Είναι δυνατόν ένας πυρηνελαιουργός να ηγείται του κορυφαίου θεσμικού οργάνου του ελαιολάδου όπως η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ελαιολάδου (ΕΔΟΕ);
Λόγω της υψηλής διατροφικής και οικονομικής του αξίας το ελαιόλαδο, από αρχαιοτάτων χρόνων, πέφτει θύμα νοθείας με έλαια κατώτερης αξίας όπως πολλά και διάφορα σπορέλαια, αλλά και το πυρηνέλαιο.
Η επιστήμη αλλά και η πολιτεία έχουν «θωρακίσει» το ελαιόλαδο και τους καταναλωτές του (βλέπε παρακάτω) για να το προστατεύσουν από τους επίδοξους νοθευτές του. Όταν μια φιάλη γράφει στην ετικέτα της «Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο» δεν μπορεί, δεν γίνεται, το περιεχόμενό της να είναι … πυρηνέλαιο. Το αδίκημα είναι αστικό και ποινικό.
Εξ ίσου επικίνδυνη μπορεί να αποδειχθεί και η «θεσμική νοθεία» του ελαιολάδου. Πώς είναι δυνατόν π.χ. ένας πυρηνελαιουργός να ηγείται του κορυφαίου θεσμικού οργάνου του ελαιολάδου όπως η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ελαιολάδου (ΕΔΟΕ); Μπορεί μεν ο αείμνηστος Γιάννης Τσαρούχης να έλεγε μισοσοβαρά, μισοαστεία, το γνωστό «στην Ελλάδα είσαι ό,τι δηλώσεις», όμως το αρμόδιο για την αναγνώριση της ΕΔΟΕ ΥπΑΑΤ έχει κάνει τις δέουσες πολιτικές και νομικές αναλύσεις; Ή θα βρεθεί πάλι προ εκπλήξεων τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ;
Πόσο μάλλον που η υπό σύσταση και αναγνώριση ΕΔΟΕ ήδη δηλώνει δια των υποψήφιων ηγετών της ότι θα διεκδικήσει όχι μόνο πόρους από κοινοτικά προγράμματα και το ΕΣΠΑ αλλά και από την υποχρεωτική εισφορά υπέρ της Διεπαγγελματικής όλων, ακόμη και των μη μελών της (tax parafiscale ή «χαράτσι» κατά άλλη εκδοχή).
Χημική ανίχνευση νοθείας ελαιολάδου
Η νοθεία του ελαιολάδου με πυρηνέλαιο μπορεί να ανιχνευθεί μέσω διαφόρων φυσικοχημικών και χημικών αναλύσεων. Οι πιο συνηθισμένες μέθοδοι περιλαμβάνουν:
Χημικές αναλύσεις για ανίχνευση νοθείας:
- Ανάλυση στερολών (sterol profile):Το ελαιόλαδο και το πυρηνέλαιο έχουν διαφορετικά προφίλ στερολών.
- Ιδιαίτερα σημαντική είναι η β-σιτοστερόλη, η οποία είναι πολύ υψηλή στο ελαιόλαδο και μειωμένη στο πυρηνέλαιο.
- Το καμπεστερόλη (campesterol) και η stigmasterol είναι πιο αυξημένες στο πυρηνέλαιο.
- Ανάλυση ερυθροδιόλης/ουβαόλης (erythrodiol/uvaol):Το ελαιόλαδο περιέχει πολύ χαμηλά ποσοστά αυτών των τριτερπενικών αλκοολών.
- Το πυρηνέλαιο περιέχει σημαντικά υψηλότερες συγκεντρώσεις.
- Περιεκτικότητα σε κηρούς (waxes):Οι εστέρες των λιπαρών οξέων με μακριές αλκοολικές αλυσίδες (κηροί) είναι σημαντικά αυξημένοι στο πυρηνέλαιο.
- Το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο έχει πολύ χαμηλή περιεκτικότητα σε κηρούς.
- Ανάλυση φασματομετρίας (NMR, FTIR):Χρησιμοποιείται για να συγκριθούν τα χημικά “δακτυλικά αποτυπώματα” των λιπαρών υλών.
