Ευλογιά: Αιμοληψία σε 15 ζώα ανά εκτροφή – Τι πρέπει να ξέρουν οι κτηνοτρόφοι

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) ξεκινά, με εγκύκλιο, πρόγραμμα ορολογικής επιτήρησης για την ευλογιά των αιγοπροβάτων σε εννέα Περιφέρειες, δηλαδή σε όλη την ηπειρωτική χώρα, με προθεσμία ολοκλήρωσης τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Αφορμή, σύμφωνα με το υπουργείο, είναι η εμφάνιση νέων εστιών σε περιοχές που μέχρι πρόσφατα δεν είχαν κρούσματα. Εκτός προγράμματος μένουν τα Ιόνια, τα νησιά του Αιγαίου και η Κρήτη.

Σε κάθε Περιφέρεια θα ελεγχθούν 153 εκτροφές. Οι κτηνίατροι θα εξετάσουν κλινικά όλα τα ζώα της μονάδας και θα πάρουν αίμα από 15. Προτεραιότητα έχουν τα ζώα με χρόνιες ή άλλες αλλοιώσεις που μπορεί να παραπέμπουν σε παλαιότερη μόλυνση· αν δεν υπάρχουν, η επιλογή γίνεται τυχαία. Προτιμώνται ζώα άνω του έτους που βρίσκονται αρκετό καιρό στην εκτροφή. Τα ίδια δείγματα θα ελεγχθούν και για αντισώματα αφθώδους πυρετού και πανώλης των μικρών μηρυκαστικών. Κάθε θετικό ή αμφίβολο αποτέλεσμα πηγαίνει στο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς για επιβεβαίωση και ενεργοποιούνται αμέσως τα υγειονομικά πρωτόκολλα.

Τα σύνολα προκύπτουν από υπολογισμό του e-agrotis.gr με βάση τα στοιχεία της εγκυκλίου.

Το κενό της εγκυκλίου: τι γίνεται με τα οροθετικά

Η εγκύκλιος περιγράφει αναλυτικά τη δειγματοληψία, αλλά δεν λέει τι θα γίνει με τα ζώα στα οποία θα βρεθούν αντισώματα. Σύμφωνα με πληροφορίες οι Βρυξέλλες πιέζουν να θανατώνονται.

Την ένσταση τη διατυπώνουν οι ίδιοι οι κτηνίατροι που θα κάνουν τους ελέγχους. Η Πανελλήνια Ένωση Κτηνιάτρων Δημοσίων Υπαλλήλων (Π.Ε.Κ.Δ.Υ.) επισημαίνει ότι τα αντισώματα δείχνουν προηγούμενη έκθεση στον ιό και όχι ενεργή νόσο. Επιπλέον, η διαθέσιμη μέθοδος ELISA δεν ξεχωρίζει τα αντισώματα από φυσική μόλυνση από εκείνα που θα μπορούσαν να προέρχονται από εμβολιασμό. Η Ένωση θυμίζει ότι, κατά την ενωσιακή νομοθεσία, επιβεβαιωμένο κρούσμα υπάρχει μόνο όταν το θετικό ορολογικό συνοδεύεται από συμβατά κλινικά σημεία ή επιδημιολογική σύνδεση με άλλο κρούσμα. «Η ανίχνευση οροθετικότητας πρέπει να οδηγεί σε άμεση απομόνωση και περαιτέρω διερεύνηση της εκτροφής, με αξιολόγηση κάθε περιστατικού ξεχωριστά (case by case), και όχι αυτομάτως σε θανάτωση των ζώων», αναφέρει η Π.Ε.Κ.Δ.Υ. και ζητά από το ΥΠΑΑΤ να δημοσιοποιήσει άμεσα το στρατηγικό σχέδιο διαχείρισης των αποτελεσμάτων.

Εδώ υπάρχει μια αντίφαση. Το ίδιο το ΥΠΑΑΤ στήριξε την άρνησή του στον εμβολιασμό στο ότι δεν υπάρχει εργαστηριακή μέθοδος που να διαχωρίζει τα αντισώματα του εμβολίου από εκείνα της φυσικής μόλυνσης. Το ίδιο τεχνικό κενό κάνει σήμερα αμφίσημο κάθε θετικό αποτέλεσμα της οροεπιτήρησης.

Κτηνοτρόφοι: ελπίδα για «καθαρές» ζώνες, φόβος για νέες θανατώσεις

Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Κτηνοτρόφων και Κτηνοτροφικών Συλλόγων Θεσσαλίας, Δημήτρης Μπαλούκας, σε δηλώσεις του τόνισε : «Στόχος είναι να μην αποτελεί όλη η χώρα μια ζώνη καραντίνας για να “ελευθερωθούν” περιοχές ώστε να ξεκινήσει νωρίτερα η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου. Δεν έχουμε όμως ακόμη ενημέρωση από το ΥπΑΑΤ πως θα εφαρμοστεί αυτό το μέτρο». Ο στόχος αυτός έχει ουσία. Από τον Ιανουάριο το υπουργείο ξεκαθάριζε ότι η εκτελεστική απόφαση της Κομισιόν απαγορεύει την ανασύσταση χωρίς χρονικό ορίζοντα άρσης, όσο δεν έχουν μειωθεί δραστικά ή μηδενιστεί τα ενεργά κρούσματα.

Πολύ πιο σκληρή είναι η Πανελλαδική Επιτροπή Μπλόκων (ΠΕΜ). Σε ανακοίνωσή της δηλώνει ότι «Αιτία Πολέμου αποτελεί κάθε προσπάθεια θανάτωσης κοπαδιών λόγω του προγράμματος ορολογικού ελέγχου για την ευλογιά». Ζητά δωρεάν εμβολιασμό για ευλογιά και αφθώδη πυρετό, κάτι που κατά την ΠΕΜ εφαρμόζεται στη Ρουμανία και την Κύπρο. Ζητά επίσης αποζημίωση στο 100% και ανασύσταση κοπαδιών με αποκλειστικά κρατική χρηματοδότηση. Ο εμβολιασμός και η ανασύσταση ήταν, όπως είχαμε καταγράψει, ανάμεσα στα βασικά αιτήματα που έστειλαν τα μπλόκα της Νίκαιας στο Μαξίμου τον περασμένο Δεκέμβριο.

Ο λογαριασμός της επιζωοτίας

Σύμφωνα με την εγκύκλιο, από την αρχή της επιζωοτίας έχουν καταγραφεί 2.254 εστίες και έχουν θανατωθεί περίπου 493.000 ζώα. Στα τέλη Φεβρουαρίου, η Εθνική Επιστημονική Επιτροπή μετρούσε 481.359 θανατώσεις αιγοπροβάτων. Μέσα σε επτά μήνες προστέθηκαν δηλαδή περίπου 11.600 ζώα. Ο ρυθμός είναι πολύ πιο αργός από την έξαρση του 2025, όμως η νόσος δεν έχει σβήσει.

Η οροεπιτήρηση μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για την ανασύσταση ή να φέρει νέο κύμα θανατώσεων. Το ποιο από τα δύο θα συμβεί κρίνεται από ένα σχέδιο που ακόμη δεν έχει δημοσιοποιηθεί.