Την άμεση κινητοποίηση του ΕΛΓΑ και όλων των αρμόδιων υπηρεσιών για την καταγραφή των ζημιών από τη χαλαζόπτωση της Κυριακής 12 Ιουλίου στα Ριζώματα Ημαθίας ζητά με ανακοίνωσή του ο Αγροτικός Σύλλογος «Πιερίων» Ημαθίας. Το αίτημα αφορά επιτόπιους ελέγχους σε καλλιέργειες, φυτικό κεφάλαιο και αγροτικές υποδομές, με πλήρη αποζημίωση των πληγέντων παραγωγών.
Το βάρος πέφτει σχεδόν εξ ολοκλήρου στην υπαίθρια επιτραπέζια ντομάτα, το σήμα κατατεθέν της περιοχής. Ο πρόεδρος της κοινότητας Ριζωμάτων Γιώργος Μελιόπουλος μιλά για καταστροφή σχεδόν στο 80% των στρεμμάτων, με επίκεντρο τις τοποθεσίες Λεύκας, Ζαγά Πέτρα, Χαρμαντάς, Δραχτά Λιβάδια, Μπιτούρνες και Μπάρα. Όπως αναφέρει, «σχεδόν το 80% των στρεμμάτων έχει καταστραφεί ολοσχερώς». Κλιμάκιο του ΕΛΓΑ αναμενόταν στην περιοχή την Τρίτη 14 Ιουλίου για να ξεκινήσει η εκτίμηση.
Γιατί το χτύπημα είναι τόσο ακριβό
Η χρονική στιγμή είναι το κρίσιμο στοιχείο. Η συγκομιδή της υπαίθριας ντομάτας στα Ριζώματα ξεκινά συνήθως στο τέλος του δεύτερου δεκαπενθημέρου του Ιουλίου, δηλαδή σε λίγες μέρες. Οι παραγωγοί είχαν ήδη επωμιστεί ολόκληρο το κόστος της χρονιάς — λιπάσματα, φυτοπροστασία, άρδευση, εργατικά — και έμενε μόνο το ταμείο. Το χαλάζι ήρθε ακριβώς στο διάστημα όπου η ζημιά μεταφράζεται σε απώλεια σχεδόν του συνόλου του εισοδήματος, όχι σε μειωμένη σοδειά.
| Στοιχείο | Δεδομένο |
|---|---|
| Καλλιεργούμενη έκταση (ζώνη Ριζωμάτων) | ~350–400 στρέμματα/έτος |
| Μέση απόδοση ποικιλιών περιοχής | 8–12 τόνοι/στρέμμα |
| Τιμή παραγωγού (αναφορά 2024) | 0,80–1,00 €/κιλό |
| Εκτίμηση καταστροφής | ~80% των στρεμμάτων |
| Υψόμετρο ζώνης | ~600–800 μ. |
Πηγές: δηλώσεις προέδρου Ριζωμάτων, ρεπορτάζ ΕΡΤ3 για την ντομάτα Ριζωμάτων.
Με βάση αυτά τα μεγέθη, ακόμη και συντηρητικά, η απώλεια παραγωγής στη ζώνη μετριέται σε χιλιάδες τόνους. Και δεν πρόκειται για μια οποιαδήποτε ντομάτα: η «ντομάτα Ριζωμάτων» έχει χτίσει όνομα στην εγχώρια αγορά, με τιμή σαφώς πάνω από τον μέσο όρο της υπαίθριας — κάτι που κάνει την απώλεια εισοδήματος δυσανάλογα μεγάλη σε σχέση με τα στρέμματα.
Τι ζητούν οι φορείς – τι ισχύει στην πράξη
Ο Αγροτικός Σύλλογος «Πιερίων» ζητά αποζημίωση στο 100% των ζημιών, χωρίς όρους, προϋποθέσεις και καθυστερήσεις, και δηλώνει ότι θα παρακολουθεί στενά τη διαδικασία. Παράλληλα, η Τομεακή Επιτροπή Ημαθίας του ΚΚΕ ζητά αποζημίωση στο 100% της πραγματικής ζημιάς σε παραγωγή και φυτικό κεφάλαιο, άμεση καταβολή προκαταβολών, πάγωμα υποχρεώσεων προς τράπεζες, Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία και παρόχους ενέργειας, καθώς και αλλαγή του κανονισμού του ΕΛΓΑ με αποκλειστικά κρατική χρηματοδότηση.
Πρακτικά, για τον παραγωγό που είδε το χωράφι του να χάνεται, η αλυσίδα είναι γνωστή: αναγγελία ζημιάς στον ανταποκριτή ΕΛΓΑ εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, δήλωση ζημιάς, εκτίμηση από τον γεωπόνο-εκτιμητή, πόρισμα και στη συνέχεια αποζημίωση με βάση τον Κανονισμό Ασφάλισης Φυτικής Παραγωγής. Το ποσοστό κάλυψης καθορίζεται από τον κανονισμό και όχι από το ύψος του αιτήματος — γι’ αυτό και το «100%» παραμένει διεκδίκηση, όχι δεδομένο. Η ακρίβεια της αναγγελίας και η πληρότητα της δήλωσης ΟΣΔΕ είναι αυτά που κρίνουν τελικά το πόρισμα.
Το δεύτερο ζητούμενο είναι ο χρόνος. Όπως είχαμε αναφέρει στο ρεπορτάζ μας για τις προκαταβολές του ΕΛΓΑ και την τροπολογία για τις ασφαλιστικές εισφορές, το εκτιμητικό έργο και η ρευστότητα κινούνται σε διαφορετικές ταχύτητες, ενώ ο χάρτης πληρωμών ΕΛΓΑ και ΑΑΔΕ δείχνει ότι οι αποζημιώσεις εκκαθαρίζονται κατά κύματα, με εκκρεμότητες που κουβαλιούνται από παλαιότερα έτη.
Η ουσία της υπόθεσης των Ριζωμάτων δεν είναι αν θα γίνει η καταγραφή — θα γίνει. Είναι αν το πόρισμα θα βγει σε χρόνο που επιτρέπει στον παραγωγό να προγραμματίσει την επόμενη χρονιά, ή αν θα προστεθεί στη λίστα των εκκρεμοτήτων που πληρώνονται δύο και τρία χρόνια μετά.
