραγωγικού μετασχηματισμού, ζήτησε η ΕΘΕΑΣ κατά την 3η συνεδρίαση του Εθνικού Διαλόγου για τη νέα ΚΑΠ 2028-2034, που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 23 Ιουλίου 2026 στην Πάτρα. Ο πρόεδρος της οργάνωσης, Παύλος Σατολιάς, κατέθεσε συγκεκριμένη δέσμη προτάσεων, βάζοντας στο επίκεντρο τους αγροτικούς συνεταιρισμούς, ενώ άφησε σαφείς αιχμές για τις πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις στο σύστημα του ΟΣΔΕ.
Πρακτικά, η υιοθέτηση των προτάσεων της ΕΘΕΑΣ θα σήμαινε τη δημιουργία ειδικών χρηματοδοτικών εργαλείων αποκλειστικά για Οργανώσεις Παραγωγών, αυξημένα ποσοστά ενίσχυσης για συλλογικές επενδύσεις και ουσιαστικά φορολογικά κίνητρα. Η στόχευση είναι ξεκάθαρη: οι πόροι της επόμενης προγραμματικής περιόδου να κατευθυνθούν σε όσους παράγουν οργανωμένα, μειώνοντας το συνολικό κόστος παραγωγής.
Η συνεδρίαση της Πάτρας αποτελεί συνέχεια της διαδικασίας του Εθνικού Διαλόγου, σε μια περίοδο όπου το παζάρι στις Βρυξέλλες για τους πόρους του πρωτογενούς τομέα κορυφώνεται. Το ζητούμενο πλέον, όπως διεφάνη και από τις τοποθετήσεις της ηγεσίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, δεν είναι απλώς η κατανομή των ευρωπαϊκών κονδυλίων, αλλά η εθνική στόχευσή τους απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις.
Η «κόντρα» για το ΟΣΔΕ και το μήνυμα για το χωράφι
Παρότι το κεντρικό θέμα ήταν η νέα ΚΑΠ, η επικαιρότητα δεν έμεινε εκτός ατζέντας. Ο κ. Σατολιάς ξεκαθάρισε ότι η ΕΘΕΑΣ στηρίζει τη μετάβαση σε ένα νέο, διαφανές σύστημα υποβολής του ΟΣΔΕ μέσω της ΑΑΔΕ. Ωστόσο, εξέφρασε τον έντονο προβληματισμό του για την πρόσφατη τροπολογία που ψηφίστηκε στη Βουλή, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «δυναμιτίζει» αυτήν την προσπάθεια. Η παρέμβαση αυτή καταδεικνύει τις συνεχιζόμενες τριβές γύρω από το ψηφιακό σύστημα διαχείρισης των επιδοτήσεων.
Από την πλευρά του ΥΠΑΑΤ, ο υφυπουργός Ιωάννης Ανδριανός έδωσε το στίγμα της επόμενης μέρας: «Η νέα ΚΑΠ δεν πρέπει να σχεδιαστεί εντός του ΥΠΑΑΤ, αλλά με βάση τις πραγματικές συνθήκες που επικρατούν στο χωράφι».
Επενδύσεις αντί για επιδόματα: Η αλλαγή παραδείγματος
Η κεντρική γραμμή ερμηνείας των προτάσεων της ΕΘΕΑΣ είναι σαφής: τα χρήματα της ΚΑΠ πρέπει να πιάσουν τόπο μέσω της ενίσχυσης της ανθεκτικότητας. «Η νέα ΚΑΠ πρέπει να μετατρέψει τις ενισχύσεις από μηχανισμό διατήρησης του εισοδήματος σε εργαλείο παραγωγικού μετασχηματισμού», υπογράμμισε ο κ. Σατολιάς, ζητώντας το νέο πλαίσιο να παραμείνει απλό, ευέλικτο και ανεξάρτητο, διατηρώντας το μοντέλο των δύο Πυλώνων.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ελληνική κτηνοτροφία, την οποία ο πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ χαρακτήρισε «ατμομηχανή» της ελληνικής γεωργίας, ζητώντας αλλαγή μοντέλου με βαρύτητα στις επενδύσεις και τη γενετική βελτίωση. Η θέση αυτή έρχεται να «κουμπώσει» με τη γενικότερη συζήτηση για το τέλος του διαχωρισμού των δικαιωμάτων μεταξύ αροτραίων, δενδρωδών και βοσκοτόπων, μια δομική αλλαγή που, αν προχωρήσει, θα αναδιατάξει πλήρως τον χάρτη στήριξης των κτηνοτρόφων.
Ο οδικός χάρτης για τους Αγροτικούς Συνεταιρισμούς
Για να επιτευχθεί η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, η ΕΘΕΑΣ κατέθεσε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο έξι σημείων για τα συνεργατικά σχήματα, ζητώντας θεσμικά κίνητρα και ουσιαστική πρόσβαση στη χρηματοδότηση, αποφεύγοντας τις «γενικές διακηρύξεις».
| Προτεραιότητες ΕΘΕΑΣ για Συνεταιρισμούς | Πρακτική Εφαρμογή στη νέα ΚΑΠ |
|---|---|
| Χρηματοδότηση Επενδύσεων | Στόχευση σε μεταποίηση, ψηφιακές τεχνολογίες και ΑΠΕ |
| Ειδικά Εργαλεία | Πόροι αποκλειστικά για Α.Σ. και Οργανώσεις Παραγωγών |
| Πριμοδότηση | Αυξημένα ποσοστά ενίσχυσης & πρόσθετη μοριοδότηση |
| Φορολογία | Θέσπιση νέων, ουσιαστικών φορολογικών κινήτρων |
| Γραφειοκρατία | Δραστική μείωση διοικητικού βάρους |
| Γνώση | Ενίσχυση εκπαίδευσης και γεωργικών συμβουλών |
Είναι προφανές πως ο σχεδιασμός της νέας προγραμματικής περιόδου, για τον οποίο έχει ήδη ανοίξει η πλατφόρμα διαβούλευσης, θα κριθεί από το κατά πόσο αυτά τα εργαλεία θα ενσωματωθούν στο εθνικό στρατηγικό σχέδιο. Όπως τόνισε και η Γενική Γραμματέας Ενωσιακών Πόρων, Αργυρώ Ζέρβα, η έγκαιρη συζήτηση δίνει στη χώρα τον απαραίτητο χρόνο για να διαμορφώσει μια τεκμηριωμένη θέση, στην οποία η περιφερειακή διάσταση, η διαχείριση των υδάτων και η ανανέωση των γενεών θα έχουν πρωτεύοντα ρόλο.
