Αδιάθετα κονδύλια αγροτικής ανάπτυξης για τη ρευστότητα των αγροτών — η πρόταση Κομισιόν

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε στις 12 Ιουνίου 2026 τροποποιήσεις στην Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) με στόχο να αντιμετωπιστεί η πίεση που δέχονται οι αγρότες από το υψηλό κόστος λιπασμάτων. Το κεντρικό εργαλείο: τα κράτη-μέλη θα αποκτήσουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν αδιάθετους πόρους αγροτικής ανάπτυξης για να ενισχύσουν τη ρευστότητα των εκμεταλλεύσεων.

Για τον Έλληνα αγρότη, η πρόταση σημαίνει ότι — εφόσον υιοθετηθεί και ενσωματωθεί στο ελληνικό Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ — κονδύλια που μέχρι σήμερα παρέμεναν αναξιοποίητα στα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης θα μπορούν να κατευθυνθούν άμεσα σε ενισχύσεις που βελτιώνουν τη χρηματοοικονομική θέση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων — ιδίως εκείνων που επιβαρύνονται περισσότερο από τις εισροές.

Τι περιλαμβάνει η πρόταση

Σύμφωνα με το Euractiv, η Επιτροπή εισηγείται ευελιξία στη χρήση αδιάθετων κονδυλίων αγροτικής ανάπτυξης, με ρητή αναφορά στη στήριξη αγροτών που πλήττονται από το κόστος λιπασμάτων. Η πρόταση συνδέεται ευρύτερα με τη συζήτηση για την αναθεώρηση της ΚΑΠ και τα νιτρικά — ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα κεφάλαια στις τρέχουσες διαπραγματεύσεις μεταξύ Επιτροπής, Κοινοβουλίου και κρατών-μελών.

Η κίνηση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πακέτο μέτρων που ο Επίτροπος Αγροτικής Ανάπτυξης Christophe Hansen ανακοίνωσε στις 9 Ιουνίου 2026 — ένα πακέτο στήριξης αγροτών ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ, στοιχείο που έχουμε αναλύσει στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων για τον πρωτογενή τομέα.

Λιπάσματα: το πρόβλημα που δεν φεύγει

Το κόστος λιπασμάτων παραμένει από τους βασικότερους παράγοντες συμπίεσης του αγροτικού εισοδήματος στην ΕΕ από το 2022. Η ενεργειακή κρίση εκτόξευσε τις τιμές αζωτούχων λιπασμάτων — που παράγονται με φυσικό αέριο — και παρά τη μερική αποκλιμάκωση, οι τιμές παραμένουν σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από την προ-κρίσης περίοδο. Στην Ελλάδα, οι παραγωγοί βαμβακιού, σιτηρών και κηπευτικών είναι από τους πλέον εκτεθειμένους, καθώς η λίπανση αποτελεί βαρύ κονδύλι στο κόστος παραγωγής τους — ιδίως φέτος, όπου το βαμβάκι ήδη αντιμετωπίζει καθυστέρηση και αυξημένη εντομολογική πίεση.

Τι ακολουθεί — και τι να προσέξουν οι παραγωγοί

Η πρόταση της Επιτροπής πρέπει να εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Στη συνέχεια, κάθε κράτος-μέλος θα πρέπει να αποφασίσει αν και πώς θα αξιοποιήσει αυτή την ευελιξία στο εθνικό του Στρατηγικό Σχέδιο. Για την Ελλάδα, το κρίσιμο ερώτημα είναι αν το ΥΠΑΑΤ θα κινηθεί γρήγορα ώστε να μετατρέψει την ευρωπαϊκή πρόβλεψη σε πρακτική ενίσχυση — ή αν οι αδιάθετοι πόροι θα παραμείνουν και πάλι στο «συρτάρι».

Πηγή: Euractiv