Στο ζήτημα της ανανέωσης των γενεών στην αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια εστίασε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, κατά την παρέμβασή του στο άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο Κορκ της Ιρλανδίας. Ο υπουργός συνέδεσε ευθέως το μέλλον του κλάδου με την επισιτιστική ασφάλεια και τη στρατηγική αυτονομία της Ένωσης.
Η παρέμβαση έχει άμεση πρακτική σημασία για όσους σκέφτονται να δραστηριοποιηθούν στην αλιεία ή την υδατοκαλλιέργεια: ο Σχοινάς ζήτησε ειδικά χρηματοδοτικά εργαλεία με ευνοϊκότερους όρους για την είσοδο νέων επαγγελματιών, στήριξη στα πρώτα χρόνια λειτουργίας, διευκόλυνση της διαδοχής οικογενειακών επιχειρήσεων και απλούστευση της αδειοδότησης — ιδίως στην υδατοκαλλιέργεια, όπου το ρυθμιστικό βάρος θεωρείται σήμερα αποτρεπτικό.
Ο υπουργός δεν έκρυψε το μέγεθος του προβλήματος. Όπως ανέφερε, «χωρίς νέους ανθρώπους, δεν μπορεί να υπάρξει μέλλον για την ευρωπαϊκή αλιεία και υδατοκαλλιέργεια», περιγράφοντας έναν κλάδο με υψηλό κόστος εισόδου, αβέβαιο εισόδημα και σύνθετο κανονιστικό πλαίσιο που αποθαρρύνει τη νέα γενιά.
Χωροταξικός ανταγωνισμός και όροι εργασίας
Ο Σχοινάς έθεσε και το ζήτημα του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού, ζητώντας να διασφαλιστεί χώρος για τη βιώσιμη ανάπτυξη αλιείας και υδατοκαλλιέργειας, καθώς ο ανταγωνισμός για τη χρήση του θαλάσσιου χώρου —από ενέργεια έως τουρισμό— εντείνεται. Παράλληλα, μίλησε για ασφαλή σκάφη, σύγχρονο εξοπλισμό, αξιοπρεπείς όρους εργασίας, κατάρτιση και αναγνώριση δεξιοτήτων, καθώς και για την πλήρη αναγνώριση της συμβολής των γυναικών στις αλιευτικές και οικογενειακές επιχειρήσεις. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη μικρή παράκτια αλιεία και στις νησιωτικές περιοχές, όπου ο κλάδος λειτουργεί και ως στοιχείο ταυτότητας και κοινωνικής συνοχής, όχι μόνο ως οικονομική δραστηριότητα.
Αίτημα για αυτοτελές χρηματοδοτικό εργαλείο μετά το 2028
Κομβικό σημείο της παρέμβασης ήταν το αίτημα η ΕΕ να διαθέτει μετά το 2028 ένα ισχυρό και αυτοτελές χρηματοδοτικό μέσο ειδικά για την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια, με ειδική μέριμνα για την ανανέωση γενεών. Ο υπουργός συνέδεσε την ανταγωνιστικότητα του κλάδου με την ενεργειακή μετάβαση, την ψηφιοποίηση και την ενίσχυση των Οργανώσεων Παραγωγών.
Κλείνοντας, ο Σχοινάς επισήμανε ότι «οι νέοι δεν ζητούν προνομιακή μεταχείριση. Ζητούν μια πραγματική ευκαιρία: να εισέλθουν στον τομέα, να εργαστούν με ασφάλεια, να έχουν αξιοπρεπές εισόδημα και να μπορούν να σχεδιάσουν το μέλλον τους», προσθέτοντας ότι «είναι δική μας ευθύνη να τους δώσουμε αυτή την ευκαιρία».
Το αίτημα για αυτοτελές χρηματοδοτικό εργαλείο μετά το 2028 παραμένει, προς το παρόν, πολιτική θέση χωρίς δεσμευτικό χαρακτήρα· η τύχη του θα κριθεί στις διαπραγματεύσεις για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, όπου η αλιεία διεκδικεί ξεχωριστή γραμμή δίπλα στην ΚΑΠ. Το ίδιο πρόβλημα γραφειοκρατίας και καθυστερήσεων στην έγκριση νέων παραγωγών, όπως είχαμε αναδείξει σε ρεπορτάζ μας για την ασφυξία ρευστότητας στον πρωτογενή τομέα, αποτελεί «ταφόπλακα» για την ανανέωση γενεών και στη γεωργία — δείχνοντας ότι το αίτημα Σχοινά δεν αφορά μόνο την αλιεία. Το πρόγραμμα «Νέοι Αγρότες», αντίστοιχα, αποτελεί το υπάρχον εργαλείο εισόδου νέων στη γεωργική απασχόληση, χωρίς όμως ισοδύναμο ειδικά για την αλιεία.
