Αυτό που κάποτε ήταν θρησκευτικός μύθος—η Κιβωτός—μετατρέπεται σήμερα σε αναγκαιότητα για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και της επισιτιστικής ασφάλειας. Στη Λήμνο, η γεωπόνος–τεχνολόγος Δανάη Σφακιανού συντονίζει την προσπάθεια συγκέντρωσης και διάσωσης τοπικών σπόρων, ώστε οι παραδοσιακές ποικιλίες να επιβιώσουν και να συνεχίσουν να καλλιεργούνται.
Στόχοι της «Κιβωτού Λημνιακών Σπόρων»
- Διαφύλαξη του φυτογενετικού πλούτου της Λήμνου, συγκεντρώνοντας σπόρους που επιλέχθηκαν από γενιές γεωργών.
- Επαναδιανομή σε παραγωγούς που επιθυμούν να αξιοποιήσουν παλιές ή βελτιωμένες τοπικές ποικιλίες.
- Στήριξη των αγρο-οικοσυστημάτων και της πολιτιστικής–διατροφικής κληρονομιάς του νησιού
Διαδικασία Συλλογής και Συντήρησης
- Η «Κιβωτός» συνεργάζεται με τις τοπικές κοινότητες για συστηματική καταγραφή των παραδοσιακών σπόρων.
- Το συλλεγμένο δείγμα αποστέλλεται στην Τράπεζα Γενετικού Υλικού του Ελληνικού Γεωργικού Οργανισμού «Δήμητρα».
- Εκεί, οι σπόροι φυλάσσονται σε ψυκτικούς θαλάμους:
- 0 έως +4 °C για βραχυπρόθεσμη διατήρηση
- –20 έως –22 °C για μακροχρόνια αποθήκευση
- Σήμερα η τράπεζα διατηρεί πάνω από 6.000 δείγματα διαφορετικών ειδών, διασφαλίζοντας τη φυτρωτική ικανότητά τους.
Ο Ρόλος της Τράπεζας «Δήμητρα»
Η Τράπεζα Γενετικού Υλικού «Δήμητρα» εξασφαλίζει:
- Αυστηρό έλεγχο υγρασίας και θερμοκρασίας, απαραίτητο για τη βιωσιμότητα των σπόρων.
- Τεκμηριωμένη καταγραφή κάθε δείγματος, ώστε να διασφαλίζεται η γνησιότητα και η προέλευσή του.
- Διάδοση σπόρων σε ερευνητές, γεωπόνους και παραγωγούς για δοκιμές σε ποικίλα εδάφη και κλιματικές συνθήκες.
Σημασία για την Επισιτιστική Ασφάλεια
Οι παλιές και ξεχασμένες ποικιλίες κρύβουν μέσα τους την προσαρμογή σε τοπικά μικρο-κλίματα και εδάφη. Με την αξιοποίησή τους:
- Ενισχύεται η ανθεκτικότητα των καλλιεργειών απέναντι σε ακραία φαινόμενα.
- Διατηρείται η γενετική ποικιλότητα, κρίσιμη για μελλοντικές βελτιώσεις και κλωνοποίηση.
- Συμβάλλεται συνολικά στην αγροτική αυτονομία και την επισιτιστική επάρκεια.
Παρόμοιες πρωτοβουλίες λειτουργούν και στο Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων, το οποίο από το 2001 διατηρεί τράπεζα για αυτοφυή είδη της Κρήτης, φυλάσσοντάς τα σε θερμοκρασίες –20 °C.
Μείνετε συντονισμένοι στο e‑agrotis.gr για περισσότερα νέα σχετικά με την τραπεζική φύλαξη σπόρων, την αγροτική κληρονομιά και χρήσιμες συμβουλές για βιώσιμες καλλιέργειες!
Μεπ πληροφορίες ertnews.gr
