Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε επίσημο αίτημα προς την Ουάσιγκτον για τη μείωση ή την πλήρη κατάργηση των δασμών ύψους 15% που επιβάλλουν οι ΗΠΑ σε σειρά ευρωπαϊκών αγροδιατροφικών προϊόντων. Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων βρίσκονται ο οίνος, τα αλκοολούχα ποτά, το ελαιόλαδο, τα ζυμαρικά και επιλεγμένα τυριά, με στόχο την ελάφρυνση του εμπορικού βάρους που επωμίζονται οι εξαγωγείς της Γηραιάς Ηπείρου.
Η εξέλιξη αυτή αφορά άμεσα και τους Έλληνες παραγωγούς, καθώς μια ενδεχόμενη άρση του 15% θα μείωνε δραστικά το κόστος εκτελωνισμού στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Αυτό θα έδινε σημαντική ανάσα σε οινοποιεία και ελαιουργίες που ήδη πιέζονται από το αυξημένο λειτουργικό κόστος, τον πληθωρισμό και τη γενικότερη συγκράτηση της κατανάλωσης στις διεθνείς αγορές.
Η συνέχεια μιας δύσκολης εμπορικής σχέσης
Όπως είχαμε αναφέρει τον περασμένο Φεβρουάριο, η αβεβαιότητα και η «θηλιά» των νέων δασμών από τις ΗΠΑ στο ελαιόλαδο είχε προκαλέσει έντονο προβληματισμό στους Ευρωπαίους εξαγωγείς. Τώρα, η Κομισιόν προσπαθεί να αλλάξει τα δεδομένα, αξιοποιώντας το εμπορικό πλαίσιο που συμφωνήθηκε τον Ιούλιο του 2025 μεταξύ της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του Ντόναλντ Τραμπ, το οποίο τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2026.
Με βάση εκείνη τη συμφωνία, τα αμερικανικά βιομηχανικά αγαθά εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς δασμούς, προκειμένου να αποφευχθεί ένας ευρύτερος εμπορικός πόλεμος (όπου η Ουάσιγκτον απειλούσε με οριζόντιους δασμούς 25%). Ωστόσο, η πλειονότητα των ευρωπαϊκών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των κορυφαίων αγροτικών προϊόντων, εξακολουθεί να επιβαρύνονται με το 15%.
Η τακτική του «αμοιβαίου οφέλους»
Η διαπραγματευτική γραμμή των Βρυξελλών παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς η επιχειρηματολογία δεν εστιάζει μόνο στη διάσωση των ευρωπαϊκών εξαγωγών. Οι αξιωματούχοι της ΕΕ τονίζουν στους Αμερικανούς ομολόγους τους ότι οι δασμοί πλήττουν εξίσου τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ. Εισαγωγείς, χονδρέμποροι, εστιατόρια και κάβες βασίζονται σε ευρωπαϊκές ετικέτες που κατέχουν μεγάλο μερίδιο της αμερικανικής αγοράς.
Οι δασμοί στα σύνορα αυξάνουν το τελικό κόστος ραφιού, αναγκάζοντας τους Αμερικανούς εισαγωγείς είτε να απορροφήσουν τη ζημιά μειώνοντας το περιθώριο κέρδους τους, είτε να μετακυλίσουν το κόστος στους καταναλωτές. Με αυτόν τον τρόπο, η Κομισιόν παρουσιάζει το αίτημά της ως ένα μέτρο με εμπορική αξία και για τις δύο πλευρές του Ατλαντικού, παρά ως μια μονομερή παραχώρηση προς την Ευρώπη.
Η κρίσιμη συγκυρία για το κρασί και τα ποτά
Ειδικά για τον κλάδο του κρασιού και των αλκοολούχων ποτών, κάθε μείωση δασμών θεωρείται ζωτικής σημασίας. Οι οινοπαραγωγοί σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία αλλά και η Ελλάδα, αναφέρουν πτώση της κατανάλωσης, ιδιαίτερα μεταξύ των νεότερων ηλικιών, σε μια περίοδο που ο πληθωρισμός αλλάζει τις καταναλωτικές συνήθειες.
Άλλωστε, η πολιτική των δασμών έχει αποδείξει πρόσφατα ότι μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ, όπως διαπίστωσαν με οδυνηρό τρόπο οι ίδιοι οι Αμερικανοί οινοποιοί το 2025, όταν είδαν τις δικές τους εξαγωγές να καταρρέουν εξαιτίας των εμπορικών αντιποίνων.
| Εμπόριο ΕΕ – ΗΠΑ (Στοιχεία 2025) | Μεγέθη |
|---|---|
| Συνολικός όγκος εμπορίου | 1,8 τρισ. ευρώ |
| Ετήσια μεταβολή | +4,5% |
| Ισοζύγιο αγαθών | Πλεόνασμα υπέρ ΕΕ |
| Ισοζύγιο υπηρεσιών | Πλεόνασμα υπέρ ΗΠΑ |
Προς το παρόν, δεν έχει ανακοινωθεί κάποιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την απάντηση της Ουάσιγκτον. Η αμερικανική πλευρά, από τη δική της σκοπιά, φέρεται να εγείρει ζητήματα για μη δασμολογικά εμπόδια που συναντούν τα δικά της προϊόντα στην ευρωπαϊκή αγορά. Το σίγουρο είναι ότι οι παραγωγοί παρακολουθούν στενά τις διεργασίες, ελπίζοντας σε μια αποκλιμάκωση που θα ρίξει τα κόστη σε μια από τις σημαντικότερες αγορές του πλανήτη.
Πηγή: vinetur.com
