Την έναρξη της πτήσης ενός σχετικά νέου για τους ελληνικούς αμπελώνες εντόμου, της Κρυπτόβλαβες (Cryptoblabes gnidiella), κατέγραψε το δίκτυο φερομονικών παγίδων του Περιφερειακού Κέντρου Προστασίας Φυτών Καβάλας. Το τεχνικό δελτίο γεωργικών προειδοποιήσεων Νο 28 (21/7), που εκδόθηκε σε συνεργασία με τις ΔΑΟΚ της Ανατολικής Μακεδονίας–Θράκης και τη ΔΑΟΚ Σερρών, καλεί τους αμπελουργούς να ελέγχουν συστηματικά τους βότρεις για όψιμη προσβολή από λεπιδόπτερο.
Το πρόβλημα για τον παραγωγό είναι ότι το έντομο δεν αντιμετωπίζεται με τα μέσα που ήδη έχει στο πρόγραμμά του. Σε αμπελώνες που εφαρμόζουν τη μέθοδο «Κομφούζιο» — δηλαδή παρεμπόδιση σύζευξης στοχευμένη μόνο στην ευδεμίδα — και δεν κάνουν άλλη επέμβαση, η Κρυπτόβλαβες περνά κάτω από το ραντάρ. Εφόσον εκδηλωθεί προσβολή, το δελτίο συνιστά χρήση Bacillus thuringiensis με προσκολλητικό, σε βιολογικούς και συμβατικούς αμπελώνες, από κάτοχο πιστοποιητικού γνώσεων ΟΧΓΦ και με τήρηση των οδηγιών της ετικέτας.
Πού και πώς χτυπά
Η Κρυπτόβλαβες (Lep.: Pyralidae) καταγράφηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 2024, σε βιολογικούς αμπελώνες της Π.Ε. Δράμας, από το Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου της ΔΑΟΚ Δράμας. Είναι πολυφάγο — προσβάλλει εσπεριδοειδή και πυρηνόκαρπα — με ξεκάθαρη προτίμηση στο αμπέλι. Οι νεαρές προνύμφες προσελκύονται από τους χυμούς σταφυλιών ήδη προσβεβλημένων από ευδεμίδα και ψευδόκοκκο, καθώς και από σήψεις των ώριμων ραγών· τα σάκχαρα και το μελίτωμα του ψευδόκοκκου τις κάνουν να αναπτύσσονται ταχύτερα.
Η ζημιά όμως δεν σταματά στα ήδη «χτυπημένα» τσαμπιά. Το έντομο προσβάλλει και υγιείς βότρεις, προκαλώντας επιφανειακές διαβρώσεις στους μίσχους που διαταράσσουν το αγγειακό σύστημα και οδηγούν στην ξήρανση της ράγας.
Γιατί ο κίνδυνος κορυφώνεται τώρα
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές έρευνες, το έντομο έχει 3–4 γενεές τον χρόνο. Η δεύτερη γενεά, που συμπίπτει με την ωρίμανση των σταφυλιών, προκαλεί τις περισσότερες προσβολές και σχετίζεται κυρίως με όψιμες ποικιλίες — αυτές που συγκομίζονται αργότερα. Οι υψηλές θερμοκρασίες της περιόδου λειτουργούν πολλαπλασιαστικά. Με άλλα λόγια, το παράθυρο κινδύνου ανοίγει τώρα και κλείνει στον τρύγο, με τα όψιμα αμπέλια στην πρώτη γραμμή.
Η εξάπλωση και ο ακριβής αριθμός γενεών στην Ελλάδα βρίσκονται ακόμη υπό διερεύνηση. Η πρώτη ελληνική καταγραφή στη Δράμα αποτυπώθηκε και σε επιστημονική δημοσίευση στις αρχές του 2025, που περιέγραψε την Κρυπτόβλαβες ως αναδυόμενο εχθρό της αμπέλου στη χώρα· η φετινή καταγραφή πτήσης στο ευρύτερο δίκτυο της Α.Μ.Θ. δείχνει ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό.
Τι συνιστά το δελτίο
Πέρα από τον συστηματικό έλεγχο των βοτρύων, το κλειδί είναι η ενσωμάτωση της επιτήρησης στο υπάρχον πρόγραμμα φυτοπροστασίας του αμπελιού, ιδίως όπου εφαρμόζεται Κομφούζιο. Για τα εγκεκριμένα σκευάσματα ανά καλλιέργεια και παθογόνο, η υπηρεσία παραπέμπει στην ηλεκτρονική εφαρμογή του ΥΠΑΑΤ (1click.minagric.gr). Θα ακολουθήσει, όπως αναφέρει, δεύτερο δελτίο μετά την ανάλυση των στοιχείων από τους επιτόπιους ελέγχους.
Το δελτίο δεν κηρύσσει κατάσταση έκτακτης ανάγκης — καταγράφει έναρξη πτήσης. Η ουσία για τον παραγωγό είναι άλλη: ένας εχθρός που μέχρι πρότινος θεωρούνταν δευτερεύων και «κρυβόταν» πίσω από τις ζημιές της ευδεμίδας, αποκτά πλέον δικό του όνομα και δικό του δίκτυο παρακολούθησης. Και χτυπά ακριβώς εκεί που ο αμπελώνας είναι πιο εκτεθειμένος, στις όψιμες ποικιλίες λίγο πριν τον τρύγο.
