Γιατί «βούλιαξε» η τιμή στο ελαιόλαδο: Η ισπανική απειλή και το φθηνό λάδι Τυνησίας

Σε απόλυτο τέλμα έχει περιέλθει η εγχώρια αγορά ελαιολάδου, με τις τιμές παραγωγού να καταρρέουν πλέον κάτω από το ψυχολογικό όριο των 4 ευρώ το κιλό για το έξτρα παρθένο. Η πλήρης απουσία εμπορικού ενδιαφέροντος, που διαρκεί περισσότερο από ενάμιση μήνα, εγκλωβίζει χιλιάδες τόνους στις δεξαμενές των συνεταιρισμών και των ιδιωτών.

Για τον μέσο ελαιοπαραγωγό, το σημερινό σκηνικό δημιουργεί συνθήκες οικονομικής ασφυξίας. Όσοι κράτησαν το λάδι τους τον χειμώνα ποντάροντας σε μια εαρινή ή θερινή ανάκαμψη των τιμών, βρίσκονται τώρα με απούλητο προϊόν. Η συνεχιζόμενη πτώση απειλεί ευθέως τη βιωσιμότητα της ερχόμενης συγκομιδής, με τους παραγωγούς να προειδοποιούν ότι πολλά λιοστάσια θα μείνουν αμάζευτα αν η τιμή παραμείνει στα σημερινά επίπεδα, καθώς δεν καλύπτονται καν τα υψηλά εργατικά κόστη της συλλογής.

Η εικόνα στα ελαιοκομικά κέντρα

Η αποτύπωση της αγοράς σε τρεις από τις μεγαλύτερες ελαιοπαραγωγικές ζώνες της χώρας δείχνει κοινή τάση: ελάχιστες πράξεις, πτώση τιμών και μεγάλη απόκλιση για τα λιγοστά ΠΟΠ.

Σύμφωνα με τον Νεκτάριο Παρασκάκη, υπεύθυνο δραστηριότητας ελαιολάδου στον ΑΣ Χανίων, η υποχώρηση κάτω από τα 4 ευρώ είναι πλέον γεγονός. «Ακόμα και στα 3,90 ευρώ αν κάποιος επιχειρούσε σήμερα να πουλήσει ένα σύνηθες λάδι 0,3 οξύτητας, δύσκολα θα έβρισκε αγοραστή, εκτός κι αν επρόκειτο για προϊόν ιδιαίτερων προδιαγραφών», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Στη Μεσσηνία, η περιοχή διάνυσε μια χρονιά με μειωμένες ποσότητες και ποιοτικά ζητήματα. Ο διευθυντής του ΑΣ «Ένωση» Μεσσηνίας, Γιάννης Πάζιος, επιβεβαιώνει την ψαλίδα ανάμεσα στο απλό έξτρα παρθένο (3,70-3,90 ευρώ) και το δυσεύρετο ΠΟΠ (5 ευρώ), τονίζοντας το εγκλωβισμένο στοκ όσων περίμεναν υψηλότερες τιμές.

Την πιο ξεκάθαρη εικόνα του εμπορικού μπλόκου μεταφέρει από τη Λακωνία ο Παναγιώτης Ντανάκας, διευθυντής του ΑΣ Μολάων-Πακίων. Αντίθετα με άλλες χρονιές όπου το εμπόριο απλώς πίεζε την τιμή προς τα κάτω, φέτος απουσιάζει πλήρως. «Δεν χτυπάει έστω ένα τηλέφωνο», σημειώνει, προσθέτοντας στις ανησυχίες και τα προβλήματα της νέας σεζόν (αστοχίες στο δέσιμο του καρπού), μετά από μια ήδη κακή χρονιά λόγω γλοιοσπορίου.

Το «χτύπημα» από Τυνησία και η ισπανική υπερπαραγωγή

Η κατάρρευση δεν οφείλεται σε τοπικούς παράγοντες, αλλά σε μια δομική αλλαγή του διεθνούς εμπορίου τους τελευταίους μήνες. Η βιομηχανία τυποποίησης σε Ιταλία και Ισπανία, προκειμένου να ρίξει τα κόστη της, στράφηκε μαζικά στις εισαγωγές από την Τυνησία. Το φθηνό βορειοαφρικανικό λάδι κάλυψε τις άμεσες ανάγκες των μεγάλων ευρωπαϊκών οίκων, βγάζοντας την Ελλάδα από το κάδρο της ζήτησης και συμπαρασύροντας τις ευρωπαϊκές τιμές.

Ταυτόχρονα, η αγορά προεξοφλεί τα δεδομένα της επόμενης ελαιοκομικής περιόδου. Οι πρώτες εκτιμήσεις από την Ισπανία κάνουν λόγο για μια επερχόμενη σοδειά – μαμούθ, η οποία ενδέχεται να ξεπεράσει τα 2 εκατομμύρια τόνους. Όταν η μεγαλύτερη παραγωγός χώρα του κόσμου επιστρέφει σε τέτοια νούμερα, διαθέτοντας παράλληλα μεγάλα αποθέματα από την τρέχουσα σεζόν, οι διεθνείς αγοραστές δεν έχουν κανέναν λόγο να βιαστούν να κλείσουν εμπορικές συμφωνίες. Απλώς περιμένουν να πλημμυρίσει η αγορά με ισπανικό λάδι για να αγοράσουν ακόμα φθηνότερα.

Το τελειωτικό χτύπημα έρχεται από το ράφι. Η παρατεταμένη ακρίβεια του έξτρα παρθένου ελαιολάδου στη λιανική τα προηγούμενα χρόνια οδήγησε τους καταναλωτές σε φθηνότερα σπορέλαια. Η κατανάλωση συμπιέστηκε σε όλη την Ευρώπη, και πλέον, η βιομηχανία διστάζει να στοκάρει ακριβό προϊόν όταν ξέρει ότι οι πωλήσεις στα σούπερ μάρκετ κινούνται υποτονικά. Σε αυτό το περιβάλλον, η επιλογή πολλών παραγωγών να λειτουργήσουν ως αποθηκάριοι αποδείχθηκε στρατηγικό λάθος, αφήνοντάς τους εκτεθειμένους απέναντι σε μια αγορά που άλλαξε απότομα κανόνες.

Πηγή: powergame.gr