Η χαμηλή συμμετοχή των Ελλήνων αγροτών σε προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη “ανοιχτή πληγή” του εγχώριου πρωτογενούς τομέα. Την ώρα που η ευρωπαϊκή γεωργία περνάει στην ψηφιακή εποχή, οι Έλληνες παραγωγοί εξακολουθούν να βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά στην εμπειρία που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά, πληρώνοντας βαρύ τίμημα στην παραγωγικότητα.
Για να αντιστραφεί αυτή η καταστροφική τάση, οι φορείς της Εθνικής Επιτροπής για τη Γνώση και την Καινοτομία στον πρωτογενή τομέα (AKIS) προετοιμάζουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης, το οποίο θα παραδοθεί στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης.
Τα απογοητευτικά στοιχεία της Eurostat και η πτώση παραγωγικότητας
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat (περίοδος 2024-2025) αποτελούν γροθιά στο στομάχι, τοποθετώντας την Ελλάδα στην προτελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
- Χάσμα εκπαίδευσης: Μόλις το 0,7% των Ελλήνων αγροτών διαθέτει πλήρη επαγγελματική αγροτική εκπαίδευση. Το ποσοστό αυτό είναι 14 φορές χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (10,2%), ενώ σε χώρες όπως η Γαλλία και η Ολλανδία ξεπερνά το 30%.
- Βουτιά στην παραγωγικότητα: Η έλλειψη κατάρτισης αποτυπώνεται άμεσα στο χωράφι. Το 2025, η παραγωγικότητα της εργασίας στον αγροτικό τομέα στην Ελλάδα μειώθηκε κατά 8,8%, την ώρα που στην υπόλοιπη ΕΕ αυξήθηκε κατά 9,2%.
- Γήρανση του πληθυσμού: Η χαμηλή συμμετοχή συνδέεται άμεσα με τη γήρανση των αγροτών, καθώς οι νέοι είναι λίγοι και η διάθεση για μάθηση σε μεγαλύτερες ηλικίες είναι περιορισμένη.
Το νέο σχέδιο δράσης της Επιτροπής AKIS
Όπως επισήμανε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Πολιτικής, Αντώνης Φιλιππής, η γεωργία καλείται να ανταποκριθεί σε πρωτόγνωρες απαιτήσεις: ψηφιακή μετάβαση, κλιματική αλλαγή, αυστηρούς κανόνες βιωσιμότητας και σκληρό διεθνή ανταγωνισμό. Σε αυτό το περιβάλλον, όποιος δεν εκπαιδεύεται, μένει εκτός αγοράς.
Το πρώτο βήμα της Επιτροπής AKIS είναι η πλήρης χαρτογράφηση της υφιστάμενης κατάστασης (δομές, ελλείψεις, κενά). Στη συνέχεια, θα κατατεθεί ένα ρεαλιστικό εθνικό σχέδιο το οποίο θα στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες:
- Συγκεκριμένη στοχοθεσία: Διαμόρφωση ρεαλιστικών στόχων που θα εναρμονίζονται με τις απαιτήσεις της Κομισιόν, αλλά και με τις πραγματικές δυνατότητες της Ελλάδας, ώστε να είναι μετρήσιμη η πρόοδος.
- Ολοκληρωμένες δράσεις θεωρίας και πράξης: Δημιουργία προγραμμάτων για όλους τους κλάδους παραγωγής, τα οποία θα συνδυάζουν τη θεωρητική γνώση με την πρακτική εφαρμογή στο χωράφι, αξιοποιώντας έντονα τη νέα ψηφιακή τεχνολογία.
- Ισχυρά κίνητρα συμμετοχής: Θέσπιση επαρκών κινήτρων για τους αγρότες που θα μπουν στις αίθουσες, με ιδιαίτερη έμφαση στη στήριξη των νέων παραγωγών και των γυναικών, ομάδες απολύτως απαραίτητες για την ανανέωση της υπαίθρου.
Στόχος του ΥΠΑΑΤ και όλων των εμπλεκόμενων φορέων (Πανεπιστήμια, συνεταιρισμοί, εκπαιδευτικά ιδρύματα) είναι να χτιστεί ένα ενιαίο σύστημα που θα συνδέει την επιστημονική έρευνα με την καθημερινή πράξη. Η επένδυση στη γνώση δεν είναι πλέον πολυτέλεια, αλλά η μοναδική «ασπίδα» επιβίωσης του Έλληνα αγρότη για τις επόμενες δεκαετίες.
ΠΗΓΗ ΑΠΕ-ΜΠΕ
- Συναγερμός στον Guardian: Το κλείσιμο στα Στενά του Ορμούζ εκτοξεύει τα λιπάσματα – Απειλή για παγκόσμιο επισιτιστικό σοκ
- Νέες τεχνολογίες άρδευσης και δυναμική θερμοκηπίων: Πώς αλλάζουν οριστικά το τοπίο στον πρωτογενή τομέα
- Ελληνική Ζυθοποιία: «Ψήφος εμπιστοσύνης» στο ελληνικό κριθάρι και στη συμβολαιακή γεωργία
- Η γνώση στο χωράφι: Το εθνικό σχέδιο για να ξεκολλήσει η αγροτική εκπαίδευση από τον «πάτο» της ΕΕ
- Σχέδιο «ανάσα» για τους ορυζοκαλλιεργητές της Κεντρικής Μακεδονίας: Τα μέτρα για αποζημιώσεις και κόστος παραγωγής
