Ένα πρωτοφανές εμπορικό «θρίλερ» βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη στην ευρωπαϊκή αγορά ελαιολάδου. Αν και όλα τα βασικά δεδομένα συνηγορούν στο ότι οι τιμές θα έπρεπε να έχουν πάρει και πάλι την ανιούσα, το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο παραμένει καθηλωμένο, δημιουργώντας έντονο προβληματισμό και ανησυχία στους Έλληνες παραγωγούς.
Την ώρα που η ευρωπαϊκή ηγεσία προσπαθεί να βρει λύσεις για το αγροτικό εισόδημα, όπως αναλύσαμε εκτενώς στο ρεπορτάζ μας για την ΚΑΠ μετά το 2027: Το Συμβούλιο Υπουργών & το Μέλλον των Αγροτών, η ίδια η αγορά φαίνεται να λειτουργεί με τους δικούς της, ακατανόητους προς το παρόν, κανόνες.
Η εικόνα σε Ισπανία και Ιταλία: Λίγο λάδι, αυξημένη ζήτηση
Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν μια ξεκάθαρη έλλειψη προϊόντος. Στην Ισπανία, τη “μηχανή” της παγκόσμιας ελαιοκομίας, η φετινή παραγωγή εκτιμάται ότι θα κλείσει στους 1.295.000 τόνους. Πρόκειται για ένα νούμερο πολύ πιο κάτω από τις αρχικές προβλέψεις, κάτι που ρίχνει και τα τελικά αποθέματα στους μόλις 260.000 τόνους.
Στην Ιταλία, η κατάσταση είναι παρόμοια. Η παραγωγή εκτιμάται στους 325.000 τόνους, τη στιγμή που η εγχώρια κατανάλωση της χώρας αγγίζει τους 460.000 τόνους. Το τεράστιο αυτό έλλειμμα (περίπου 135.000 τόνοι) αναγκάζει τους Ιταλούς να στραφούν σε αθρόες εισαγωγές, κυρίως ισπανικού λαδιού, για να καλύψουν τις ανάγκες τους.
Το πιο εντυπωσιακό; Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπιστώνει ότι η κατανάλωση ανακάμπτει και αυξάνεται, ξεπερνώντας τις αρχικές προβλέψεις στην Ε.Ε.
Γιατί δεν ανεβαίνουν οι τιμές στο Έξτρα Παρθένο;
Με την παραγωγή να υπολείπεται, την κατανάλωση να ανεβαίνει και τα αποθέματα να είναι οριακά για το ερχόμενο φθινόπωρο, ο κανόνας της προσφοράς και της ζήτησης λέει πως οι τιμές θα έπρεπε να εκτοξευθούν. Κι όμως, αυτό δεν συμβαίνει.
Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα, άνοδο παρουσιάζουν μόνο οι τιμές στα κοινά παρθένα και στα βιομηχανικά (λαμπάντε) ελαιόλαδα. Αντίθετα, οι τιμές στο καλό, έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, το οποίο μάλιστα βρίσκεται σε έλλειψη, μένουν «παγωμένες».
Ενώ οι αγρότες πιέζονται από τα κόστη και περιμένουν να μπουν σε μια τάξη, έχοντας στο μυαλό τους την αυστηροποίηση των ελέγχων (όπως το επερχόμενο Ελαιοκομικό Μητρώο 2026: Προθεσμίες και πρόστιμα για παραγωγούς), το εισόδημά τους από τη φετινή σοδειά τίθεται εν αμφιβόλω.
Οι 4 λόγοι πίσω από το “πάγωμα” των τιμών
Οι ειδικοί της αγοράς αποδίδουν αυτή την παράδοξη κατάσταση σε μια σειρά από υποθέσεις:
- Ο παράγοντας Τυνησία: Η χώρα της Βόρειας Αφρικής είχε μεγάλη παραγωγή, με το εξαιρετικό παρθένο λάδι της να φτάνει στα λιμάνια της Ευρώπης σε τιμές κοντά στα 4 ευρώ, πιέζοντας ολόκληρη την αγορά (παρά την απουσία της Τουρκίας).
- Στροφή στα ραφινέ: Υπάρχει η αίσθηση ότι η μεγάλη βιομηχανία εφαρμόζει μια στρατηγική στροφής της μαζικής κατανάλωσης στα φθηνότερα κουπέ/ραφινέ ελαιόλαδα, μετατρέποντας το προϊόν σε ένα απλό, φθηνό βιομηχανικό αγαθό (commodity).
- Οικονομική ύφεση & Πόλεμος: Η συνεχιζόμενη κρίση στη Μέση Ανατολή και η υφέρπουσα ύφεση στην Κεντρική Ευρώπη λειτουργούν ως «φρένο» στη διάθεση των καταναλωτών να πληρώσουν υπεραξία.
- Η προσδοκία υπερπαραγωγής: Η αγορά ήδη προεξοφλεί ότι η επερχόμενη εσοδεία του 2026/27 θα είναι χρονιά υπερπαραγωγής, κάτι που κρατά τους αγοραστές σε στάση αναμονής.
Το ελληνικό ελαιόλαδο κινδυνεύει να βρεθεί απομονωμένο και ημι-εγκαταλελειμμένο αν δεν υπάρξει άμεση και συντονισμένη αντίδραση. Απαιτείται σοβαρός σχεδιασμός από όλους τους κρίκους της αλυσίδας: παραγωγούς, ελαιοτριβεία, εμπόρους και εξαγωγείς, προκειμένου να προστατευτεί η υπεραξία του “υγρού χρυσού” της χώρας.
Πηγή: olivenews.gr