Δάνεια σε αγρότες με εγγύηση 70%: αιτήσεις το φθινόπωρο
Πρόσκληση προς τα πιστωτικά ιδρύματα για το πρώτο από τα τρία χρηματοδοτικά εργαλεία του Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας εξέδωσαν στις 31 Αυγούστου το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ). Πρόκειται για το Ταμείο Εγγυοδοσίας Αγροδιατροφικού Τομέα, με δημόσιους πόρους 80 εκατ. ευρώ από το Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023-2027, τα οποία αναμένεται να κινητοποιήσουν δάνεια συνολικού ύψους 250 εκατ. ευρώ.
Για τον παραγωγό η ουσία βρίσκεται στους όρους: επενδυτικά δάνεια από 25.000 έως 3.500.000 ευρώ με διάρκεια 2 έως 15 ετών, δάνεια κεφαλαίου κίνησης από 25.000 έως 500.000 ευρώ με διάρκεια 2 έως 5 ετών, εγγύηση 70% σε κάθε δάνειο, επιδότηση επιτοκίου έως 4% για έως τέσσερα έτη και κλιμακούμενη συμβουλευτική υποστήριξη έως 1.600 ευρώ. Η υποβολή αιτήσεων όμως δεν ανοίγει τώρα. Σύμφωνα με την ΕΑΤ, αναμένεται εντός του φθινοπώρου 2026, αφού πρώτα ολοκληρωθεί η επιλογή των συνεργαζόμενων τραπεζών. Η περίοδος επιλεξιμότητας του Ταμείου φτάνει έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2029.
Η εγγύηση δεν είναι επιδότηση
Το σημείο που συνήθως παρανοείται: το εργαλείο δεν δίνει μη επιστρεπτέα ενίσχυση. Ο δικαιούχος παίρνει τραπεζικό δάνειο και το αποπληρώνει κανονικά. Αυτό που αλλάζει είναι ποιος σηκώνει τον πιστωτικό κίνδυνο. Με εγγύηση 70%, σε ένα δάνειο 100.000 ευρώ η τράπεζα εκτίθεται πραγματικά στις 30.000 — και άρα ζητά λιγότερες εξασφαλίσεις από τον παραγωγό. Η έγκριση εξακολουθεί να περνά από την τραπεζική αξιολόγηση της βιωσιμότητας και της δυνατότητας αποπληρωμής.
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς ανέφερε ότι το Ταμείο απαντά στο πρόβλημα της πρόσβασης σε χρηματοδότηση με βιώσιμους όρους, σημειώνοντας: «Θέλουμε ο παραγωγός που έχει ένα σχέδιο να μπορεί να το προχωρήσει». Η διευθύνουσα σύμβουλος της ΕΑΤ Ισμήνη Παπακυρίλλου δήλωσε πως στόχος είναι τα πρώτα δάνεια να φτάσουν στους παραγωγούς και τις αγροδιατροφικές επιχειρήσεις το συντομότερο δυνατό.
Τα άλλα δύο εργαλεία που δεν ενεργοποιήθηκαν ακόμη
Το Ταμείο Εγγυοδοσίας είναι το ένα τρίτο της εικόνας. Οι προσκλήσεις για τα υπόλοιπα δύο εργαλεία προς τα πιστωτικά ιδρύματα αναμένονται, σύμφωνα με την ΕΑΤ, στο αμέσως προσεχές διάστημα.
| Εργαλείο | Ύψος δανείου | Διάρκεια | Βασικό όφελος | Χαρτοφυλάκιο |
|---|---|---|---|---|
| Ταμείο Εγγυοδοσίας Αγροδιατροφικού Τομέα | 25.000–3.500.000 € (επενδυτικά) · 25.000–500.000 € (κεφ. κίνησης) | 2–15 έτη · 2–5 έτη | Εγγύηση 70%, επιδότηση επιτοκίου έως 4% για 4 έτη | 250 εκατ. € |
| Ταμείο Μικρών Δανείων Αγροτικής Επιχειρηματικότητας ΙΙ | 10.000–50.000 € | 1–8 έτη | Το 50% άτοκο, πλήρης επιδότηση επιτοκίου στο υπόλοιπο για 2 έτη | 95 εκατ. € |
| Ταμείο Εγγυοδοσίας Γεωργών Νεαρής Ηλικίας | 10.000–50.000 € | 2–15 έτη | Εγγύηση 80% και επιχορήγηση εγκατάστασης έως 40.000 € | 20 εκατ. € |
Το τρίτο εργαλείο είναι και το πιο ενδιαφέρον για όποιον ξεκινά τώρα. Απευθύνεται σε νεοεισερχόμενους γεωργούς έως 40 ετών και συνδυάζει δάνειο με μη επιστρεπτέα στήριξη έως 40.000 ευρώ (έως το 80% του δανείου), δηλαδή συνολικό πακέτο που μπορεί να φτάσει τα 90.000 ευρώ ανά δικαιούχο. Είναι η εξέλιξη της λογικής που είχαμε δει και στο χρηματοδοτικό εργαλείο για τους Νέους Αγρότες του 2021, με άτοκο δανεισμό και κρατική εγγύηση 80%.
Πού κουμπώνει με τα Σχέδια Βελτίωσης
Η πιο πρακτική πληροφορία για όσους ετοιμάζουν φάκελο: τα δάνεια θα μπορούν να συνδυαστούν με επενδυτικά προγράμματα του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027, όπως τα Σχέδια Βελτίωσης και η Αγροτική Μεταποίηση, για την κάλυψη της ίδιας συμμετοχής. Με δεδομένο ότι στα Σχέδια Βελτίωσης 2026 τα ποσοστά ενίσχυσης φτάνουν έως 70%, το υπόλοιπο 30% είναι ακριβώς το σημείο όπου σκοντάφτουν οι περισσότεροι φάκελοι. Η χρονική συγχρονισμένη λειτουργία των δύο εργαλείων είναι, επομένως, το πραγματικό στοίχημα.
Το χρονοδιάγραμμα που μετακινήθηκε
Όπως είχαμε αναφέρει στο χρονοδιάγραμμα του ΥΠΑΑΤ για τα προγράμματα του 2026, τα 160 εκατ. ευρώ των χρηματοδοτικών εργαλείων επρόκειτο να είναι διαθέσιμα «το καλοκαίρι», ώστε να συνοδεύσουν τα θερμοκήπια και τα επερχόμενα Σχέδια Βελτίωσης. Η πρόσκληση προς τις τράπεζες βγήκε τελικά στα τέλη Αυγούστου και οι αιτήσεις παραγωγών τοποθετούνται στο φθινόπωρο — ολίσθηση ενός τριμήνου.
Σε επίπεδο πόρων, πάντως, η συνολική δημόσια δαπάνη των 160 εκατ. ευρώ είναι αυξημένη κατά 45 εκατ. σε σχέση με τα 115 εκατ. των αντίστοιχων εργαλείων του ΠΑΑ 2014-2022, και τα τρία χαρτοφυλάκια (250 + 95 + 20 εκατ.) αθροίζουν τα 365 εκατ. ευρώ δανείων που ανακοινώνει το υπουργείο.
Η σημερινή εξέλιξη δεν ανοίγει διαδικασία για αγρότες· ανοίγει διαδικασία για τράπεζες — και το πόσο γρήγορα θα φτάσει το εργαλείο στο χωράφι θα κριθεί από το πόσα πιστωτικά ιδρύματα θα δεσμευτούν και με τι τιμολόγηση.
