Μια νέα, τεράστια απειλή πλανάται πάνω από την παγκόσμια γεωργία, με την εφοδιαστική αλυσίδα των λιπασμάτων να βρίσκεται ένα βήμα πριν τον απόλυτο εκτροχιασμό. Αιτία αποτελεί το de facto κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, μετά τις πρόσφατες επιθέσεις από ΗΠΑ και Ισραήλ.
Όπως αποκαλύπτει εκτενές ρεπορτάζ του βρετανικού Guardian, η κρίση στις θαλάσσιες μεταφορές του Κόλπου αποτελεί μια ωρολογιακή βόμβα που απειλεί να τινάξει στον αέρα το κόστος παραγωγής των αγροτών και να προκαλέσει ένα άνευ προηγουμένου σοκ στις τιμές των τροφίμων.
Το «έμφραγμα» στον Κόλπο και οι πρώτες ύλες
Η περιοχή του Κόλπου δεν είναι απλώς ένα πέρασμα για το πετρέλαιο, αλλά η «καρδιά» της παγκόσμιας παραγωγής λιπασμάτων. Η διακοπή της διέλευσης προκαλεί ασφυξία στην αγορά, καθώς:
- Μπλοκάρεται η μεταφορά αμμωνίας και αζώτου, τα οποία είναι τα βασικότερα συστατικά των συνθετικών λιπασμάτων (από τα οποία εξαρτάται το 50% της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων).
- Το Ιράν είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος εξαγωγέας ουρίας παγκοσμίως.
- Από τη Μέση Ανατολή προέρχεται το 45% του παγκόσμιου εμπορίου θείου, μιας κομβικής πρώτης ύλης.
- Η κατάσταση επιδεινώνεται από το κλείσιμο εργοστασίων ορυκτού αερίου στον Κόλπο (το Κατάρ έκλεισε τη μεγαλύτερη εγκατάστασή του μετά από επίθεση με drone). Το αέριο αντιπροσωπεύει το 60%-80% του κόστους παραγωγής του αζωτούχου λιπάσματος.
«Ράλι» τιμών: Στα 625 δολάρια η ουρία
Οι αγορές ήδη αντιδρούν με πανικό, ξυπνώντας τους εφιάλτες του 2022 (μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία).
Οι τιμές της αιγυπτιακής ουρίας, που αποτελούν το βασικό σημείο αναφοράς για την αγορά, έχουν καταγράψει «άλμα» άνω του 25%. Σύμφωνα με την CRU Group, η τιμή εκτοξεύτηκε στα 625 δολάρια ανά μετρικό τόνο, από 484-490 δολάρια που βρισκόταν μόλις την περασμένη εβδομάδα.
Η «θηλιά» στους αγρότες και οι ανατιμήσεις στο ράφι
Η κρίση χτυπά τους παραγωγούς στη χειρότερη δυνατή στιγμή, καθώς έχει ξεκινήσει η κρίσιμη περίοδος των εαρινών σπορών. Εάν η διαθεσιμότητα μειωθεί και οι τιμές παραμείνουν στα ύψη, οι αγρότες θα αναγκαστούν να ρίξουν λιγότερο λίπασμα στα χωράφια τους. Αυτό μεταφράζεται μαθηματικά σε χαμηλότερες αποδόσεις, μικρότερη παραγωγή και κατακόρυφη αύξηση των τιμών σε βασικά είδη (ψωμί, ζυμαρικά, πατάτες, αλλά και κρέας λόγω ακριβότερων ζωοτροφών).
Ο διευθύνων σύμβουλος της Yara (της δεύτερης μεγαλύτερης εταιρείας λιπασμάτων στον κόσμο), Svein Tore Holsether, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου: «Οι αγρότες βρίσκονταν ήδη σε μια δύσκολη κατάσταση και πάλευαν με στενά περιθώρια κέρδους. Οι τιμές των εισροών αυξάνονται ραγδαία, εναποθέτοντας ένα πολύ μεγάλο βάρος στους ώμους τους».
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι εάν ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ διαρκέσει περισσότερο από δύο εβδομάδες, οι συνέπειες για την παγκόσμια επισιτιστική αλυσίδα θα είναι ανυπολόγιστες.
Πηγή ertnews.gr
- Ροδάκινα, κεράσια, βερίκοκα: Γιατί πέφτουν οι τιμές το 2026
- «Λευκό Ιωαννίνων»: Η Σπάνια Κίτρινη Κερασιά από την Ήπειρο
- Πρωτιά για το ελαιόλαδο Σητείας σε παγκόσμιο διαγωνισμό
- Ημαθία: Σφοδρή χαλαζόπτωση κατέστρεψε ροδάκινα και βερίκοκα
- Ο «χάρτης» των πληρωμών από e-ΕΦΚΑ, ΔΥΠΑ για την περίοδο 8-12 Ιουνίου
