Μια ηχηρή και εφ’ όλης της ύλης παρέμβαση για τα ασφυκτικά προβλήματα που ταλανίζουν τον αγροτικό κόσμο, πραγματοποίησε ο πρώην πρωθυπουργός, Κώστας Καραμανλής. Μιλώντας σε εκδήλωση για τα 75 χρόνια της Κεντρικής Συνεταιριστικής Ένωσης Αμπελοοινικών Προϊόντων (ΚΕΟΣΟΕ), ο κ. Καραμανλής χαρακτήρισε την κατάσταση στον πρωτογενή τομέα «ανυπόφορη» και εξέπεμψε αγωνιώδες μήνυμα για την επιβίωση της ελληνικής περιφέρειας.
Η παρέμβασή του έρχεται σε μια άκρως κρίσιμη συγκυρία, όπου οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με ραγδαία αύξηση του κόστους (όπως ακριβώς καταγράψαμε στο ρεπορτάζ Κόστος Λιπασμάτων: Στην Κομισιόν η Αύξηση 70%), ενώ παράλληλα απειλούνται από τις περικοπές των ευρωπαϊκών ενισχύσεων και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Το «Μανιφέστο» Καραμανλή: Τα αίτια της κρίσης
Στην αρχή της ομιλίας του, ο πρώην πρωθυπουργός εξήρε τον διαχρονικό ρόλο της ΚΕΟΣΟΕ, η οποία εκπροσωπεί σήμερα 160.000 οικογένειες αμπελουργών. Αμέσως μετά, ωστόσο, πέρασε σε μια σκληρή ακτινογραφία των αιτιών που έχουν φέρει τους αγρότες στα πρόθυρα της κατάρρευσης, εστιάζοντας σε ένα μείγμα έκτακτων κρίσεων και χρόνιων παθογενειών:
- Γεωπολιτική και Ενέργεια: Αναφέρθηκε στις συνέπειες της πανδημίας, του πολέμου στην Ουκρανία και της κρίσης στη Μέση Ανατολή (Ιράν-Ισραήλ), γεγονότα που εκτόξευσαν το ενεργειακό κόστος και τις τιμές των λιπασμάτων.
- Λάθη της Ε.Ε.: Άσκησε δριμεία κριτική στις αποφάσεις των Βρυξελλών για την πράσινη ενεργειακή μετάβαση, χαρακτηρίζοντάς τις «βεβιασμένες, απερίσκεπτες και άκαιρες», καθώς επιβάρυναν υπέρμετρα τους μικρομεσαίους αγρότες.
- Εγχώριες Παθογένειες: Στηλίτευσε τη ραγδαία αύξηση του κόστους παραγωγής, τη μείωση των τιμών παραγωγού, τις καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ (ένα ζήτημα που απασχολεί έντονα τους δενδροκαλλιεργητές, όπως είδαμε στο Τύρναβος: Νέες Αυτοψίες για τις Ζημιές στις Δενδροκαλλιέργειες), αλλά και την «αδιαφανή, ενίοτε σκανδαλώδη και πελατειακής αντίληψης» διαχείριση των κοινοτικών ενισχύσεων.
Οι 4 Δομικές Αδυναμίες του Πρωτογενούς Τομέα
Ο κ. Καραμανλής δεν έμεινε μόνο στη διαπίστωση της κρίσης, αλλά ανέλυσε τις τέσσερις (4) μεγάλες δομικές αδυναμίες που ναρκοθετούν την παραγωγικότητα:
- Μικρός και Κατακερματισμένος Κλήρος: Το 75% των ελληνικών εκμεταλλεύσεων είναι κάτω από 50 στρέμματα, αδυνατώντας να επιτύχουν οικονομίες κλίμακας. Ως μονόδρομο, υπέδειξε την ίδρυση σύγχρονων συνεταιρισμών (νέου τύπου) με επαγγελματικές διοικήσεις και εξωστρέφεια.
- Δημογραφικό – Γήρανση Αγροτών: Με τους αγρότες άνω των 55 ετών να ξεπερνούν πλέον το 38%, ο πρώην πρωθυπουργός προειδοποίησε ότι ο πρωτογενής τομέας χάνει τους νέους. «Ισχυρή Ελλάδα δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς οικονομικά ευημερούσα, παραγωγικά ακμαία και σφύζουσα από ζωή Περιφέρεια», τόνισε.
- Χαμηλή Κατάρτιση: Επικαλούμενος στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, σημείωσε ότι μόλις το 6% των Ελλήνων αγροτών διαθέτει πλήρη ή βασική κατάρτιση.
- Ενεργειακό Κόστος και Φωτοβολταϊκά: Έκανε ειδική μνεία στην ανάγκη ενεργειακής αυτονομίας των αγροτών. Όπως ανέφερε, σε αντίθεση με τη Γερμανία (όπου οι αγρότες κατέχουν το 16% των φωτοβολταϊκών και έχουν σχεδόν μηδενίσει το κόστος ρεύματος), στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό αγγίζει μόλις το 2%. Η θέση αυτή έρχεται να υπογραμμίσει τη σημασία μέτρων όπως το τιμολόγιο «ΓΑΙΑ», τα οποία συζητήθηκαν πρόσφατα και στο Νέοι Αγρότες: Έρχεται Διάταξη για το Αγροτικό Ρεύμα «ΓΑΙΑ».
«Εθνικό Σχέδιο πριν είναι οριστικά αργά»
Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο Κώστας Καραμανλής απηύθυνε ένα αυστηρό, διακομματικό κάλεσμα. Τόνισε την ανάγκη εκπόνησης και επαρκούς χρηματοδότησης ενός ολοκληρωμένου, εθνικού σχεδίου για τη στήριξη του αγροτικού κόσμου, «πριν χαθεί οριστικά κάθε δυνατότητα παρέμβασης».
Στο σχέδιο αυτό, πρότεινε να συμπεριληφθούν μέτρα όπως:
- Η επανένταξη περίπου 6 εκατομμυρίων στρεμμάτων «σχολαζουσών» εκτάσεων στην παραγωγική διαδικασία.
- Η παροχή χαμηλότοκων δανείων, χωρίς αυστηρές εγγυήσεις, αποκλειστικά για τους νέους αγρότες.
- Η διαρκής επιστημονική στήριξη και επιμόρφωση των παραγωγών.
Πηγή: Ομιλία Κώστα Καραμανλή / Εκδήλωση 75 ετών ΚΕΟΣΟΕ
