Το λάδι περιέχει οξέα (κυρίως στεατικό, παλμιτικό και ελαϊκό). Η διαδικασία με την οποία μετράμε το ελαϊκό οξύ που υπάρχει μέσα στο λάδι ονομάζεται οξυμέτρηση.
Όσο λιγότερο το ποσοστό των οξέων που περιέχει, τόσο καλύτερης ποιότητος είναι το λάδι.
Τα μέσα που χρειαζόμαστε
1. Προχοΐδα
2. Κωνική φιάλη
3. Ελαιόλαδο
4. Καθαρό οινόπνευμα
5. Δείκτης φαινολοφθαλεϊνης
6. Διάλυμα καυστικού νατρίου NaOH 0,357M (σόδα οξυμέτρησης λαδιού)
7. Ογκομετρικός σωλήνας
Τρόπος εργασίας
– Μέσα σε ογκομετρικό σωλήνα παίρνουμε 11 ml λάδι (προσοχή ακριβώς 11ml ) και το ρίχνουμε στη κωνική φιάλη.
– Ξεπλένουμε τον σωλήνα με 11 ml οινόπνευμα (προσοχή να είναι καθαρό οινόπνευμα), αφού ανακινήσουμε καλά για να διαλυθεί το λάδι που έχει μείνει στο κάτω μέρος του σωλήνα, και το
ρίχνουμε στην παραπάνω φιάλη.
– Προσθέτουμε στο διάλυμα από ελαιόλαδο και οινόπνευμα που έχουμε δημιουργήσει 7-8 σταγόνες δείκτη φαινολοφθαλεΐνης, ο οποίος είναι εκείνος που θα μεταβάλει το χρώμα του τελικού διαλύματος, ανακινούμε την κωνική φιάλη και την τοποθετούμε κάτω από την προχοΐδα.
– Γεμίζουμε την προχοΐδα με διάλυμα καυστικού νατρίου (διάλυμα βάσης NaOH) μέχρι την ένδειξη 0 στο πάνω μέρος της. Προσοχή: Η ένδειξη να είναι ακριβώς στο 0 και το διάλυμα καυστικού νατρίου να μην είναι ληγμένο ή αραιωμένο με νερό διότι κάτι τέτοιο θα επηρεάσει την οξύτητα, αυξάνοντας την τελική μας ένδειξη.
 |
| Η διαδικασία με την οποία μετράμε το ελαϊκό οξύ που υπάρχει μέσα στο λάδι λέγεται οξυμέτρηση ( πηγή φωτό honey-wine-oil.blogspot.com ) |
– Προσθέτουμε σιγά-σιγά στην κωνική φιάλη διάλυμα βάσης από την προχοΐδα (σταγόνα σταγόνα) με έντονη και συνεχή ανακίνηση. Αν χρειαστεί φράζουμε το στόμιο της φιάλης με τον
αντίχειρα ώστε να γίνει καλύτερη η ανακίνηση (απαιτείται όμως να έχουμε καθαρίσει καλά τα χέρια μας προηγουμένως).
– Όταν το χρώμα αρχίζει να αλλάζει (γίνεται ρόδινο), σταματάμε να προσθέτουμε NaOH και ανακινούμε ξανά το διάλυμα. Εφόσον αυτό χάσει το ροζ χρώμα συνεχίζουμε να ρίχνουμε σταγόνες από την προχοΐδα.
– Όταν με την προσθήκη μιας σταγόνας (με συνεχή ανακίνηση) το ρόδινο χρώμα σταθεροποιηθεί έχουμε τελειώσει τη διαδικασία.
– Βρίσκουμε την τελική ένδειξη της προχοΐδας, η οποία αντιστοιχεί στον όγκο (ml) του διαλύματος NaOH που καταναλώθηκε.
Αυτός ο αριθμός των ml που καταναλώθηκαν είναι και ο βαθμός οξύτητας του λαδιού που οξυμετρήσαμε.
Με βάση αυτό το λάδι μας κατατάσσεται σε μια από τις παρακάτω κατηγορίες:
a) Εξαιρετικό ή έξτρα Παρθένο Ελαιόλαδο (extra virgin olive oil), αν η οξύτητα είναι κάτω από 0,8 και τα άλλα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του είναι σύμφωνα με τα προβλεπόμενα για την κατηγορία αυτή.
b) Παρθένο Ελαιόλαδο, αν η οξύτητα του είναι κάτω από 2 και τα άλλα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του είναι σύμφωνα με τα προβλεπόμενα για την κατηγορία αυτή.
c) Ελαιόλαδο Λαμπάντε, οξύτητα μεγαλύτερη του 2 και τα άλλα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του είναι σύμφωνα με τα προβλεπόμενα για την κατηγορία αυτή.
Γράφει
Σέντας Ευστράτιος
Γεωπόνος ΑΠΘ, GIS MSc
Γεωτεχνικές Μελέτες Βουκλαρής Νικηφόρος
