Έναν σπάνιο «θησαυρό» του ελληνικού γενετικού υλικού αναδεικνύει το Τμήμα Φυλλοβόλων Οπωροφόρων Δένδρων του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ — Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων. Πρόκειται για την ποικιλία κερασιάς «Λευκό Ιωαννίνων», μια εγχώρια ποικιλία με καταγωγή από την Ήπειρο που ανήκει στις σπάνιες «κίτρινες» ποικιλίες κερασιάς — κατηγορία που απαντάται σπανίως στην εμπορική παραγωγή.
Η ανακάλυψη ήρθε ως ευχάριστη έκπληξη για τους ερευνητές: η παρουσία τέτοιας ποικιλίας στο εγχώριο γενετικό υλικό επιβεβαιώνει τον εξαιρετικό πλούτο της ελληνικής αγροτικής βιοποικιλότητας.
Τι κάνει το «Λευκό Ιωαννίνων» ξεχωριστό
Οι «κίτρινες» ποικιλίες κερασιάς ξεχωρίζουν από τις κλασικές σκουρόχρωμες στη χρωματική τους σκάλα — από κίτρινο-πράσινο έως ανοιχτό κόκκινο — και συνδυάζουν συνήθως ήπια γεύση με υψηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα. Δεν είναι τυχαίο ότι θεωρούνται «ξεχωριστές» στην αγορά και ελκύουν αυξημένο ενδιαφέρον από τους λάτρεις της παραδοσιακής γεωργίας.
Βασικό πλεονέκτημα του «Λευκού Ιωαννίνων»: ιδιαίτερη καταλληλότητα για μεταποίηση. Τα χαρακτηριστικά των καρπών του το κάνουν ελκυστικό για τη βιομηχανία τροφίμων — μαρμελάδες, ξηρά κεράσια, γλυκά κουταλιού, αλκοολούχα ποτά.
Γιατί η διατήρηση τοπικών ποικιλιών είναι στρατηγική απόφαση
Η καταγραφή και διατήρηση εγχώριων ποικιλιών δεν είναι απλώς επιστημονική εργασία. Είναι επένδυση στο μέλλον — και για αρκετούς λόγους:
Προσαρμοστικότητα: Τοπικές ποικιλίες που επιβιώνουν αιώνες σε συγκεκριμένες κλιματικές συνθήκες ενσωματώνουν στα γονίδιά τους αντοχή που οι εμπορικές ποικιλίες δεν έχουν — πολύτιμο χαρακτηριστικό εν μέσω κλιματικής κρίσης.
Βιοποικιλότητα: Κάθε ποικιλία που χάνεται είναι μια μη αναστρέψιμη απώλεια γενετικής πληροφορίας.
Αγροτική ταυτότητα: Ποικιλίες με τοπογραφική αναφορά — όπως «Λευκό Ιωαννίνων» — μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για ΠΟΠ/ΠΓΕ προϊόντα, διαφοροποιώντας την ελληνική παραγωγή στην ευρωπαϊκή αγορά.
Νέα εισοδήματα: Στο πλαίσιο των προγραμμάτων αναδιάρθρωσης καλλιεργειών — που βρίσκονται ανάμεσα στις χρηματοδοτούμενες δράσεις από το Ταμείο Ανάκαμψης («Ταμείο Ανάκαμψης: Παράταση έως 19 Ιουνίου για Επενδύσεις Πρωτογενούς») — σπάνιες ποικιλίες με μεταποιητικές δυνατότητες αποτελούν εξαιρετικό υποψήφιο.
Η αναβίωση παλαιών ποικιλιών σε συνδυασμό με νέα εργαλεία γεωργίας ακριβείας και drones είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σχήματα που αναδύεται στην ευρωπαϊκή αγροτική έρευνα σήμερα.
Πηγή: ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ — Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων
