Ένα από τα πιο εδραιωμένα συστήματα υπολογισμού των αγροτικών επιδοτήσεων φαίνεται πως μπαίνει στο τραπέζι της ριζικής αναθεώρησης. Κατά την εναρκτήρια διαβούλευση για την επόμενη Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ 2028-2034) στην Αθήνα, η Γενική Γραμματέας του ΥπΑΑΤ, Αργυρώ Ζέρβα, άφησε ορθάνοιχτο το ενδεχόμενο να καταργηθεί το υφιστάμενο μοντέλο περιφερειοποίησης, δηλαδή ο γνωστός διαχωρισμός των εκτάσεων σε αροτραίες, δενδρώδεις καλλιέργειες και βοσκοτόπια.
Το Υπουργείο θέτει πλέον ανοιχτά το ερώτημα αν το σημερινό σύστημα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της εποχής, ξεκαθαρίζοντας ότι η κεντρική φιλοσοφία της Ευρώπης αλλάζει: Οι ενισχύσεις πρέπει να πάψουν να λειτουργούν ως μόνιμο υποκατάστατο του εισοδήματος.
Οι 3 άξονες της νέας ΚΑΠ και οι μεγάλες συγχωνεύσεις
Σύμφωνα με την παρουσίαση, η νέα προσέγγιση των Βρυξελλών θα βασίζεται στην πιο ενιαία οργάνωση, την απλοποίηση των διαδικασιών και, κυρίως, στη σύνδεση της χρηματοδότησης με τα αποτελέσματα. Οι αλλαγές που προωθούνται είναι σαρωτικές:
- Ενιαίο Σχήμα Βασικής: Προωθείται η ενοποίηση της Βασικής Ενίσχυσης, της Αναδιανεμητικής και του πριμ Νέων Αγροτών σε ένα νέο, ενιαίο σχήμα.
- Ποιοι ευνοούνται: Αυξημένη ενίσχυση και απόλυτη προτεραιότητα θα έχουν οι νέοι αγρότες, οι γυναίκες και οι πραγματικές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις.
- Συνδεδεμένες & Οικολογικά: Οι συνδεδεμένες ενισχύσεις θα αποκτήσουν μεγαλύτερη ευελιξία και σημασία. Αντίθετα, τα Οικολογικά Σχήματα (eco-schemes) συγχωνεύονται με τα Αγροπεριβαλλοντικά μέτρα.
- Τι παραμένει σταθερό: Γλιτώνουν τις σαρωτικές αλλαγές οι ειδικές ενισχύσεις (όπως το πριμ βάμβακος), τα τομεακά προγράμματα (π.χ. αμπέλου), η Εξισωτική Αποζημίωση και τα Σχέδια Βελτίωσης.
Η παρέμβαση των Γεωτεχνικών και τα “καυτά” αιτήματα
Ιδιαίτερη βαρύτητα στη διαβούλευση είχε η παρέμβαση των εκπροσώπων των γεωτεχνικών φορέων (Π.Ο.ΓΕ.Δ.Υ., Π.Ε.Γ.Δ.Υ., Π.Ε.Κ.Δ.Υ.). Αν και χαιρέτισαν τον διάλογο, έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου για το δυσμενές περιβάλλον που δημιουργούν οι εμπορικές συμφωνίες της Ε.Ε. (όπως με τη MERCOSUR), το υψηλό κόστος παραγωγής και οι επιζωοτίες.
Οι εκπρόσωποι έβαλαν στο τραπέζι σκληρά αιτήματα:
- Τέλος στα φωτοβολταϊκά σε καλή γη: Ζήτησαν να σταματήσει η αλόγιστη διάθεση αγροτικής γης (ακόμη και υψηλής παραγωγικότητας) για εγκαταστάσεις ΑΠΕ.
- Βοσκοτόπια & Νερό: Απαίτησαν την άμεση ολοκλήρωση των διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης και τη δημιουργία ενός Ενιαίου Εθνικού Φορέα διαχείρισης υδάτων.
- Διαφάνεια (Το “σκάνδαλο” του ΟΠΕΚΕΠΕ): Υπογράμμισαν ότι χωρίς καθαρούς κανόνες δεν υπάρχει αγροτική πολιτική, υπενθυμίζοντας το πρόσφατο σκάνδαλο της «ΟΠΕΚΕΠΙΑΔΑΣ» και καταγγέλλοντας τις χρόνιες παθογένειες του συστήματος πληρωμών.
