Εξισωτική αποζημίωση και Natura στη νέα ΚΑΠ: Ποιες περιοχές μένουν, τι αλλάζει
Για χιλιάδες κτηνοτρόφους και καλλιεργητές στα ορεινά, η εξισωτική αποζημίωση είναι κομμάτι του εισοδήματος. Η πρόταση για τη νέα ΚΑΠ την κρατά — με τις ίδιες περιοχές ως βάση.
Εξισωτική: υποχρεωτική για τη χώρα
Σύμφωνα με το Άρθρο 8, τα κράτη παρέχουν στήριξη για φυσικούς ή άλλους ειδικούς περιορισμούς κάθε περιοχής. Η λέξη «παρέχουν» σημαίνει ότι η εξισωτική δεν είναι προαιρετική.
Ποιες περιοχές
- Οι περιοχές που ήδη έχουν οριοθετηθεί με τους κανόνες του Κανονισμού 1305/2013 — δηλαδή οι σημερινές ορεινές και μειονεκτικές.
- Νέες περιοχές με ειδικούς περιορισμούς που θα ορίσει η χώρα, αλλά μόνο έως το 2% της χρησιμοποιούμενης γεωργικής έκτασης.
- Η χώρα μπορεί να κάνει βελτιώσεις και να εξαιρέσει τμήματα, με τους κανόνες που ισχύουν ήδη.
Πόσα πληρώνει
Η ενίσχυση ανά εκτάριο περιορίζεται στο επιπλέον κόστος ή στο χαμένο εισόδημα σε σχέση με όσους παράγουν σε μη μειονεκτικές περιοχές. Το ύψος θα οριστεί στο εθνικό σχέδιο.
Προσοχή όσοι σκέφτονται το καθεστώς μικροκαλλιεργητών: αντικαθιστά την εξισωτική. Αν παίρνετε σημαντικό ποσό εξισωτικής, κάντε τον λογαριασμό.
Natura και Οδηγία για τα νερά
Το Άρθρο 9 επιτρέπει αποζημίωση για τα μειονεκτήματα από:
- τις Οδηγίες για οικοτόπους και πτηνά (περιοχές Natura 2000),
- την Οδηγία-πλαίσιο για τα νερά.
Η χώρα μπορεί να προσθέσει και άλλες οριοθετημένες περιοχές προστασίας της φύσης, έως το 5% των περιοχών Natura του σχεδίου. Δικαιούχοι είναι γεωργοί, δασοκαλλιεργητές και οι ενώσεις τους. Η ενίσχυση καλύπτει όλο ή μέρος του επιπλέον κόστους και του διαφυγόντος εισοδήματος, μαζί με το κόστος συναλλαγών.
Μικρά νησιά του Αιγαίου
Ξεχωριστά από την εξισωτική, τα μικρά νησιά του Αιγαίου διατηρούν δική τους παρέμβαση (Άρθρο 5 στ. ιστ). Όσες ενισχύσεις τους αφορούν τη στήριξη τοπικών γεωργικών προϊόντων υπόκεινται στους κανόνες της υπεύθυνης διαχείρισης.
Διαβάστε επίσης: Νέα ΚΑΠ 2028-2034: Ο πλήρης οδηγός της πρότασης για τον Έλληνα αγρότη
Πού βρίσκεται η νέα ΚΑΠ και τι ακολουθεί
- Είναι ακόμη πρόταση, όχι νόμος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την κατέθεσε στις 16 Ιουλίου 2025. Για να ισχύσει πρέπει να συμφωνήσουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο — ποσά και λεπτομέρειες μπορεί να αλλάξουν.
- Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας (28-29 Σεπτεμβρίου 2026): οι υπουργοί καλωσόρισαν την πρόοδο, αλλά ζήτησαν απλούστερους κανόνες, μεγαλύτερη ευελιξία στη φθίνουσα ενίσχυση και στο πλαφόν και βελτίωση των ορισμών «γεωργού» και «ενεργού γεωργού». Στο επόμενο Συμβούλιο, στις 26 Οκτωβρίου 2026, συμφώνησαν μερική κοινή θέση: υποχρεωτικός ορισμός του ενεργού γεωργού σε κάθε χώρα και μεγαλύτερη στήριξη στους νέους· φθίνουσα, πλαφόν και ποσά μένουν ανοιχτά και θα κριθούν μαζί με τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
- Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: κατατέθηκαν 3.500 τροπολογίες. Ο εισηγητής προτείνει να καταργηθεί η φθίνουσα μείωση, το πλαφόν των 100.000 € να γίνει προαιρετικό για τα κράτη, να μπει υποχρεωτικό πλαφόν 500.000 € και υποχρεωτική αναδιανεμητική ενίσχυση 15%. Ψηφοφορία στην επιτροπή Γεωργίας τον Δεκέμβριο 2026, στην Ολομέλεια τον Ιανουάριο 2027.
- Χρήματα: τα τελικά ποσά κρίνονται μαζί με τον προϋπολογισμό της ΕΕ 2028-2034, που ήταν στην ατζέντα της Συνόδου Κορυφής 15-16 Οκτωβρίου 2026.
- Ως το τέλος του 2027 δεν αλλάζει τίποτα: ισχύει το Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ 2023-2027. Οι νέοι κανόνες προτείνεται να εφαρμοστούν από την 1η Ιανουαρίου 2028.
Πηγή: Πρόταση Κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τον καθορισμό των όρων εφαρμογής της ενωσιακής στήριξης στην κοινή γεωργική πολιτική για την περίοδο 2028-2034, COM(2025) 560 final – 2025/0241 (COD), 16.7.2025. Κατάσταση διαπραγματεύσεων: σημείωμα της Προεδρίας του Συμβουλίου 12978/26 (10.9.2026), ανακοίνωση του Συμβουλίου Γεωργίας 28-29.9.2026 και σχέδιο έκθεσης της επιτροπής Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
