Η Ελλάδα προχωρά στον σχεδιασμό ειδικού προγράμματος οικονομικής ενίσχυσης για ψαράδες που θα συμμετέχουν στην αλίευση λαγοκέφαλου, με στόχο τον περιορισμό του πληθυσμού του τοξικού ξενικού είδους στις ελληνικές θάλασσες. Το σχέδιο έχει ήδη υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς αξιολόγηση και έγκριση.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως φυσική συνέχεια της ανακοίνωσης του υπουργού Σχοινά για ευρεία σύσκεψη στο ΥΠΑΑΤ με όλους τους εκπροσώπους της ελληνικής αλιείας ειδικά για το ζήτημα του λαγοκέφαλου — τώρα γνωρίζουμε τη συγκεκριμένη πρόταση που βρίσκεται στο τραπέζι.
Το ποσό: στόχος υψηλότερος από την Κύπρο
Τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες αποκάλυψε ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Σπύρος Πρωτοψάλτης στο Mega. Η ελληνική πλευρά εξετάζει επιδότηση 5 ευρώ ανά κιλό — υψηλότερη από την κυπριακή, που ξεκίνησε στα 3 ευρώ και αυξήθηκε στη συνέχεια στα 4,73 ευρώ.
Η διαφορά δεν είναι τυχαία: σύμφωνα με εκπροσώπους των ψαράδων, το κυπριακό ποσό δεν αποτελεί επαρκές κίνητρο, ιδιαίτερα λόγω της αύξησης κόστους καυσίμων και λειτουργικών εξόδων — το ίδιο ζήτημα κόστους καυσίμου που ο υπουργός Σχοινάς είχε αναγνωρίσει ως μία από τις τρεις βασικές πιέσεις στον αλιευτικό κλάδο. Η ελληνική πρόταση φαίνεται να έχει σχεδιαστεί ακριβώς για να αποφύγει το ίδιο πρόβλημα ανεπαρκούς κινήτρου που παρατηρήθηκε στην Κύπρο.
«Ήρθε για να μείνει» — αλλαγή στόχου
Ο κ. Πρωτοψάλτης υπογράμμισε κάτι σημαντικό για τον τρόπο που η πολιτεία αντιλαμβάνεται πλέον το πρόβλημα: η πλήρης εξάλειψη του λαγοκέφαλου δεν θεωρείται ρεαλιστικός στόχος, καθώς το είδος έχει εγκατασταθεί μόνιμα στη Μεσόγειο. Το ζητούμενο μετατοπίζεται από «εξάλειψη» σε περιορισμό πληθυσμού και έλεγχο εξάπλωσης, μέσω στοχευμένων δράσεων αλίευσης ειδικά κατά τις περιόδους αναπαραγωγής.
Αυτή η αλλαγή προσέγγισης έχει πρακτική σημασία για τον ψαράδα: η επιδότηση δεν είναι έκτακτο, βραχυπρόθεσμο μέτρο μέχρι να «καθαρίσει» η θάλασσα — είναι σχεδιασμένη ως μόνιμο εργαλείο διαχείρισης ενός είδους που η ελληνική πολιτεία αναγνωρίζει πλέον ως μόνιμο κάτοικο των ελληνικών νερών.
Το πρωτόκολλο διαχείρισης: αυστηρό και χωρίς εξαιρέσεις
Ο λαγοκέφαλος συγκαταλέγεται στα πιο επικίνδυνα ξενικά είδη λόγω ισχυρών τοξινών που τον καθιστούν εντελώς ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση. Η διαχείριση διέπεται από αυστηρούς κανόνες που κάθε ψαράς πρέπει να γνωρίζει:
- Απαγορεύεται η απόρριψη στη θάλασσα μετά τη σύλληψη
- Κάθε αλίευμα καταγράφεται υποχρεωτικά
- Αποθηκεύεται σε ειδικά ψυγεία
- Οδηγείται σε υψικάμινο σε εγκεκριμένες εγκαταστάσεις για καταστροφή με καύση
Αυτό σημαίνει ότι η επιδότηση δεν αφορά απλά «πιάσε και πέταξε» — προϋποθέτει υποδομή καταγραφής, ψύξης και τελικής καταστροφής που πρέπει να είναι διαθέσιμη και προσβάσιμη στους ψαράδες που θα συμμετάσχουν, διαφορετικά το κίνητρο των 5 ευρώ/κιλό δεν θα μπορεί να αποδώσει πρακτικά.
Τι ακολουθεί
Το σχέδιο εκκρεμεί προς αξιολόγηση από την Κομισιόν — δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη χρονοδιάγραμμα έγκρισης ή έναρξης εφαρμογής. Η σύσκεψη στο ΥΠΑΑΤ με τους εκπροσώπους του κλάδου αναμένεται να συζητήσει αναλυτικότερα τις λεπτομέρειες εφαρμογής, συμπεριλαμβανομένης της υποδομής διαχείρισης αλιεύματος.
