Στις 17 Ιανουαρίου 2026 στην Ασουνσιόν (Παραγουάη) προγραμματίζεται η τελετή υπογραφής της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur, με συμμετοχή του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Η συμφωνία έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε χώρες με ισχυρό πρωτογενή τομέα, καθώς αγρότες και κτηνοτρόφοι φοβούνται πίεση στις τιμές από εισαγωγές και διαφορετικούς κανόνες παραγωγής.
Τι είναι η Mercosur και γιατί αφορά την ελληνική παραγωγή
Η Mercosur είναι το εμπορικό μπλοκ Αργεντινής, Βραζιλίας, Παραγουάης και Ουρουγουάης. Η συμφωνία στοχεύει να ανοίξει περισσότερο τις αγορές μεταξύ των δύο πλευρών, με ευκαιρίες για ευρωπαϊκές εξαγωγές αλλά και αυξημένες ροές αγροτικών προϊόντων προς την ΕΕ.
Για την Ελλάδα, το ζήτημα «ακουμπά» κυρίως:
- κτηνοτροφία/κρέας (ανταγωνισμός τιμών),
- γαλακτοκομικά & ΠΟΠ (φόβοι για εμπορική πίεση/σύγχυση στην αγορά),
- γενικότερα το κόστος συμμόρφωσης (κανόνες, φυτοπροστασία, ιχνηλασιμότητα).
Τι αποφασίστηκε θεσμικά πριν την υπογραφή
Στις 9 Ιανουαρίου 2026, το Συμβούλιο της ΕΕ υιοθέτησε δύο αποφάσεις που εξουσιοδοτούν την υπογραφή της Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης (EMPA) και της Προσωρινής Εμπορικής Συμφωνίας (iTA) με τη Mercosur.
Η υπογραφή είναι μεγάλο βήμα, αλλά δεν ισοδυναμεί με τελική εφαρμογή: για να “κλειδώσει” πολιτικά, ακολουθούν διαδικασίες επικύρωσης/έγκρισης (ανάλογα με το νομικό σχήμα κάθε σκέλους).
Οι «ρήτρες διασφάλισης»: τι είναι και πότε ενεργοποιούνται
Οι ρήτρες διασφάλισης (safeguards) είναι μηχανισμοί “φρένου” που μπορούν να εφαρμοστούν όταν οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων:
- αυξάνονται απότομα ή/και
- απειλούν να προκαλέσουν σοβαρή ζημιά στην ευρωπαϊκή αγορά.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έχει προχωρήσει ρύθμιση για την εφαρμογή διμερών ρητρών διασφάλισης ειδικά για αγροδιατροφικά προϊόντα στο πλαίσιο ΕΕ–Mercosur, με στόχο να μπορούν να λαμβάνονται μέτρα γρήγορα όταν υπάρχει διαταραχή.
Τι σημαίνει “μέτρο” στην πράξη;
Συνήθως μιλάμε για προσωρινή επαναφορά δασμών/περιορισμών ή άλλα εργαλεία που «κόβουν» την ένταση των εισαγωγών μέχρι να σταθεροποιηθεί η αγορά.
Τι λέει το ΠΑΣΟΚ για τις ρήτρες (και πού εστιάζει η κριτική)
Σε ανακοίνωση/τοποθετήσεις ευρωβουλευτών, το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι οι ρήτρες:
- ενεργοποιούνται αφού πρώτα υπάρχει ήδη πίεση/ζημιά στην αγορά,
- εξαρτώνται από πολιτική απόφαση της Κομισιόν,
- δεν σημαίνουν αυτόματη αποζημίωση των παραγωγών,
- λειτουργούν περισσότερο ως “εκ των υστέρων” μηχανισμός.
Με απλά λόγια: η διαφωνία δεν είναι στο “αν υπάρχουν safeguards”, αλλά στο “πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά δουλεύουν” όταν αρχίσουν οι πιέσεις στις τιμές.
Τι να κρατήσει ο αγρότης από εδώ και πέρα
- Η υπογραφή (17/1/2026) είναι κομβικό γεγονός, αλλά το πολιτικό “τελικό” κλείδωμα θα κριθεί και στα επόμενα στάδια.
- Το κρίσιμο για την αγορά είναι το πότε και με ποια κριτήρια θα εφαρμόζονται οι ρήτρες ανά προϊόν.
- Παρακολούθηση ανά κλάδο: κρέας/ζάχαρη/πουλερικά/γαλακτοκομικά κ.ά. είναι συνήθως οι πρώτοι “δείκτες” αντιδράσεων σε τέτοιες συμφωνίες.
ΠΗΓΗ: consilium.europa.eu
Μείνετε Πάντα Ενημερωμένοι!
Η έγκαιρη και έγκυρη ενημέρωση είναι το πιο δυνατό εργαλείο για κάθε σύγχρονο αγρότη. Εξασφαλίστε ότι λαμβάνετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις, τις αναλύσεις και τους οδηγούς που σας αφορούν.
Πατήστε εδώ για να διαβάσετε περισσότερες ειδήσεις και αναλύσεις στο e-agrotis.gr