- Πολύ χρήσιμο εργαλείο για να διαπιστωθεί η προσθήκη μη επιτρεπόμενων λιπών.
- Αναλογία λιπαρών οξέων:Η σύνθεση λιπαρών οξέων (π.χ. ελαϊκό, λινελαϊκό, παλμιτικό) διαφέρει μεταξύ ελαιολάδου και πυρηνελαίου.
Π.χ., το πυρηνέλαιο έχει χαμηλότερη περιεκτικότητα σε ελαϊκό οξύ και υψηλότερη σε λινελαϊκό.
Δείκτης υπεροξειδίων, K232 και K270:Αυτοί οι δείκτες οξειδωτικής αλλοίωσης μπορεί να αποκαλύψουν αν έχει αναμειχθεί πιο φτωχής ποιότητας έλαιο (όπως το πυρηνέλαιο).
Πιστοποίηση και έλεγχος:
Η πιστοποίηση γίνεται σε διαπιστευμένα εργαστήρια, σύμφωνα με πρότυπα του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας (IOC) και του Κώδικα Τροφίμων και Ποτών (ΕΦΕΤ στην Ελλάδα).
Συμπέρασμα:
Η νοθεία του ελαιολάδου με πυρηνέλαιο μπορεί να ανιχνευθεί αξιόπιστα μέσω συνδυασμού αναλύσεων που αποκαλύπτουν χημικά χαρακτηριστικά μη συμβατά με γνήσιο εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο.
Ο πίνακας με βασικές χημικές παραμέτρους που χρησιμοποιούνται για την ανίχνευση νοθείας ελαιολάδου με πυρηνέλαιο, καθώς και τα ανώτατα επιτρεπτά όρια για το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, όπως ορίζονται από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2022/2104 και τον Codex Alimentarius:
Πίνακας Ελέγχου Ποιότητας Εξαιρετικού Παρθένου Ελαιολάδου & Ανίχνευσης Νοθείας
| Παράμετρος | Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο (όριο) | Ενδεικτική τιμή Πυρηνελαίου | Σχόλιο |
| Ερυθροδιόλη + Ουβαόλη (% επί των στερολών) | ≤ 4,5% | > 10% | Υψηλές τιμές δείχνουν προσθήκη πυρηνελαίου |
| Στερολική σύνθεση – Καμπεστερόλη (% των στερολών) | ≤ 4,0% | 5–10% | Πάνω από 4% θεωρείται νοθεία |
| Στερολική σύνθεση – Σιτοστερόλη | ≥ 93% | 70–80% | Χαμηλή τιμή δείχνει νοθεία |
| Κηροί (Waxes C40–C46, mg/kg) | ≤ 150 mg/kg | > 350 mg/kg | Πυρηνέλαιο έχει υψηλή περιεκτικότητα |
| Ολικές στερόλες (mg/kg) | ≥ 1000 mg/kg | Συνήθως < 1000 mg/kg | |
| Οξύτητα (ως % ελαϊκού οξέος) | ≤ 0,8% | Έως 2–3% | Υψηλή οξύτητα δείχνει χαμηλή ποιότητα |
| Δείκτης K232 (συζευγμένα διένια) | ≤ 2,50 | > 2,5 | Υποδεικνύει οξείδωση ή νοθεία |
| Δείκτης K270 (συζευγμένα τριένια) | ≤ 0,22 | > 0,22 | Αυξάνει με την επεξεργασία |
| Δείκτης υπεροξειδίων (meq O₂/kg) | ≤ 20 | Υψηλότερος σε πυρηνέλαιο | Δείχνει οξειδωτική αλλοίωση |
| Περιεκτικότητα σε λινελαϊκό οξύ (% των λιπαρών οξέων) | 3,5–21% | 30–50% | Υψηλές τιμές υποδηλώνουν νοθεία |
Πηγή olivenews.gr
Για περισσότερες Ειδήσεις και όλα τα Αγροτικά νέα επισκεφθείτε το e-Agrotis.gr
