Σήμα κινδύνου για τη βιωσιμότητα της εγχώριας μελισσοκομίας εκπέμπουν οι εκπρόσωποι του κλάδου, καταγγέλλοντας ανεξέλεγκτες «ελληνοποιήσεις» και αθρόες εισαγωγές αμφιβόλου ποιότητας στην αγορά. Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σχεδόν το 46% του μελιού που εισάγεται στην ΕΕ κρίνεται ύποπτο για νοθεία, την ώρα που στα ράφια της ελληνικής αγοράς καταλήγουν τεράστιες ποσότητες από τρίτες χώρες, βαφτισμένες συχνά ως ντόπιο προϊόν.
Για τον Έλληνα παραγωγό, αυτή η συνθήκη μεταφράζεται σε άμεση οικονομική ασφυξία. Η συμπίεση των τιμών παραγωγού είναι ραγδαία, καθώς το ποιοτικό εγχώριο μέλι καλείται να ανταγωνιστεί φθηνά μείγματα που διατίθενται στο ράφι σε εξευτελιστικές τιμές. Όταν ο επαγγελματίας παλεύει με το εκτοξευμένο κόστος εφοδίων, τις απώλειες από την κλιματική αλλαγή και τα αυξημένα έξοδα μετακίνησης, η είσοδος προϊόντων με τιμή εισαγωγής 1,5 και 2 ευρώ το κιλό διαμορφώνει συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού που απειλούν με αφανισμό χιλιάδες εκμεταλλεύσεις.
Το κόλπο της ανάμειξης και η παραπλάνηση των καταναλωτών
Η πρακτική που έχει παγιωθεί στην αγορά, όπως καταγγέλλουν οι παραγωγοί, στηρίζεται σε νομικά «παραθυράκια» και ελλιπείς ελέγχους. Εισαγόμενα μέλια από χώρες όπως η Κίνα, η Ινδία, η Ουκρανία, η Βουλγαρία, ακόμη και η Ζάμπια, αναμειγνύονται με ελάχιστες ποσότητες ελληνικού προϊόντος. Το τελικό μείγμα καταλήγει στον καταναλωτή με ετικέτες που παραπέμπουν σε ελληνικό μέλι.
Ο πρόεδρος των Μελισσοκόμων Νομού Θεσσαλονίκης, Κώστας Γεωργιτσάκος, επισημαίνει ότι πολλά από τα εισαγόμενα μέλια δεν διαθέτουν καν τα χαρακτηριστικά που θα επέτρεπαν την ασφαλή ιχνηλάτηση της προέλευσής τους, διευκολύνοντας έτσι τις πρακτικές παραπλάνησης. Από την πλευρά του, ο πρόεδρος των Μελισσοκόμων Λαγκαδά, Θωμάς Τρουλίδης, αναδεικνύει το πρόβλημα της σήμανσης, εξηγώντας πως αρκετά προϊόντα αναγράφουν στα «ψιλά γράμματα» ότι πρόκειται για μείγματα ελληνικού και εισαγόμενου μελιού, κάτι που ο μέσος καταναλωτής δύσκολα αντιλαμβάνεται την ώρα της αγοράς.
Η ακτινογραφία της νοθείας στην ΕΕ
Τα ευρήματα της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) είναι αποκαλυπτικά. Η διαπίστωση ότι σχεδόν τα μισά εισαγόμενα μέλια (46%) είναι ύποπτα για νοθεία, ήρθε στο φως χάρη στη χρήση νέων, πιο εξελιγμένων αναλυτικών μεθόδων. Στην πράξη, η «νοθεία» στο μέλι συνήθως αφορά την εκτεταμένη προσθήκη φθηνών σιροπιών (από καλαμπόκι, ρύζι ή ζαχαρότευτλα) που μιμούνται τη σύσταση του πραγματικού μελιού.
