Ένας νέος γραφειοκρατικός και ψηφιακός εφιάλτης έρχεται να προστεθεί στα ήδη συσσωρευμένα προβλήματα του πρωτογενούς τομέα. Σε μια περίοδο που οι παραγωγοί βρίσκονται σε καθεστώς απόλυτης οικονομικής ασφυξίας, αντιμετωπίζοντας το υπέρογκο κόστος των αγροτικών εφοδίων και τις καθυστερήσεις των επιδοτήσεων, ένα συστημικό σφάλμα απειλεί να τους στερήσει τη βασική τους επαγγελματική υπόσταση.
Όπως καταγγέλλει η Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ) με επίσημο έγγραφό της προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΥΠΑΑΤ) και το αρμόδιο Τμήμα Μητρώου Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ), μια ασυμβατότητα στα ψηφιακά συστήματα διασταύρωσης μπλοκάρει αυτόματα την έκδοση της βεβαίωσης του «κατά κύριο επάγγελμα αγρότη». Το παράδοξο; Δεν υφίσταται καμία απολύτως νομική ή ουσιαστική παράβαση από την πλευρά των παραγωγών.
Το Ιστορικό του Ψηφιακού «Βραχυκυκλώματος»
Το πρόβλημα ξεκινά από την προσπάθεια των αγροτών να εναρμονιστούν με τις εθνικές και ευρωπαϊκές κατευθύνσεις για την πράσινη μετάβαση. Στην προσπάθειά τους να μειώσουν το δυσβάσταχτο κόστος παραγωγής, πολλοί παραγωγοί προχώρησαν στην εγκατάσταση συστημάτων εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού (Virtual Net Metering). Τα συστήματα αυτά αποσκοπούν αποκλειστικά στην κάλυψη των ιδίων καταναλώσεων τους (όπως αγροτικό και ποτιστικό ρεύμα ή ενέργεια για τις γεωτρήσεις).
Κατά την ηλεκτρονική διαδικασία ελέγχου για τα έτη 2024 και 2025, το σύστημα αντλεί δεδομένα από την ΑΑΔΕ και το ΟΣΔΕ. Όταν ο αλγόριθμος εντοπίζει την ύπαρξη Virtual Net Metering η οποία δεν έχει αποτυπωθεί στη δήλωση ΟΣΔΕ, παράγει αυτόματα ένδειξη σφάλματος (error). Το σύστημα «κλειδώνει» την έκδοση της βεβαίωσης, θεωρώντας —εντελώς εσφαλμένα— ότι ο αγρότης ασκεί κάποιου είδους εμπορική δραστηριότητα από ΑΠΕ ή ότι αποκρύπτει στοιχεία.
Τεχνοκρατικός Παραλογισμός Χωρίς Νομική Βάση
Η ΕΘΕΑΣ χαρακτηρίζει την κατάσταση ως κατάφωρη αδικία και αποδομεί τεχνοκρατικά το ψηφιακό «μπλόκο», τονίζοντας τα εξής:
- Μηδενικό Οικονομικό Όφελος: Στην περίπτωση του Virtual Net Metering, δεν παράγεται κανένα εμπορικό έσοδο και δεν υφίσταται πώληση ενέργειας. Είναι μια καθαρή πράξη αυτοπαραγωγής και αυτοκατανάλωσης. Άλλωστε, βάσει του Νόμου 3874/2010 (Άρθρο 2), η λειτουργία σταθμών ΑΠΕ από επαγγελματίες αγρότες είναι απολύτως συμβατή με την αγροτική τους ιδιότητα.
- Καμία Υποχρέωση από τον ΟΠΕΚΕΠΕ: Στις επίσημες οδηγίες για την υποβολή της δήλωσης ΟΣΔΕ, δεν αναφέρεται πουθενά ρητή και καθολική υποχρέωση δήλωσης των συστημάτων Virtual Net Metering ως προϋπόθεση για τη διατήρηση της επαγγελματικής ιδιότητας.
- Δεμένα τα Χέρια των Υπαλλήλων: Τα κατά τόπους Τμήματα Αγροτικής Ανάπτυξης και Ελέγχων (πρώην ΚΕΠΠΥΕΛ) αναγνωρίζουν το δίκαιο του αιτήματος των παραγωγών. Ωστόσο, δηλώνουν αδυναμία χειροκίνητης παρέμβασης, καθώς το πληροφοριακό σύστημα δεν τους επιτρέπει να προσπεράσουν το αυτοματοποιημένο «κλείδωμα».
Οικονομική Λαιμητόμος: Οι Συνέπειες του Αποκλεισμού
Η μη έκδοση της βεβαίωσης του «κατά κύριο επάγγελμα αγρότη» δεν είναι απλώς ένα χαρτί που λείπει, αλλά μια εξέλιξη που επιφέρει καταστροφικές, αλυσιδωτές συνέπειες. Οι αγρότες βρίσκονται αντιμέτωποι με:
- Αυτόματο αποκλεισμό από την Επιστροφή ΕΦΚ Αγροτικού Πετρελαίου, καθώς η εγγραφή στο ΜΑΑΕ είναι απαράβατος όρος.
- Απώλεια κρίσιμων φορολογικών ελαφρύνσεων, όπως το αγροτικό αφορολόγητο, η απαλλαγή από το τέλος επιτηδεύματος και η έκπτωση φόρου εισοδήματος.
- Πλήρη αποκλεισμό από αναπτυξιακά προγράμματα, όπως τα Σχέδια Βελτίωσης και τα προγράμματα Νέων Αγροτών.
- Αδυναμία έκδοσης ή ανανέωσης αδειών για τα αγροτικά φορτηγά τους (ΦΙΧ).
Οι 3 Λύσεις που Απαιτεί η ΕΘΕΑΣ
Προκειμένου να μπει τέλος σε αυτή την αδικαιολόγητη ομηρία των παραγωγών, η ΕΘΕΑΣ ζητά την άμεση παρέμβαση του ΥΠΑΑΤ με τρεις συγκεκριμένες κινήσεις:
- Άμεση Ψηφιακή Παράκαμψη (Override): Να δοθεί εντολή ώστε οι τοπικές υπηρεσίες να μπορούν να παρακάμψουν το σύστημα του ΜΑΑΕ, εφόσον ο αγρότης προσκομίσει τη σχετική σύμβαση εικονικού συμψηφισμού του ΔΕΔΔΗΕ.
- Διευκρινιστική Εγκύκλιος: Έκδοση εγκυκλίου από το Υπουργείο, σε συνεργασία με την ΑΑΔΕ, η οποία θα ξεκαθαρίζει τις ασάφειες και θα επιτρέπει την έκδοση των βεβαιώσεων για το 2024 και 2025 κατόπιν ελέγχου των φυσικών δικαιολογητικών.
- Προσθήκη Πεδίου στο ΟΣΔΕ: Να δημιουργηθεί ένα ειδικό, διακριτό πεδίο στις επόμενες δηλώσεις ΟΣΔΕ για την προαιρετική αποτύπωση των υποδομών Virtual Net Metering, ώστε να μην επαναληφθεί ποτέ ξανά αυτό το συστημικό λάθος.
Η ΕΘΕΑΣ έχει ήδη καταθέσει όλα τα απαραίτητα νομικά και τεχνικά έγγραφα (Ν. 3874/2010, εγχειρίδια χρήσης και συμβάσεις) που αποδεικνύουν την απουσία εμπορικής δραστηριότητας, καλώντας την πολιτεία να διορθώσει άμεσα το ψηφιακό αυτό χάος.
Πηγή etheas.gr
