Σχέδια Βελτίωσης: Ένταξη πλημμυρισμένων Κάρλας με ΕΑΕ 2023 ζητά η ΕΘΕΑΣ
Επίσημη παρέμβαση προς τους αρμόδιους φορείς πραγματοποίησε η Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ), ζητώντας ειδική νομοθετική ρύθμιση για τη συμμετοχή των παραγωγών που επλήγησαν από την κακοκαιρία «Daniel» στη νέα πρόσκληση των Σχεδίων Βελτίωσης. Η επιστολή, την οποία υπογράφει ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΘΕΑΣ, Παύλος Σατολιάς, εστιάζει στην άμεση ανάγκη προστασίας των αγροτών της ευρύτερης περιοχής της λίμνης Κάρλας, οι οποίοι κινδυνεύουν με πλήρη διοικητικό αποκλεισμό από το επενδυτικό μέτρο.
Στην πράξη, η προτεινόμενη ρύθμιση αφορά δεκάδες χιλιάδες πλημμυρισμένα στρέμματα και εκατοντάδες καλλιεργητές που δεν μπόρεσαν να σπείρουν τα έτη 2024 και 2025. Αν εφαρμοστεί ο γενικός κανόνας, οι παραγωγοί αυτοί απορρίπτονται αυτόματα κατά τον έλεγχο επιλεξιμότητας. Αντίθετα, εφόσον γίνει δεκτή η πρόταση, θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν τη δήλωση ΟΣΔΕ (ΕΑΕ) του 2023 για να πιάσουν το απαραίτητο όριο παραγωγικής δυναμικότητας, διεκδικώντας επιδοτήσεις εκσυγχρονισμού και νέο μηχανολογικό εξοπλισμό.
Το θεσμικό κενό με την ΕΑΕ 2025 και την Ανωτέρα Βία
Σύμφωνα με τους όρους της νέας προκήρυξης για τα Σχέδια Βελτίωσης, η επιλεξιμότητα κάθε γεωργικής εκμετάλλευσης και η κάλυψη της ελάχιστης Τυπικής Απόδοσης (παραγωγική δυναμικότητα) κρίνονται υποχρεωτικά από τα στοιχεία της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ) του 2025. Επειδή όμως τα αγροτεμάχια στην Κάρλα παρέμειναν κάτω από το νερό, οι αγρότες δήλωσαν αναγκαστικά μηδενική ή δραματικά μειωμένη παραγωγή, με συνέπεια να τίθενται εκτός συστήματος πριν καν αξιολογηθεί ο τεχνικός τους φάκελος.
Παράλληλα, η ΕΘΕΑΣ εντοπίζει ένα κρίσιμο νομικό κενό: ο μηχανισμός της «Ανωτέρας Βίας» λειτουργεί σήμερα αποκλειστικά κατασταλτικά. Προστατεύει δηλαδή όσους έχουν ήδη ενταχθεί σε προγράμματα από κυρώσεις (π.χ. απώλεια τυπικής απόδοσης κατά την υλοποίηση), αλλά δεν επιτρέπει σε έναν υποψήφιο να επικαλεστεί την καταστροφή «κατά την είσοδο» για να ξεπεράσει το φίλτρο της ΕΑΕ 2025.
Η νέα αυτή κίνηση της ΕΘΕΑΣ έρχεται σε απόλυτη σύμπλευση με το υπόμνημα που κατέθεσε η Περιφέρεια Θεσσαλίας για τα Σχέδια Βελτίωσης, επιβεβαιώνοντας πως το μέτωπο των φορέων απέναντι στο υπουργείο διευρύνεται για να αποτραπεί ο αποκλεισμός της περιοχής.
Οι δύο συγκεκριμένες προτάσεις τροποποίησης
Όπως επισημαίνει στο έγγραφό του ο Παύλος Σατολιάς, «η πραγματική ανασυγκρότηση της Θεσσαλίας προϋποθέτει, εκτός από τις αποζημιώσεις, και την παροχή αναπτυξιακών εργαλείων για τον εκσυγχρονισμό του πρωτογενούς τομέα». Για τον λόγο αυτό, η συνεταιριστική οργάνωση προτείνει δύο άμεσες διοικητικές παρεμβάσεις:
* Κατ’ εξαίρεση προσδιορισμός Τυπικής Απόδοσης: Για αγροτεμάχια που αποδεδειγμένα βρέθηκαν κάτω από τα νερά (με βάση τους χάρτες ΟΠΕΚΕΠΕ και ΕΛΓΑ), να επιτραπεί ο υπολογισμός της Τυπικής Απόδοσης τόσο για την επιλεξιμότητα εισόδου όσο και για τη μοριοδότηση με βάση την ΕΑΕ του 2023, δηλαδή την τελευταία κανονική χρονιά πριν τις πλημμύρες.
* Προσθήκη ρητής παραγράφου στην Πρόσκληση: Ειδική διάταξη στο άρθρο επιλεξιμότητας, η οποία θα αναγνωρίζει τις παρατεταμένες συνέπειες του Daniel ως εξαιρετική περίσταση, καθιστώντας την ΕΑΕ 2023 νόμιμο εναλλακτικό έγγραφο αναφοράς.
Το προηγούμενο του ΜΑΑΕ και η ευρωπαϊκή συμβατότητα
Η διοίκηση της ΕΘΕΑΣ υπενθυμίζει ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση είναι πλήρως συμβατή με το ενωσιακό δίκαιο, καθώς οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί αναγνωρίζουν ρητά τις εξαιρετικές περιστάσεις φυσικών καταστροφών.
Μάλιστα, υπάρχει ήδη πρόσφατο προηγούμενο σε θεσμικό επίπεδο. Υπενθυμίζεται πως η ειδική ρύθμιση για το ΜΑΑΕ των πληγέντων του Daniel έδωσε λύση διατηρώντας την ιδιότητα του επαγγελματία αγρότη για τα έτη 2024 και 2025. Το ζητούμενο πλέον είναι να μεταφερθεί η ίδια πολιτική βούληση και στην πρόσκληση των Σχεδίων Βελτίωσης, ώστε να μην ακυρωθεί στην πράξη κάθε επενδυτική προοπτική για τους παραγωγούς της Κάρλας.
Οι παραγωγοί των πληγεισών περιοχών που ενδιαφέρονται να υποβάλουν φάκελο στα νέα Σχέδια Βελτίωσης καλούνται να παρακολουθούν στενά τις ανακοινώσεις του υπουργείου και να βρίσκονται σε διαρκή επικοινωνία με τους μελετητές και τους συνεταιρισμούς τους, προκειμένου να έχουν έτοιμα τα παραστατικά της ΕΑΕ 2023 εφόσον οριστικοποιηθεί η προτεινόμενη τροποποίηση. Μείνετε συντονισμένοι στο e-agrotis.gr για όλες τις νεότερες εξελίξεις γύρω από την έκδοση της τελικής πρόσκλησης.
