Την ώρα που οι Έλληνες παραγωγοί παλεύουν καθημερινά για τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεών τους, όπως αναδείξαμε στο αναλυτικό ρεπορτάζ Αγροτικά Εφόδια 2026: Το Ασφυκτικό Κόστος Παραγωγής στον Κάμπο, στις Βρυξέλλες δρομολογούνται σαρωτικές αλλαγές που θα επαναπροσδιορίσουν τον αγροτικό χάρτη.
Στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας της ΕΕ, που πραγματοποιήθηκε στις 27 Απριλίου στο Λουξεμβούργο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την πρότασή της για τη ριζική αναμόρφωση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) μετά το 2027. Οι προτάσεις προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις, καθώς προβλέπουν νέο σύστημα εισοδηματικής στήριξης, σκληρά πλαφόν και περικοπές για τους μεγαλύτερους σε ηλικία παραγωγούς.
Το νέο μοντέλο: Πλαφόν 100.000€ και Σύγκλιση στα 13-24 Ευρώ
Στόχος της Κομισιόν είναι μια πιο δίκαιη και στοχευμένη κατανομή των κοινοτικών πόρων, δίνοντας απόλυτη προτεραιότητα σε όσους έχουν ως κύρια δραστηριότητα τη γεωργία.
Κεντρικό στοιχείο της μεταρρύθμισης αποτελεί:
- Η Σύγκλιση: Η εισαγωγή ενός εναρμονισμένου εύρους βασικής εισοδηματικής στήριξης, το οποίο θα κυμαίνεται από 13 έως 24 ευρώ ανά στρέμμα (σε σύγκριση με το σημερινό, εξαιρετικά διευρυμένο εύρος των 11,8 έως 60 ευρώ).
- Το Πλαφόν: Η επιβολή ανώτατου ορίου ενισχύσεων στις 100.000 ευρώ ανά εκμετάλλευση ετησίως. Σκοπός είναι το μέτρο να εφαρμοστεί υποχρεωτικά σε όλες τις χώρες, αν και με κάποια ευελιξία, προκειμένου να σταματήσει το φαινόμενο όπου το 5% των μεγαλύτερων δικαιούχων απορροφά σχεδόν το 50% των άμεσων ενισχύσεων.
- Η Διαφοροποίηση: Πρόσθετη στήριξη σε νέους και γυναίκες αγρότες, με βάση αυστηρά εισοδηματικά κριτήρια.
Τέλος οι επιδοτήσεις για τους συνταξιούχους αγρότες
Η πιο αμφιλεγόμενη πτυχή του σχεδίου είναι η πρόβλεψη για σταδιακή κατάργηση των άμεσων ενισχύσεων στους αγρότες που έχουν φτάσει σε ηλικία συνταξιοδότησης (πιθανώς έως το 2032).
Ο Επίτροπος Γεωργίας της ΕΕ, Κριστόφ Χάνσεν, υπεραμύνθηκε αυτής της επιλογής, παρουσιάζοντάς τη ως το βασικό εργαλείο για την ενθάρρυνση της ανανέωσης των γενεών. Μίλησε χαρακτηριστικά για την αναγκαία «κινητικότητα της γης προς τους νέους αγρότες», οι οποίοι σήμερα αποτελούν μόλις το 12% του αγροτικού πληθυσμού της Ευρώπης.
«Το δημόσιο χρήμα χρησιμοποιείται για τη στήριξη εκείνων που έχουν περισσότερο ανάγκη αυτή τη στήριξη», τόνισε ο κ. Χάνσεν, προσθέτοντας: «Είναι δύσκολο να εξηγήσει κανείς γιατί ένας αγρότης σε ένα κράτος-μέλος υπόκειται σε ανώτατο όριο ενισχύσεων, ενώ ένας παρόμοιος αγρότης σε γειτονικό κράτος-μέλος λαμβάνει αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ».
Θύελλα αντιδράσεων από τα Κράτη-Μέλη
Η παρουσίαση του σχεδίου κάθε άλλο παρά ειρηνικά έγινε δεκτή. Πολλοί υπουργοί Γεωργίας εξέφρασαν ανοιχτά τους φόβους τους ότι μια τόσο οριζόντια και υποχρεωτική προσέγγιση θα πλήξει τις μεσαίες και μεγάλες εκμεταλλεύσεις, θέτοντας σε κίνδυνο την επισιτιστική ασφάλεια της Ένωσης.
- Αντιδράσεις για το Πλαφόν: Χώρες όπως η Τσεχία, η Ρουμανία, η Σλοβακία, η Ουγγαρία και η Δανία προειδοποίησαν για σοβαρές επιπτώσεις στη δομή των αγροτικών τους εκμεταλλεύσεων, ζητώντας μεγαλύτερη ευελιξία και προσαρμογή στις εθνικές ιδιαιτερότητες.
- Αντιδράσεις για τους Συνταξιούχους: Η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ρουμανία και η Μάλτα χαρακτήρισαν κοινωνικά και θεσμικά προβληματικό τον αποκλεισμό των ηλικιωμένων αγροτών, προειδοποιώντας ότι το μέτρο θα οδηγήσει σε ραγδαία εγκατάλειψη γης και ερήμωση της υπαίθρου.
- Οι Υποστηρικτές: Αντίθετα, χώρες όπως η Ολλανδία τάχθηκαν υπέρ της κατεύθυνσης της Κομισιόν, τονίζοντας ότι η προοδευτική μείωση συμβάλλει στη διαφάνεια και τη δίκαιη κατανομή των πόρων.
Η «μάχη» για τη νέα ΚΑΠ μόλις ξεκίνησε, καθώς το επόμενο διάστημα τα κράτη-μέλη καλούνται να διαμορφώσουν μια κοινή, βιώσιμη στάση ενόψει των τελικών αποφάσεων.
Πηγή: ypaithros.gr
