Την αρχειοθέτηση εννέα από τις δεκατρείς υποθέσεις που είχε στείλει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία στη Βουλή για στελέχη της Νέας Δημοκρατίας σχετικά με τον ΟΠΕΚΕΠΕ επικαλέστηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στην εβδομαδιαία ανασκόπησή του που δημοσιεύθηκε την Κυριακή. Στο ίδιο κείμενο ανακοίνωσε ότι έχουν ασκηθεί διώξεις σε πάνω από 2.900 φυσικά πρόσωπα που έλαβαν παράνομες επιδοτήσεις, ενώ «ήδη έχουν υπάρξει και οι πρώτες καταδικαστικές αποφάσεις».
Για τον παραγωγό που περιμένει πληρωμή, ο αριθμός των 2.900 διώξεων έχει πρακτική σημασία: οι επιστροφές αχρεωστήτως καταβληθέντων και οι δημοσιονομικές διορθώσεις που επιβάλλει η Κομισιόν βαραίνουν τον εθνικό προϋπολογισμό του Οργανισμού Πληρωμών, όχι το ευρωπαϊκό ταμείο. Όσο εκκρεμούν, το κόστος μετακυλίεται στον ρυθμό των καταβολών.
Ο κ. Μητσοτάκης απέδωσε στην αντιπολίτευση παραβίαση του τεκμηρίου αθωότητας, σημειώνοντας ότι υπουργοί και βουλευτές «στοχοποιήθηκαν και διασύρθηκαν για κομματικά οφέλη πριν ακόμη αποφανθεί η Δικαιοσύνη». Πρόσθεσε ότι για τα υπόλοιπα τέσσερα στελέχη οι υποθέσεις θα ελεγχθούν περαιτέρω για πλημμεληματικές πράξεις.
Η αναφορά αφορά το κομμάτι της πολιτικής ευθύνης. Το διοικητικό σκέλος παραμένει ανοιχτό: ο ΟΠΕΚΕΠΕ βρίσκεται υπό καθεστώς επιτήρησης με σχέδιο δράσης προς τις Βρυξέλλες, με τις αρμοδιότητες πληρωμών να μεταφέρονται στην ΑΑΔΕ — μια εξέλιξη για την οποία είχαμε γράψει αναλυτικά όταν τέθηκε ζήτημα άρσης της πιστοποίησης του Οργανισμού. Στην ανάρτηση δεν υπάρχει καμία αναφορά στη διαπίστευση, στο χρονοδιάγραμμα της μεταφοράς ή στην επόμενη δόση ενισχύσεων.
Το νερό: από τους 735 φορείς σε ενιαίο σχεδιασμό
Το δεύτερο σημείο που αφορά άμεσα τον πρωτογενή τομέα είναι η μεταρρύθμιση για τη διαχείριση των υδάτων, που έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση από το ΥΠΕΝ. Σήμερα, όπως αναφέρει ο πρωθυπουργός, περισσότεροι από 735 διαφορετικοί φορείς διαχειρίζονται ύδρευση, αποχέτευση και άρδευση, «με διαφορετικά οικονομικά δεδομένα, διαφορετικές δυνατότητες και άνισο επίπεδο υπηρεσιών». Ως αντίστιξη φέρνει την Ιρλανδία, όπου οι ίδιες αρμοδιότητες ασκούνται από έναν κεντρικό φορέα.
Για τους ΤΟΕΒ και τους αρδευόμενους παραγωγούς, η αναδιάταξη αυτή είναι η ουσιαστικότερη είδηση της εβδομάδας. Ο κατακερματισμός σημαίνει σήμερα διαφορετικό κόστος αρδευτικού κυβικού από νομό σε νομό, αδυναμία χρηματοδότησης δικτύων και απώλειες που σε πολλά συστήματα ξεπερνούν το μισό της αντλούμενης ποσότητας. Ο πρωθυπουργός δεσμεύτηκε ότι διατηρείται «απολύτως ο δημόσιος χαρακτήρας του νερού», χωρίς όμως να διευκρινίζει αν και πώς εντάσσονται οι υφιστάμενοι οργανισμοί εγγείων βελτιώσεων στο νέο σχήμα — το κρίσιμο ερώτημα για όποιον πληρώνει σήμερα αρδευτικό τέλος. Υπενθυμίζεται ότι σε εξέλιξη βρίσκεται και η υποχρεωτική δήλωση για τις άδειες χρήσης ύδατος, που καταγράφει για πρώτη φορά συστηματικά τις γεωτρήσεις.
Θαλάσσια πάρκα και αλιεία
Υπογράφηκε το Προεδρικό Διάταγμα για το Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου στις Νότιες Κυκλάδες, ενώ αναμένεται η αντίστοιχη υπογραφή για το Ιόνιο. Η χώρα φτάνει σε προστασία 35% των θαλάσσιων περιοχών της από τις αρχές του 2027, αντί για 30% έως το 2030. Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε ρητά σε συνεργασία με «τους ντόπιους αλιείς», χωρίς ωστόσο να προσδιορίζεται τι σημαίνει το καθεστώς προστασίας για τα εργαλεία, τις ζώνες και τις ημέρες αλιείας — στοιχεία που θα κριθούν στα διαχειριστικά σχέδια κάθε πάρκου.
Η ανασκόπηση των δέκα θεμάτων αφιέρωσε στον αγροτικό τομέα μία παράγραφο, και αυτή για τη δικαστική διάσταση του σκανδάλου. Για τις πληρωμές του φθινοπώρου, το πρώτο πραγματικό τεστ της μεταφοράς αρμοδιοτήτων στην ΑΑΔΕ, ούτε λέξη — όπως είχε επισημάνει και η ΠΟΓΕΔΥ για την ασυνεννοησία στο σύστημα πληρωμών.
Αναλυτικά ολόκληρη η ανάρτηση του πρωθυπουργού
