Η γεωπολιτική «φωτιά» στη Μέση Ανατολή δεν καίει μόνο τις αγορές ενέργειας, αλλά απειλεί ευθέως να τινάξει στον αέρα την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια, «χτυπώντας» τον πρωτογενή τομέα στην καρδιά του: την παραγωγή λιπασμάτων. Η σύγχρονη γεωργία εξαρτάται απόλυτα από τρία βασικά θρεπτικά συστατικά (άζωτο, φώσφορο και κάλιο), τα οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με τα ορυκτά καύσιμα.
Σύμφωνα με τα σοκαριστικά στοιχεία της εταιρείας συμβούλων CRU, η κλιμάκωση της σύγκρουσης θέτει σε άμεσο κίνδυνο το 43% του παγκόσμιου εμπορίου ουρίας, προκαλώντας τρόμο στους αγρότες παγκοσμίως ενόψει της νέας καλλιεργητικής περιόδου.
Το «έμφραγμα» στα Στενά του Ορμούζ και το LNG
Το πρόβλημα ξεκινά από την παραγωγή. Τα αζωτούχα λιπάσματα (όπως η αμμωνία και η ουρία) παράγονται από φυσικό αέριο, ενώ ο φώσφορος εξαρτάται από το θείο (ένα υποπροϊόν της διύλισης πετρελαίου).
Αυτή τη στιγμή, περίπου το 45% των παγκόσμιων εξαγωγών θείου μεταφέρεται μέσω των -υψηλού ρίσκου πλέον- Στενών του Ορμούζ. Οι συνέπειες είναι ήδη ορατές: Οι επιθέσεις σε εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) ανάγκασαν τον ενεργειακό κολοσσό Qatar Energy να σταματήσει την παραγωγή σε ένα από τα μεγαλύτερα συγκροτήματα ουρίας στον κόσμο. Φορτία καθυστερούν ή εκτρέπονται, εκτοξεύοντας τα κόστη.
«Έχουμε ένα συστημικό σοκ στον κόσμο των τροφίμων, επειδή δύο από τα τρία θρεπτικά συστατικά επηρεάζονται άμεσα, και υπάρχει ένας τρίτος αντίκτυπος μέσω του φυσικού αερίου», προειδοποιεί η Alzbeta Klein, επικεφαλής της Διεθνούς Ένωσης Λιπασμάτων (IFA).
Το ντόμινο στις αγορές και το αδιέξοδο των αγροτών
Το μεγαλύτερο πλήγμα δέχονται οι χώρες της Νότιας Ασίας. Η Ινδία, για παράδειγμα, εισάγει το 40% του LNG της από το Κατάρ. Λόγω των ελλείψεων, η ινδική κυβέρνηση επέβαλε ήδη δελτίο στο φυσικό αέριο, με αποτέλεσμα τα εγχώρια εργοστάσια λιπασμάτων να υπολειτουργούν στο 70%. Καθώς οι μουσώνες του Ιουνίου πλησιάζουν (περίοδος μέγιστης χρήσης λιπασμάτων), η κρίση γιγαντώνεται.
Για τους αγρότες —τόσο στο βόρειο όσο και στο νότιο ημισφαίριο— η εξίσωση δεν βγαίνει. Αν τα λιπάσματα ακριβύνουν υπερβολικά ή υπάρξουν ελλείψεις, θα ρίξουν μικρότερες ποσότητες στα χωράφια. Αυτό νομοτελειακά σημαίνει πτώση των αποδόσεων.
Την ίδια ώρα, οι τιμές των σιτηρών παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, αφήνοντας τους παραγωγούς “στριμωγμένους” ανάμεσα στο υπέρογκο κόστος εισροών και τα ελάχιστα έσοδα. Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι αυτή η ανισορροπία θα “σκάσει” μετά την επόμενη συγκομιδή, εκτοξεύοντας τις τιμές των τροφίμων στο ράφι και αναζωπυρώνοντας τον παγκόσμιο πληθωρισμό.
Λύση: Τα λιπάσματα ως «Στρατηγικός Πόρος»
Για να αποτραπούν τα χειρότερα, οι ειδικοί καλούν τις κυβερνήσεις να αλλάξουν άμεσα πολιτική. Τα λιπάσματα δεν πρέπει πλέον να αντιμετωπίζονται ως ένα απλό βιομηχανικό εμπόρευμα, αλλά να αναγνωριστούν ως στρατηγικός πόρος, ακριβώς όπως η ενέργεια. Αυτό προϋποθέτει τη δημιουργία εθνικών αποθεμάτων ασφαλείας και την απόλυτη διασφάλιση των εφοδιαστικών αλυσίδων.
Πηγή: ellinasagrotis.gr