| Προέλευση Εισαγωγών | Βασικό Πρόβλημα | Επίπτωση στην Ελληνική Αγορά |
| Κίνα, Ινδία, Τρίτες Χώρες | Υψηλά ποσοστά ύποπτα για νοθεία (σιρόπια) | Αθέμιτος ανταγωνισμός, πίεση τιμών |
| Ζάμπια, Ουκρανία, Βουλγαρία | Εξαιρετικά χαμηλό κόστος κτήσης | Συμπίεση εισοδήματος ντόπιων παραγωγών |
| Εσωτερική Αγορά / Διακινητές | Ελλιπής ιχνηλασιμότητα στα μείγματα | Παραπλάνηση καταναλωτή μέσω ετικέτας |
Η ευρωπαϊκή έκθεση υπογραμμίζει πως, αν και ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία είναι περιορισμένος, η εξαπάτηση των καταναλωτών είναι δεδομένη. Το ουσιαστικό πλήγμα, ωστόσο, το δέχεται ο πρωτογενής τομέας, καθώς η αγορά κατακλύζεται από ένα τεχνητά φθηνό υποκατάστατο.
«Ο κλάδος μαραζώνει χωρίς στήριξη»
Η απραξία του κρατικού μηχανισμού απέναντι σε αυτή τη δομική κρίση έχει φέρει τους μελισσοκόμους στα όριά τους. Σε εξαιρετικά υψηλούς τόνους, ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Μελισσοκομικών Συλλόγων, Κώστας Λεονταράκης, στηλίτευσε την απουσία ουσιαστικών παρεμβάσεων.
«Είμαστε απογοητευμένοι, έχουμε κουραστεί να προτείνουμε δεκάδες λύσεις που δεν κοστίζουν ούτε ένα ευρώ, όπως π.χ. οι αθρόες ελληνοποιήσεις από την Κίνα και αλλού, με μέλια 1,5 και 2 ευρώ και ούτε αυτό θέλουν να κάνουν», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας: «Κουραστήκαμε να πηγαίνουμε σε συναντήσεις στο Υπουργείο και να μας χτυπούν στην πλάτη, να αλλάζει ο υπουργός και να μην γίνεται απολύτως τίποτα. Το ποτήρι έχει ξεχειλίσει εδώ και καιρό».
Ο κ. Λεονταράκης υπενθύμισε μάλιστα τη δέσμευση του πρωθυπουργού, από τον περασμένο χειμώνα, για μια ευρεία διαβούλευση υπό την ηγεσία του, η οποία δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Το πρόβλημα, σύμφωνα με τους παραγωγούς, είναι πολυεπίπεδο, καθώς, όπως ανέφερε ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας: «Ο κόσμος τρώει χωρίς να το ξέρει επικίνδυνα μέλια, ελληνοποιημένα μέλια, μέλια με παραπλανητικές ετικέτες. Μα πού είναι επιτέλους αυτό το κράτος; Πέντε υπουργεία εμπλέκονται. Ένα να μην έχει κάνει έστω και το παραμικρό;».
Επενδύσεις στον αέρα και αβέβαιο μέλλον
Το κρίσιμο ερώτημα που προκύπτει δεν αφορά απλώς μια πρόσκαιρη διακύμανση της αγοράς, αλλά την ίδια την επιβίωση της ελληνικής μελισσοκομίας. Αν η Πολιτεία δεν επιβάλει αυστηρούς ελέγχους στις πύλες εισόδου και δεν θωρακίσει το εθνικό ισοζύγιο μελιού, η ταυτότητα του ελληνικού προϊόντος θα αλλοιωθεί ανεπανόρθωτα.
Εκατοντάδες νέοι επαγγελματίες, που εισήλθαν στον κλάδο ρίχνοντας κεφάλαια και προσωπική εργασία, βρίσκονται πλέον εγκλωβισμένοι. Η κραυγή αγωνίας του κ. Λεονταράκη συμπυκνώνει το αδιέξοδο ολόκληρου του πρωτογενούς τομέα: «Και τι πρέπει να κάνουμε εμείς, να τα πουλήσουμε όλα και να πάμε μετανάστες; Και ποιος θα αγοράσει; Είμαι 40 ετών, έχω επενδύσει και εγώ και άλλοι μελισσοκόμοι, τη ζωή μου, χρήματα και όραμα… Αυτό θέλουν από εμάς;».
Πηγή: thessalikigi.gr
