Σε ένα πρωτοφανές θεσμικό αδιέξοδο έχει εγκλωβιστεί ο αγροτικός κόσμος, βιώνοντας τον απόλυτο παραλογισμό γύρω από το πολυσυζητημένο θέμα των Αγροβολταϊκών (agri-pv).
Ενώ το μέτρο διαφημίστηκε ως το απόλυτο εργαλείο που θα έδινε «ανάσα» ρευστότητας και φθηνής ενέργειας στον πρωτογενή τομέα, ο πρόσφατος Νόμος 5261/2025 ήρθε για να ακυρώσει τα πάντα στην πράξη. Ο λόγος; Απαγορεύει την εγκατάστασή τους εκεί ακριβώς που βρίσκονται τα χωράφια: στη γη υψηλής παραγωγικότητας!
Στα χαρτιά ανάπτυξη – Στην πράξη καθολικό «μπλόκο»
Η βασική φιλοσοφία των αγροβολταϊκών είναι εξαιρετική. Ο νόμος προβλέπει την εγκατάσταση των πάνελ σε ύψος άνω των 2,1 μέτρων πάνω από την καλλιέργεια, εξασφαλίζοντας τρία τεράστια οφέλη:
- Συμπληρωματικό εισόδημα από την πώληση του ρεύματος.
- Απρόσκοπτη συνέχιση της καλλιεργητικής δραστηριότητας (τα τρακτέρ περνούν από κάτω).
- Προστασία των φυτών από τον καύσωνα, το χαλάζι και τα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Εδώ, όμως, έρχεται η “παγίδα”: Η κρίσιμη διάταξη του νόμου αποκλείει ρητά την εγκατάσταση σε γη υψηλής παραγωγικότητας. Επιτρέπει τα αγροβολταϊκά μόνο σε άγονα/χαμηλής παραγωγικότητας εδάφη ή στις οροφές των θερμοκηπίων, αφήνοντας εκτός τη συντριπτική πλειοψηφία των ανοιχτών καλλιεργειών του κάμπου.
Το απόλυτο παράδοξο με τα απλά φωτοβολταϊκά
Η αγανάκτηση των παραγωγών ξεχειλίζει, καθώς η σύγκριση με τα συμβατικά φωτοβολταϊκά προκαλεί ερωτηματικά:
- Μέχρι πρότινος, επιτρεπόταν να «σκεπαστεί» γη υψηλής παραγωγικότητας με συμβατικά φωτοβολταϊκά (Net Metering και επενδυτικά έως 1 MW), τα οποία καταστρέφουν πρακτικά το έδαφος και σταματούν κάθε γεωργική δραστηριότητα.
- Σήμερα, απαγορεύονται τα υπερυψωμένα αγροβολταϊκά, τα οποία είναι ειδικά σχεδιασμένα για να μην αλλοιώνουν το έδαφος και να διατηρούν το χωράφι 100% ενεργό.
Απορρίπτονται ήδη οι πρώτοι φάκελοι
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο θεωρητικό, αλλά έχει ήδη χτυπήσει την πόρτα των μελετητικών γραφείων. Οι περισσότερες υφιστάμενες παροχές ρεύματος που χρησιμοποιούνται για την άρδευση βρίσκονται (λογικότατα) σε γη υψηλής παραγωγικότητας.
Αυτό σημαίνει ότι οι αγρότες που έχουν ήδη έτοιμες τις υποδομές αποκλείονται αυτόματα. Ήδη, οι κατά τόπους Διευθύνσεις Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού των ΔΑΟΚ μοιράζουν απορριπτικές απαντήσεις για απαλλαγή περιβαλλοντικής αδειοδότησης, πατώντας πάνω στην παρ. 4 του άρθρου 67 (Ν. 5261/2025).
Επιπλέον, δημιουργείται ένα τεράστιο θεσμικό μπέρδεμα: Σε πολλές περιοχές, τα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΓΠΣ) επιτρέπουν τα φωτοβολταϊκά στις συγκεκριμένες ζώνες, αλλά ο ειδικός νόμος τα απαγορεύει, προκαλώντας ανασφάλεια δικαίου.
Ώρα για εξηγήσεις από ΥΠΕΝ και ΥΠΑΑΤ
Ο αγροτικός κόσμος βρίσκεται εν αναμονή μιας ξεκάθαρης πολιτικής παρέμβασης από τα συναρμόδια Υπουργεία Περιβάλλοντος (ΥΠΕΝ) και Αγροτικής Ανάπτυξης (ΥΠΑΑΤ).
Αν στόχος της κυβέρνησης είναι πράγματι να στηρίξει την ελληνική ύπαιθρο και να μειώσει το ενεργειακό κόστος, το θεσμικό αυτό αδιέξοδο πρέπει να διορθωθεί άμεσα. Διαφορετικά, θα πρέπει να ειπωθεί ξεκάθαρα στους αγρότες πως τα αγροβολταϊκά σχεδιάστηκαν αποκλειστικά για τα θερμοκήπια και όχι για τον μέσο παραγωγό.
Πηγές:
