Σημαντική αναγνώριση της προόδου που έχει καταγράψει η Ελλάδα στην εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων για τη διαχείριση των πόρων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) συνιστά η σημερινή παρέμβαση του Επιτρόπου Γεωργίας της ΕΕ, Κρίστοφερ Χάνσεν, μετά από τηλεφωνική επικοινωνία με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη και τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, Μαργαρίτη Σχοινά. Το κέντρο βάρους της συζήτησης έπεσε στη μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).
Για τον μέσο παραγωγό, η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε μια προσπάθεια οριστικής σταθεροποίησης του συστήματος πληρωμών. Η αυστηροποίηση των ελέγχων μέσω της ΑΑΔΕ στοχεύει στο να κλείσει τις «τρύπες» του παρελθόντος, διασφαλίζοντας ότι τα χρήματα θα φτάνουν στην ώρα τους και αποκλειστικά στους πραγματικούς δικαιούχους, χωρίς τις καθυστερήσεις και τα πρόστιμα που ταλαιπώρησαν τον αγροτικό κόσμο.
Η δήλωση Χάνσεν και το Action Plan
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος εμφανίστηκε ικανοποιημένος από τα πρώτα δείγματα γραφής της ελληνικής πλευράς, υπενθυμίζοντας ωστόσο ότι η περίοδος χάριτος συνοδεύεται από αυστηρή επιτήρηση.
«Είχα σήμερα τηλεφωνική επικοινωνία με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη και τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτη Σχοινά», δήλωσε ο κ. Χάνσεν. Όπως εξήγησε, «τους τελευταίους μήνες, η Ελλάδα έχει λάβει αποφασιστικά μέτρα για τη βελτίωση της διαχείρισης των πόρων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, υλοποιώντας τη μεταρρύθμιση για τη μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, στη βάση των δεσμεύσεων που συμφωνήθηκαν πέρυσι στο Σχέδιο Δράσης (Action Plan)».
Η γραμμή των Βρυξελλών είναι σαφής: η θεσμική αλλαγή επικροτείται, αλλά η πρακτική της εφαρμογή θα κριθεί στο πεδίο. «Σημειώνεται ουσιαστική πρόοδος, ωστόσο απομένει ακόμη έργο που πρέπει να ολοκληρωθεί», υπογράμμισε ο Επίτροπος. «Για τον λόγο αυτό ζητήσαμε από τα στελέχη των υπηρεσιών μας να συνεργαστούν στενά κατά τους επόμενους έξι μήνες, ώστε να βελτιωθεί περαιτέρω η διαχείριση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής στην Ελλάδα και να συνεχιστεί η έγκαιρη καταβολή των ενισχύσεων στους αγρότες που πληρούν τις προϋποθέσεις για να λάβουν τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είμαι βέβαιος ότι οι κοινές μας προσπάθειες θα οδηγήσουν στην επιτυχία».
Η αναφορά στους επόμενους έξι μήνες δεν είναι τυχαία, καθώς συμπίπτει με την κρίσιμη περίοδο εκκαθάρισης των δηλώσεων και των επικείμενων μεγάλων πληρωμών. Σε αυτό το πλαίσιο, η ορθή λειτουργία του ΟΣΔΕ αποτελεί βαρόμετρο, όπως αναλύσαμε πρόσφατα σχετικά με τις τελικές διορθώσεις.
Τι αλλάζει πρακτικά στους ελέγχους
Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, «το μήνυμα από τις Βρυξέλλες είναι σαφές: η Ελλάδα υλοποιεί με συνέπεια τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει μέσω του Action Plan, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι έχει ήδη επιτευχθεί ουσιαστική πρόοδος».
Το νέο μοντέλο διαχείρισης στηρίζεται σε συγκεκριμένους πυλώνες που διαφοροποιούν την κατάσταση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια:
| Τομέας Παρέμβασης | Παλαιό Καθεστώς (ΟΠΕΚΕΠΕ) | Νέο Καθεστώς (ΟΠΕΚΕΠΕ υπό ΑΑΔΕ) |
| Διασταυρώσεις | Περιορισμένες, εσωτερικές | Νέες ψηφιακές διασταυρώσεις με φορολογικά δεδομένα |
| Κτηματολόγιο | Ελλιπής σύνδεση | Πλήρης αξιοποίηση δεδομένων Κτηματολογίου |
| Διαφάνεια | Συχνά προβλήματα κατανομής | Ενίσχυση ελέγχων και αξιοπιστίας συστήματος |
Η πολιτική ηγεσία έχει επενδύσει σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο σε αυτή τη μετάβαση, με τον ίδιο τον πρωθυπουργό να έχει προαναγγείλει αύξηση της τάξης του 15% για τους «πραγματικούς παραγωγούς» χάρη στο ξεκαθάρισμα του μητρώου. Παράλληλα, η ευρύτερη συζήτηση για τον προϋπολογισμό της νέας ΚΑΠ καθιστά επιτακτική την ανάγκη για μηδενική ανοχή σε διαχειριστικά λάθη που θα μπορούσαν να κοστίσουν ενωσιακούς πόρους.
Κύκλοι του ΥΠΑΑΤ σημειώνουν με νόημα πως «ήδη οι πρώτες πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της νέας διαδικασίας εξελίχθηκαν ομαλά, χωρίς τα προβλήματα και τις έντονες αντιδράσεις που είχαν καταγραφεί στο παρελθόν, γεγονός που αποδίδεται στην ενίσχυση των ελέγχων και στη μεγαλύτερη αξιοπιστία του μηχανισμού». Η προσπάθεια πλέον επικεντρώνεται στην πλήρη θωράκιση του συστήματος, ώστε τα εύσημα των Βρυξελλών να μεταφραστούν σε απρόσκοπτη ρευστότητα για τον πρωτογενή τομέα.
